Peri Aşıq (Maralyan, 1811 - Şuşa, 1847)

Peri Aşıq (Maralyan, 1811 - Şuşa, 1847)
 
 
19. Y.y. Azerbaycan kadın âşıklarından. 1811 yılında Karabağ hanlığına bağlı Cebrail bölgesinin Aras nehri yakınlarındaki Maralyan köyünde doğdu.
 
İlkokulu köyünde tamamladı. Âşıklık geleneği ve aşık şiirine daha küçük yaşlarda ilgi duymaya başladı. 
Kısa bir süre içerisinde "Aşıq Peri" ismi her tarafa yayıldı.  Kadın bir âşık olması nedeni le de âşıklar arasında da isimi anılır oldu. Özellikle Göyçeli halk ozanları ile münasebetlerde bulundu. Tahminen 1830 yılında Şuşa'ya göçtü ve ömrünün sonuna kadar orada yaşadı. Şuşa’ya göçtükten sonra ünü daha da arttı.
   Mehemmed Bey Aşıq (Zengilan, 1790 ) gibi bir çok aşık ile atışma ve deyişimeler de yapmaya başladı.  Kerbalayı Abdullah Çanızade, Cafer Guluhan Neva, Mirze Hesen Mirze, Mirzecan Mededov gibi birçok aşıkla karşılaştı ve deyişmelerde bulundu. Bu  deyişme ve atışmalardaki başarısı ile önemli şöhret kazandı.
 
 Feridunbey Köçerli, onun alımlı güzel bir hanım olduğunu, şöhretinin her tarafa yayılmış ve taliplerinin her geçen gün artmış olduğunu yazar. Aşık Peri kendisinden sonra “ Periler Meclisi “ olarak ün salan  Azerbaycan aşıklık geleneğindeki kadın aşıkların simgesi ve piri  bir kadın ozan haline geldi.
 
 Şairler ve devlet adamları nezdinde önemli ve itibar sahibi bir kadın ozan oldu.  Mehemmed Bey Aşıq (Zengilan, 1790 gibi  Birçok halk ozanı onun güzelliği üzerine övgülü şiirler yazdı.
Daha çok koşma  ve geraylı türlerinde sade, açık ve anlaşılır bir dille şiirler yazdı.
 
Kaynaklarda 1830 yılında Şuşa’ya geldiği (TDTEA 1993: 405) (tahminen 1847 yılında Şuşa'da vefat etti ve Şuşa’da defnedildiği yazmaktadır. Ceferzade 2005: 48). 
 
Âşık Peri’nin şiirleri Mirze Yusif Nersesov’un 1856 yılında Teymurhanşura’da neşrolunmuş Mecmueyi-Vagif ve müasirini-diğer kitabında, A. Berjen’in 1867 yılında Leynsig’de neşredilmiş Eş’ari-şüerayi Azerbaycan mecmuasında yayımlanmıştır. Daha sonraları Riyaz’ül-Âşikin ve Nevvabtezkirelerine dâhil edilmiştir. Sovyet devrinde ise E. Müznib, S. Mümtaz ve Müfti tarafından kısmen yayımlanmıştır (Ahundov 1983: 220). 40-50 şiiri bilinmektedir, çoğu yok olup gitmiştir (AAŞG 1974: 38). 
 
Kaynaklar:
Aşıq Peri ve Müasirleri, Bakı 1928. Azerbaycan Aşıqlan ve El Şairleri I, Bakı 1983, 220-228. Azerbaycan'ın Aşıg ve Şair Qadınlan, Bakı 1978.
Feridunbey Köçerli, Azerbaycan Edebiyyah, Bakı 1981, 340-342.
ARAŞ. GÖR. TUĞBA BAYRAKDARLAR, PERİâşık .turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=
 

Şiirleri


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...