YÜKLEM

Ekleyen : ESA , 20 Mayıs 2018 Pazar aaa Beğen
YÜKLEM
 
Fransızca  :     PREDİCAT, ATTRİBUT
İNGİLİZCE:      Predicate
Almanca  :      predicat
 
Osmanlıca:    FİİL, HABER, MÜSNET  
Arapça :       
 
Kelime türü:   İsim –-  Dilbilimde bir terim
 
 
FARKLI EŞANLAMLI TERİMLERİ
 
 
 TANIMLAR:
 
Cümlede- tümcelerde- iş, oluş, kılış, yargı, hareket bildiren sözcük ya da sözcük topluluğu;
 
Eylem –  fiil – çekimine girmiş  , ( zaman ve  şahıs ekleri almış )  sözcüğün cümledeki görev adı
 
Cümlede İş, oluş, kılış, hareket, durum bildiren;  bir olguyu ifade eden veya haber veren; cümleyi bir yargıya bağlayan çekimli fiildir.
 
Bir söz grubunun veya tek bir kelimenin cümle olabilmesi için bir yargı bildirmesi gerekir.  Yüklem de bir cümlede yargıyı üstlenen çekimli bir fiildir. Şu halde çekimli bir fiile yani yükleme sahip olamayan 
söz grupları cümle değildir.  Başka bir deyişle yüklemi olmayan söz grubu cümle olamaz . Fakat tek bir çekimli fiilden oluşan yüklem de olabilecek olan çekimli bir fiil de tek başına bir cümle sayılabilir.
 
Sabahtan akşama kadar koşmuştuk  = cümle
Koşmuştuk = cümle
 
Ali İstanbul’a gidecekmiş  ( gidecekmiş  yüklem )
Gidecekmiş    =   CÜMLE
 
 
Türkçenin cümle yapısına göre Özne başta Yüklem sonda bulunur. Bu yüzden en sonda bulunan çekimli fiil yüklemdir. Fakat devrik cümlelerde yüklem en sonda olmaz. Yani yüklemi sonunda olmayan cümle devrik cümledir.
 
Gökyüzünün başka rengi de varmış.
Yağız atlar kişnedi, meşin kırbaç şakladı.
 
Varmış, gökyüzünün başka rengi de  ( devrik cümle  )
 
 
 
Yüklem Türleri
 
Fiil Soylu Yüklem:  yani iş, oluş, kılış, hareket, durum bildiren cümlelerin yüklemleri zaman ve şahıs ekleri alarak çekime girmiş olan çekimli bir fiildir.   Yüklemi çekimli bir fiil olan yükleme  Fiil soylu yüklem veya çekimli fiilli yüklem denir.. Bu yüklem basit, türemiş ya da birleşik fiili yapıda olabilir.
 
Evden çıkıp çarşıya yürüdüler  
Maçı kazanmak için koşuştular
Çocuk bu gün çok hasta oldu
Artık saçları iyice  aklaşmıştı
 
 
İsim Soylu Yüklem: yüklemi çekimli bir fiil olmayan yüklemi  ek-fiil ile çekimlenmiş bir isim olan yüklemdir.
 Bu,  tür yüklem herhangi bir soylu sözcük türü olabilir. (sıfat, zamir, zarf, edat) olabilir.
 
Ben bir Türküm; dinim cinsim uludur.
Anamdan doğmuş gibiyim
Bu yurdu kurtaran Atatürk’tür
Çimenler bu doğanın süsüdür.
O kitap  deri  ciltlidir.  
Elindeki kırmızı kurdeladır
Bu araba çok hızlıdır
 
 
İsim soylu yüklemlerdeki ek fiil düşebilir fakat  bu defa amandan anlaşılır
 
İçimde en güzel duygular saklı
İtiraz etsen bile baban haklı
 
Ek-fiile zaman kavramları yüklenebilir
 
Gökyüzünün başka rengi de var
Gökyüzünün başka rengi de varmış


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...