Nevruziye: Rūz-ı nevrūz érdi zeyn oldı bahār ile cihān


Esa
14.5.2017
 
Fā˘ilātün Fā˘ilātün Fā˘ilātün Fā˘ilün
Remel:– + – – / – + – – / – + – – / – + –
 
 
1. Rūz-ı nevrūz érdi zeyn oldı bahār ile cihān
 Maķdeminden oldı ˘ālem reşk-i gülzār-ı cinān
2. Nefĥ-i rūģ étdi meger ecsāda enfās-ı nesìm
 Yā cihāne vérdi zìb ü fer bihişt-i cāvidān
3. Lušf-ı enfās-ı ŝabā mı yā nesìm-i rūģ-baĥş
 Kim vérür emvāt-ı ĥākìye dem-ā-dem būy-ı cān
4. Siģr édüp bozdı šılısmını şitānuŋ nev-bahār
 Yir yüzine varın ižhār étdi her genc-i nihān
5. Ĥākden baş ķaldurup cān buldı emvāt-ı nebāt
 Münkire bildürdi ģaşr aģvālini Ģaķ bì-gümān
6. Ĥurdeler geçmiş çemende yine naķķāş-ı bahār
Ŝan nigāristān-ı Çìn oldı ģarìm-i gülsitān
7. Ravża-i bāġ-ı İrem mi dehr yā gülzār-ı ķuds
 K’anda ne ĥavf-i zemistān var ne bìm-i mihr-i cān
8. Ķurdı evreng-i çemende mihter-i bād-ı ŝabā
 Ebrden şāh-ı reyāģìn üzre müşgìn sāyebān
9. Vār ise gülşende dükkān açdı ˘aššār-ı ŝabā
 Kim mu˘aššerdür revāyiģden meşām-ı būstān
10. Dürlü reng ile müzeyyen oldı ešfāl-i çemen
 Gel ˘arūs-ı dehri gör pìr iken oldı nev-cevān
11. Ġonceler ķıldı tebessüm serv uġındı güldi gül
 Bilmezem bülbüllere noldı k’ider āh ü fiġān
12. Bezm-i gülde bülbüle cevr ile ķan yutdurmasa
 Lālenüŋ yüzine urmazdı şerāb-ı erġavān
13. Šıfl-i mekteb gibi baş egmiş benefşe bāġda
 Zülf-i dilber vaŝfını beŋzer éder dāyim revān
 
14. Bāde-i ĥamrāyile geldi şaķāyıķ gülşene
 Bildi kim irer bahār-ı ˘ömrine dehrüŋ ĥazān
15. Āsümāne döndi ezhār ile yér yér sebzezār
 Nerges ü nesrìn nücūm āb-ı revāndur Kehkeşān
16. Nerges-i sìmìn-beden almış ele zerrìn-ķadeģ
Ġālibā iltür çemen şāhına anı armaġān
17. Ĥār zaĥmından ķaçurup dāyesi gül šıflınuŋ
Ġoncelerden baġlamışdur boynına ˘ıķdü’l-lisān
18. Görinen ķavs-i ķuzeĥ ŝanmaŋ ģarìm-i bāġdan
 Çerĥ mir˘ātına düşmiş ˘aks-i mìr-i ˘āşıķān
19. Sebzezār-ı dehrde nerges degüldür görinen
˘Aks-i encümdür çemen āyinesind’olmış ˘ıyān
20. Sūseni gör çin seģer çìnì ˘alemler ķaldurup
 Tìġ elinde gūyiyā Çìnden gelür bir pehlevān
21. Yoĥsa bir bıŋār-ı ezraķ-pìrehen mi sebz-pūş
 Gök kebūterdür ya ĥod şāĥ üzre šutmışdur mekān
22. Nerges-i sìmìn-beden yaķmaġa şem˘in lālenüŋ
 Bezm-i gülzāre getürmiş néçe zerrìn şem˘dān
23. Başdan ayaġa zebān olup çemende yāsemen
İtmege vaŝfın semen-sìmālaruŋ açmış dehān
24. Bir ŝaçı sünbül yüzi gül ĥūba döndi ŝaģn-ı bāġ
İstemez yavuz yél esdügin içinde bāġbān
25. Bezm-i gülşende seģer bülbül ser-āġāz eyleyüp
 Oķudı bu şi˘ri kim dillerde ola dāstān
26. Gül yüzüŋ gülzār-ı cennet midür éy serv-i revān
 Verd-i ĥaššuŋ verdi yā Firdevs bāġından nişān
27. Aķdı göŋlüm ŝu gibi sen serv-i dil-cūdan yaŋa
 Cān daĥi ayaġuŋa yüz sürmege oldı revān
28. Gül yüzüŋsüz gülşen-i cennet cehennemdür baŋa
 Bülbüle gülzārsuz zindān olur bāġ-ı cinān
 
29. Naķd-i cān vérüp metā˘-ı vaŝlüŋe érmez elüm
 Eyledüm bāzār-ı ˘ışķuŋda taŝavvurdan ziyān
30. Ġam yémez ˘ışķuŋda miģnet oķlarından ehl-i ˘ışķ
 Šaŋ mı éy gül bülbüle olsa dikenden āşiyān
31. Ravża-i ˘ışķuŋda érmezse nesìm-i vuŝletüŋ
 Od olur sensüz Ĥalìlüm baŋa gülzār-ı cihān
32. Ķırduŋ éy şìrìn-dehen ŝāģib-meźāķı cevr ile
 Saŋa dirlerse sezādur ĥusrev-i ŝāģib-ķırān
33. Néçe bir dil almaġa eyler gözüŋ ġamzeŋ kemìn
 Néçe bir cān ķaŝdına ebrūlaruŋ ķurar kemān
34. Žulm-i bìdāduŋ elinden kime feryād édeyin
İlticā étdüm aŋa k’oldur penāh-ı ins ü cān
35. Ŝāģib-i ŝadr-ı vezāret sālik-i rāh-ı Ĥalìl
 Ya˘ni İbrāhìm Paşa āsef-i devr-i zemān
36. Mašla˘-ı mihr-i ˘adālet menba˘-ı cūd ü seĥā
 Zübde-i ĥalķ-ı cihān maķbūl-i şāh-ı kām-rān
37. Kām-kār ü kām-baĥş ü kār-fermā kām-bìn
Ŝaf-der ü leşker-şiken düşmen-küş ü kişver-sitān
38. Rām olupdur emrine baĥt-ı cüvān ü ˘aķl-ı pìr
 Bende-i fermān-beri olmış-durur pìr ü cüvān
39. ˘Adlidür žulm ü sitem Ye˘cücine sedd-i sedìd
Āsitān-ı devletidür ˘āleme dārü’l-emān
40. İntižāmına cihānuŋ re˘yi olmışdur żamìn
İntifā˘ına zemānuŋ ˘adli olmışdur żamān
41. Cān vérür ģükm-i revān-baĥşuŋ vücūd-ı ˘āleme
 Éy vücūd-ı nāzenìnüŋ memleket cismine cān
42. Ol hümā-yı evc-i rif˘atsin ki ķaŝruŋ üstine
 Bir hevāyì gök kebūter gibi döner āsümān
43. Mihr ü meh ĥuddām-ı encüm-iģtişāmüŋ rūz ü şeb
Āsitānuŋda biri derbān birisi pāsbān
 
44. Bezm-i ķadrüŋ şem˘idür māh-ı şeb-efrūz-ı felek
 Devletüŋ ķaŝrında zerrìn šopdur mihr-i cihān
45. Çāşnìgìr-i ta˘āmüŋ ģūr ü ġılmān ü melek
 Mirviģa-gerdān-ı bezmüŋ zümre-i kerrūbiyān
46. Bāġ-ı dehre véreli ˘adlüŋ bahārı i˘tidāl
 Anda ne ĥavf-i şitā var ne şitāb-ı mihr-i cān
47. Görinen yér yér riyāż-ı dehrde nerges degül
 Mihr-i lušfuŋ olmış evrāķ-ı çemende zer-fişān
48. ˘Aks-i şemşìrüŋle nola nūr ü fer bulsa semā
 Gülşene neşv ü nemā vérür belì āb-ı revān
49. Rūz-ı rezm içinde kim tìġüŋ niyāmından çıķar
Ŝan dehān-ı ejdehādan ŝaçılur nār ü düĥān
50. Āstìn-i ˘adli silkelden yed-i inŝāf ile
 Pākdür gerd-i sitemden dāmen-i āĥir zemān
51. Cennet olurdı yéri a˘rāfa baŝmazdı ķadem
 Gitse bu ˘adl ile dünyādan eger Nūşinrevān
52. Tìġ-i lušfuŋ yér yüzin šutdı ser-ā-ser cūd ile
Ķanı meydān-ı keremde saŋa beŋzer pehlevān
53. Bilmezem vaŝf-ı bedì˘üŋ kim beyān eyler ˘aceb
 Kim anuŋ şerģinde ˘āciz ˘aķl ķāŝırdur lisān
54. Cem˘ édüp vaŝfüŋ bahāristānınuŋ ezhārını
 Bir gülistān baġladum k’irmez aŋa bād-ı ĥazān
55. Sensin ol kān-ı sa˘adet kim éşigüŋ yaŝdanup
 Néçe benüm gibi ķullar oldı mìr-i kām-rān
56. Benven ol ġavvāŝ-ı baģr-i˘ilm ü fażl ü ma˘rifet
 Kim olupdur ķulzüm-i medhüŋde šab˘üm dür-fişān
57. Āŝefā gün gibi rūşendür benüm ģālüm saŋa
 Baŋa žulm ü ġadr éden baĥt-ı siyāhumdur hemān
58. Oķ gibi šoġrulıġum hep bildi tìr-endāz olan
 Çerĥ-i kec-rev yā niçün ķıldı elif ķaddüm kemān
 
59. Néçe bir olam meźellet šopraġında pāy-māl
 Dehr-i dūn-perver elinden néçe bir āh ü fiġān
60. Néçe yıldur yél gibi ķıldum cihānı cüst-ü-cū
 Šāli˘ümde bulmadum aŝlā se˘ādetden nişān
61. ˘Āķıbet yüz sürüyi geldüm éşigüŋ tozına
 Kim vücūdüŋden baŋa éde se˘ādet iķtirān
62. Umaram şimden girü manžūr ola ehl-i kemāl
Ķande var źātuŋ gibi dāniş-güzìn ü nüktedān
63. Ġarķ olurdı baģr-i źilletde vücūdüm zevraķı
 Cāme-i himmet ümìdi olmasaydı bād-bān
64. Çün SÜCŪDÌ bendeŋ édindi éşigüŋ secdegāh
 Umaram kim fetģ-i bāb éde Ĥudā-yı Müste˘ān
65. İĥtiŝār eyle dilā şimden girü taŝdì˘i ķo
Ģālüŋe çün vāķıf oldı āŝef-i ĥusrev-nişān
66. Şerģ olınmaz çün senüŋ ģālüŋ gibi vaŝfı anuŋ
Ŝıdķ ile eyle du˘ā-yı devletin vird-i zebān
67. Būstānında sipihrüŋ olduġınca nev-bahār
Ģaķ bahār-ı ˘ömrüŋe érgürmesün hergiz ĥazān
 
MURAT A. KARAVELİOĞLU,16. Yüzyılda Derlenmiş Bir Şiir Mecmuasında Dört Nevruziye Örneği: Medhî, Sücûdî, Cafer Çelebi ve Lutfî’nin Nevruziyeleri Divan Edebiyatı Araştırmaları Dergisi 15, İstanbul 2015, 223-262. 

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış
Benzer İçerikler