YUMUŞAMA

Ekleyen : ESA , 19 Mayıs 2018 Cumartesi aaa Beğen
YUMUŞAMA  
 
Fransızca  :    SONORİSATİON
İNGİLİZCE:      SONORİSATİON
Almanca  :      STİMMHAFTWERDEN
 
Osmanlıca:   
Arapça :       
 
Kelime türü:   İsim –-  Dilbilimde bir terim
 
 
FARKLI EŞANLAMLI TERİMLERİ:   
 
 
 TANIMLAR :
 
“p, ç, t, k”  sert ve süreksiz sessizlerimizdir.
 
“p, ç, t, k” sert sessizleri ünlü ile başlayan ek alamazlar. İki ünlü arasında kaldıklarında da sırası ile “ b, c, d, g “ ye” dönüşürler.
 
“p, ç, t, k” sert sessizleri biten sözcük veya eklere, ünlüyle başlayan bir ek ya da sözcük getirildiğinde bu ünsüzlerin yumuşayarak “b, c, d, g-ğ” biçimlerine dönüşmesi ses olayına “ünsüz yumuşaması” denir.
 
Örneğin;  “ yaprak ” sözcüğüne -i hal ekini getirsek, sözcüğün sonundaki “k” sert sessizi yumuşayarak “ g ” olur; yani “ yaprağı ” haline dönüşerek k set sessizi yumuşar.
 
gözlük – üm   →   gözlüğüm
      SERT             YUMUŞAK
                  k   ›  ğ
         ünsüz yumuşaması
 
ahenk – i     →   ahengi
     SERT           YUMUŞAK
               k   ›  g
        ünsüz yumuşaması
 
 
gel – ecek – iz     →   geleceğiz
           SERT              YUMUŞAK
                       k   ›  ğ
               ünsüz yumuşaması
 
Kimi yabancı asıllı sözcüklerde   “ünsüz yumuşaması” görülmez.
 
Hukuk – un    →    hukukun
Devlet – in     →    devletin
Adalet=  adaletin
Mükâfat = mükâfatın
 
Bazı sözcüklerde  pçtk sert sessizleri  iki ünlü arasında kalmamış oldukları halde yumuşarlar

ÖRN: kalp – i > kalbi, art – ı > ardı, renk – i > rengi, harç – ı > harcı
 
Sanat, millet, devlet, ahlâk, cumhuriyet, evrak, sepet  :ahlâk, merak, anket, sanat, millet, devlet, sürat, hakikat, tazyik,  gibi sözcükler de de yumuşama kuralı işlemez.
 
Bazı istisnalar hariç  dip, dibe = Gök= göğü  gibi  Tek heceli sözcükler de yumuşama oluşmaz.
 
Ot= otu
Kök= kökü
Tok= toku
Dök= dök er
Göç= göçer
Küp= küpü
ip-e, suç-u, et-e, ak-ı, at-a, ok-u, aç-ı, tok-a,


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...