Molla Penah Vâkıf Şiirleri

 
 
 
 
Molla Penah Vâkıf (d. 1717 - ö. 1797, Şuşa), Azerbaycan şair. 18. yüzyıl Azerbaycan Türkçesi yenilikçi şiir akımı öncülerinden, Karabağ Hanı İbrahimHəlil Han Cavanşiri’n baş veziri.[1]
 
Vakıf 1717 yılında Kazah vilayetinin Yukarı Salahlı köyünde doğdu.  Kaynaklara göre  Ailesi Oğuzların Bayat boyundandır.  Babası Süleyman,  dedesi Mehdi Ağa, anası isə Ağqız’dır. [2][3]
 
Çocukluk ve gençlik yılları, yarı göçebe hayat süren Kazaklar arasında geçti. Medrese öğrenimi gördü. Yaşadığı muhitteki âşıklardan ve aşık edebiyatından etkilenerek küçük yaşlardan itibaren âşık tarzında şiirler yazamaya başladı. [4]
 
1759-da Gürcistan’da çıkan karışıklıklar sonucu ailesi Karabağ yakınlarına göçmek zorunda kalmış,
1759'da ailesiyle birlikte dönemin sanat ve kültür merkezi Şuşa'ya gitmiş ve ve orada bir okul kurup (1759) ders vermiştir.  Karabağ Hanı İbrahim Han Cevanşir'in sarayında dış politika işlerini yönetmekle görevli eşik ağalığına daha sonra baş vezirliğe getirildi.  Bu yıllarda Irandan Ağa Məhəmməd şah Kacar , Karabağı’ ilhak etmeye hazırlanmaktadır.  Tehlikyei hisseden hisseden Vaqif ülkesini korumak için tedbirler almış,  Ruslarla ittifak kurmuş ve Kaçar Han’ın istilasından ülkesini korumuştur.
Fakat  İranlıların ikinci saldırış ile  Şuşa düşer . Bu istilanın def edilmesinden sonra Amcası İbrahim Han'ı ve yandaşlarını yok etmeye kalkışan Muhammed Bey Cevanşir tarafından oğlu ile birlikte öldürülür. [5]
 
Vakıf, Azerbaycan şiir tarihinde güzellik ve sevgi şairi olarak kabul edilir. Sanatına halkın yaşayış, gelenek ve göreneklerini, insanın iç dünyasını sokarak Azerbaycan Türkçesi şiirine yeni bir soluk kazandırmıştır. Hece ölçüsü ve eski nazım biçimleriyle yazmış, yalın bir dille birlikte Farsça ve Arapça tamlamalar da kullanmıştır. Klasik yoldaki şiirlerinde özellikle Fuzûlî'den esinlendi. Vâkıfın "Bak" ve "Görmedim" adlı şiirleri ise Azerbaycan Edebiyatının en değerli örnekleridir. Adına Şuşa şehrinde Vagif Anıt mezarı bulunmakdadır.
 
Kendisinen sonra gelen şairleri büyük ölçüde etkileyen Vâkıf'ın şiirlerinin bir bölümü ilk kez Karabağlı Mirza Yusuf tarafından toplanarak 1828'de kitap haline getirilmiş, sonraki yıllarda da yeniden basılmıştır.
 
[1] https://www.azadliq.org/a/24311514.html
[2] https://az.wikipedia.org/wiki/Molla_P%C9%99nah_Vaqif
[3] Həmid Araslı, MОLLA PƏNAH VAQİF ƏSƏRLƏRİ “ŞƏRQ-QƏRB” BAKI-2004 Milli Kitabxana
[4] https://tr.wikipedia.org/wiki/Molla_Penah_V%C3%A2k%C4%B1f
[5] Həmid Araslı, MОLLA PƏNAH VAQİF ƏSƏRLƏRİ “ŞƏRQ-QƏRB” BAKI-2004 Milli Kitabxana

Şiirleri


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...