NOKSÂNÎ, Erzurumlu- 19 . yy Tekke Şairi Şiirleri

 
NOKSÂNÎ, Erzurumlu- 19 . yy Tekke Şairi
 
Erzurumlu Noksani’yi ilk kez Sadeddin Nüzhet Ergun, tanıtmış, Noksânî’ye ait dört adet şiir yayımlamış, ancak şairin ne zaman yaşadığı hususunda herhangi bir bilgi vermemiştir. Vasfi Mahir Kocatürk ise çalışmasında, Noksânî’ye 19. yüzyıl şairleri arasında yer vermiştir (Ergun 1955: 396-405; Kocatürk 1964: 585).
 
Şükrü Elçin, Hasankaleli Şinasi Koç’un 1945 yılında tertip ettiği defterdeki bilgilere göre; Erzurumlu Noksânî, 18. yüzyılın sonlarında Erzurum’da dünyaya gelmiş,  asıl adının İsmail,  babasının adının da İbrahim olduğunu tespit etmiştir.
 
Noksani, medrese tahsili görmüş Ali Adil Atalay’a göre , Noksânî, medrese yıllarında “İnce Molla” diye ün yapmış,  Erzurum’un Pasin ilçesine bağlı Alevi köylerinden Güllü adında bir hanımla evlenmiş,  bu evliliğinden Zekiye, İbrahim ve Rıza adlarında üç çocuğu dünyaya gelmiştir.
Otuz yaşında iken Sadık Dede’ye intisap etmiş Erzurum’un Taşmağazalar semtinde açtığı bakkal dükkânı ile geçimini sağlamıştır. Karısı yüzünden itibarını kaybetmiş olduğundan Şeyhi Sadık Dede ona “Noksânî” mahlasını vermiştir. (Atalay 1997: 5-6).  Sadık Dede aynı zamanda Noksânî’nin babasının da mürşididir
 
Şükrü Elçin’e göre  ; Doğu Orta ve Güney Anadolu’nun  Alevi ve Bektaşi muhitlerinde oldukça iyi tanınan İsmail Noksânî, Endek köyünü ziyareti sırasında dostlarına öleceğini söylemiş ve evine dönünce bu dünyadan göçmüştür (Elçin 1997: 88-91; 350-384).
 
Noksânî’nin. Devriye, nutuk, düvazı imam, elif nâme ve nefes gibi tasavvufi Türk edebiyatı türlerinde başarılı örnekler vermiştir. Hurufilikten de etkilendiğini anlaşılan Noksânî’nin aruz veznine de hâkim bir halk ozanıdır. Şiirlerinde Alevi ve Bektaşi inancına özgü tasavvufi konular işlemiştir.
 
Kaynakça
  • Atalay, Adil Ali (1997). Erzurumlu Halk Ozanı Noksânî Baba. İstanbul: Can Yay.
  • Elçin, Şükrü (1997). Halk Edebiyatı Araştırmaları-1. Ankara: Akçağ Yay.
  • Ergun, Sadeddin Nüzhet (1956). Bektaşî-Kızılbaş-Alevi Şairleri ve Nefesleri. 3. Cilt. İstanbul: Maarif Kitaphanesi.
  • Kocatürk, Vasfi Mahir (1964). Türk Edebiyatı Tarihi. Ankara: Edebiyat Yay.
  • Özmen, İsmail (1995). Alevî-Bektaşî Şiirleri Antolojisi. 4. Cilt, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.
  • ARAŞ. GÖR. BÜLENTAKIN , http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=6948
 

Şiirleri


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...