Hayri Name’den ( 2)


Esa
3.4.2016
Hayri Name’den ( 2)
 
Matleb-i Hüsn-i Kelâm-ı Mevzûn”

1 Ey safâ-yâb-ı kelâm-ı mevzûn
 Âşinâ-yı sühan-ı gûnâgûn
2 Tab‘un eylerse eger şi‘re heves
Sana ma‘nâsını fehm itmek bes
3 Sühanân-ı şuarâ-yı eslâf
 Kalbi âyîneveş ider şeffâf
4 Türkîde Nef‘î ile Bâkî’ye bak
 Gayrı dîvânları da kıl mülhak
5 Anlarun şi‘ri metîndir ammâ
 Gayrisinde dahı var çok ma‘nâ
6 Şuarâ-yı Acemün dîvânı
 Hüsn-i ma‘nî ve maârif kânı
7 Tâlib ü Sâ’ib ü Örfî vü Selîm
 Feyzî-i Hind Nazîrî vü Kelîm
8 Tâze-gûyân-ı zamânda Şevket
 Ma‘nî-i tâzeye virdi sûret
9 Sâhib-i Hamse Nizâmî Husrev
 Her biri cilvede bir ma‘nî-i nev
10 Câmî vü Enverî vü Hâkānî
 Her biri mülk-i suhan sultânı
11 Bülbül-i şâh-tırâz-ı Şîrâz
 Sa‘dî vü Hâfız-ı ma‘nî-perdâz
12 Suhanân-ı kudemâ-yı şuarâ
 Hak budur biri birinden a‘lâ
13 Yok nihâyet şuarâ-yı Acem’e
 Hep esâmîleri sığmaz kaleme
14 Bizde var ekserinün dîvânı
 Oku fehm eyle de gör vicdânı
15 Şi‘ri çokdur şuarâ-yı Arab’un
 Ki odur mâyesi Şâm ü Halebün
16 Dime ebyâtına nâ-mevzûndur
 Anun evzânları dîger-gûndur
17 Niçe ma‘nâları var raks-âver
 Meş‘al-âsâ döker esmâ‘a şerer
18 Var içinde niçe eş‘âr-ı kibâr
 Ki komaz âyine-i dilde gubâr
19 Niçe bin na‘t-ı şerîf-i Nebevî
 Midhat-ı mu‘cize-i Mustafavî
20 Her biri kıt‘a-i elmâs-ı semîn
 Her biri dürr-i girân-kadr-i metîn
21 İntisâba çalış ol eş‘âra
 Ara ma‘nâsını fehme çâre
22 Arabî bilmeyicek iş bitmez
 Fârisî ârife tenhâ yitmez
23 Arabî ile olur cümle ‘ulûm
 İlm olur bî-Arabî nâ-mefhûm
24 Lügat ü elsüne sultân Arabî
 Arabî kıble-i Kur’ân u Nebî
25 Bu iki bâl ile eyler pervâz
 Tâ’ir-i şi‘r-i ma‘ânî-perdâz
 
26 Hikmet-âmîz gerekdür eş‘âr
 Ki me’âli ola irşâda medâr
27 Âb-ı hikmetle bulur neşv ü nemâ
 Gülşen-i şi‘r ü riyâz-ı inşâ
28 Olmasa şi‘r mecâz-ı mutlak
 Virse ma‘nâya hakîkat revnak
29 Yohsa her nazm-ı tehî vü sâde
 Ola ma‘nâdan o da âzâde
30 Tâze mazmûndan ola ol hâlî
 Olmaya tevriye ile hem mâlî
31 Bâ-husûs olmaya teşbîh tamâm
 İstiârât ü cinâs ü îhâm
32 Dimeden şi‘ri sükût evlâdır
 Şi‘rden maksad olan ma‘nâdır
33 Baksan ekser suhan-ı şâir-i hâm
 Zülf ü sünbül gül ü bülbül mey ü câm
34 Çıkamaz dâ’ire-i dil-berden
 Kadd ü hadd ü leb ü çeşm ü berden
35 Geh bahâra tolaşur geh çemene
 İlişür serv ü gül ü yâsemene
36 Reh-i nâ-reftede cevlân idemez
 Sapa vâdîleri seyrân idemez
37 İdemez sayd-ı maânî-i bülend
 Atamaz gayr şikârına kemend
38 Geçinür ma‘nî-i hâyîde ile
 Lafz-ı meşhûr u cihân-dîde ile
39 İki har-vârdur o beyt-i dütâ
 K’olmaya tâze kumâş-ı ma‘nâ
40 Söyleme şi‘ri tehî ma‘nâdan
 Ağunı çekme balıksız mâdan
41 Nazm kim olmaya ma‘nâya karîn
 Kendüdür hâtem-i bî-nakş-ı nigîn
42 Şi‘r-i bî-ma‘nî-i bî-îhâma
 Benzer ol câmeken üzre câme
43 Kokusuz lâleye benzer o sühan
 Ki ola lafzı tehî ma‘nâdan
44 Benzer ol matla‘-ı hâlî hâma
 Mağzdan hâlî olan bâdâma
45 Ânı yok dil-bere benzer o kelâm
 K’olmaya anda cinâs ü îhâm
46 Öyle pâkîze gerekdür eş‘âr
 Ki anı bir işiden ola hezâr
47 Ola ma‘nâsı güzel lafzı metîn
 Hâme hâke koya dest-i tahsîn
48 Hicvden el-hazer ey cân-ı peder
 Ki virir meşreb-i irfâna keder
49 Hüsne sarf eyle sözi şâir isen
 Halkı teshîre çalış kâdir isen
50 Tîz ferâmûş olunur nesr suhan
 Nazm ammâ ki ider devr-i dehen
51 El-hazer hicvün olur gâyeti şûm
 Halk beyninde hakîr ü mezmûm
ÂDEM CEYHAN, “DİVAN EDEBİYATI ARAŞTIRMALARI DERGİSİ”, Nâbi’nin Şiir ve Diğer Edebî Konular Hakkındaki Görüşleri, Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 5, İstanbul 2010, 1-34.
 
 
 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış