Cemal Tollu Hayatı ve Ressamlık Detayları

Ekleyen : Şahamettin Kuzucular , 15 Temmuz 2012 Pazar aaa Beğen


Cemal Tollu



Cemal Sait Tollu (d. 19 Nisan 1899, iSTANBUL - ö. 26 Temmuz 1968,İstanbul ) Yerel ve geleneksel  konuları kübist bir anlayışla işleyen, Türk Ressam .

1930 kuşağının önde gelen temsilcilerinden olan Cemal Tollu. yaptığı resimlerinde  yerel konuları kübist bir anlayışla işlemesi yönünden dikkat çeken bir ressamımızdır. D GRUBU VE RESSAMLARI  ve sanatçılarından olan Tollu'nun  eserleri  İST. RESİM VE HEYKEL MÜZESİ ,  Milli Kütüphane Koleksiyonu ve daha birçok resmi ve özel koleksiyonda yer almaktadır.Türk Resim Sanatına özgü stil geliştirmeye çalışan  Ressamlarımızdan birisi olarak dikkati çeker.


19 Nisan 1899 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi. Beş çocuklu bir ailenin en büyük evladıydı[1] . Babası mühendis Sait Bey, annesi Hayriyet Hanım’dır[1]. Çocukluk yıllarının babasının işi nedeniyle Şam ve Diyarbakır’da geçirdi. I. Dünya Savası yıllarında babasının isi dolayısıyla gittikleri Sam’da, Hicaz demiryolları atölyesinde, çıraklık yapmıs ve bu yıllarda Kadem’de Akademik anlayısta manzara resimleri yapan emekli bir kolagasından ilk resim derslerini almıstır.[1].


Sanatçı, 1919 yılında Şam'dan İstanbul’a dönüşünde Sanayi-i Nefise Mektebi (Güzel Sanatlar Akademisi) resim bölümüne kaydını yaptırtmıştı  ancak İstanbul’un düşman işgaline uğraması üzerine okuluna ara vermek zorunda kalarak Ankara da Zabit Namzetleri Talimgahına katıldı. Burada aldığı askeri eğitimden sonra 1921’de süvari teğmen rütbesiyle Konya' daki süvari alayına gönderildi. 1923 yılında ordudan terhis oldu. Terhis olduktan sonra 1923-1925) Edirne’de ‘vagon onarıcısı’ olarak çalısıp ustabasılıga yükseldigi ve daha sonra da İzmir’de bir yapımevinde usta olarak çalıştığı anlaşılmaktadır. [2]  Zeki Kocamemi’nin bir dönem marangozluk, Namık İsmail’in tavuk çiftligi isletmeciligi yaptıgını düsünürsek, Türkiye’de sanatçıların nasıl yetiştiği ve nasıl bir yaşamve sanat mücadelesi verdikleri ortaya çıkacaktır.

Kurtuluş Savaşı’nın sonuçlanmasının ardından 1925-26 ders yılı basında ise, yeniden Sanayi-i Nefise Mektebi’ne kaydolup yarım kalan egitimini tamamlamıstır. Ardından, Elazıg Erkek Muallim Mektebi’ne resim ögretmeni olarak atanmıstır (22 Mayıs 1927). Ortaokul resim öğretmeni olarak okulunu tamamlayan Cemal Sait, 1929’a kadar Elazığ ve Erzincan'da öğretmenlik yaptıktan sonra sanatını geliştirmek için ailesinin desteğiyle Münih ve Paris'e gitti. O dönem burslu ya da kendi hesabına Paris’e gidenRessamların ilk ugradıkları yer Andre Lhote atölyesidir. Türkiye'den resim eğitimi almak için Pris'e giden öğrencilerin ilk uğrak yeri olan bu atölyeye o sıralarda yurt dışında eğitim gören  pek çok Türk ressamı girmiştir. Cemal Sait de ilk olarak bu atölyede resim çalısmıstır. Daha önce  Zeki Kocamemi ve Ali Avni Çeleb’nin çalıstıgı Münih’teki Hans Hofmann atölyesine de kısa bir süre  devam eden Tollu,(2 Ekim-16 Kasım 1931)  bu atölyede desen çalısmalarında bulunur.. 1932 yılında  bir süre Andre Lhote ve Fernand Leger atölyesinde resim dersleri  alır. 1931-1932  Andre Lhote, Hans Hoffmann, Fernand Leger ve Marcel Gromaire gibi ünlü sanatçıların yanında eğitim alarak tecrübe kazanır. Paris’te iken  Müstakil Ressamlari ve HeykeltraşlarBirliğinin dördüncü sergisine, bir kadın portresiyle katılmıştır.

Bu yıllar içerisinde Louis Marcoussis Atölyesi’nde gravür dersleri alarak gravür yapma tekniklerini de öğrenmeyi ihmal etmez. Yine 1932’de; Marcel Gromaire’den elestiri ve düzeltme dersleri, Charles Despiau’dan da heykel dersleri aldıgı bilinmektedir. (3) Bu yıllarda kendisi gibi  Paris ve Münih'te eğitim gören Ali Hadi Bara ve Zühtü Müridoğlu gibi Heykelci ve diğer Türk resim öğrencileriyle tanışıp dostluklarını ilerletmiştir. Bu dostluklarının nişanesi olarak Ali Hadi Bara,Cemal Tollu'nun bir büstünü yapmıştır.(4) Cemal Tollu Paris’teyken, devlet bursuyla burada bulunan Zeki Faik İzer ve  Nurullah Berk de onunla aynı atölyede egitim almıslardı, yine Zühtü Müridoglu da Zühtü Müridoğlu burslu olarak Heykel egitimi alıyorlar  ve birbirlerini buradan da tanıyorlardı.

1933 yılında, Zeki Faik İzerin Cihangir’deki evinde altı sanatçı bir araya gelen Cemal Tollu, Zeki Faik İzer,Abidin Dino , Nurullah Berk, Ressam Elif Nac ve heykeltıraş Zühtü Müridoğlu .  Sonunda yeni bir sanat grubunu kurmaya karar verdiler. Grubun adı, Türkiye'deki dördüncü grup olmalarından ve d harfinin alfabedeki dördüncü harf olmasından kaynaklanıyordu.(5)

D GRUBUnun kurucularından olan Cemal Tollu Paris'ten döndükten  ve  D GRUBU kurulduktan sonra Erzincan Askeri Ortaokulu’na öğretmen olarak atandı ve Türkiye'ye döndükten sonra ilk sergisini 1932’de Elazığ'da açtı. Elazıg'daki görevini  1935 yılına kadar da sürdürdü.

D GRUBU, ilk sergisini Tollu’nun akrabası olan Beyoğlu Kaymakamı’nın ayarladğı  Narmanlı Han’daki Mimoza Şapka Mağazası’nda [1], açtı. Cemal Tollu, grubun bütün yurtiçi ve yurtdışı sergilerine katıldı. D Grubu, 1933-1947 yılları arasında  14 sergi açmıstır. (5) Sanatçılar, hocaları Andre Lhote’un da etkisiyle, resmin biçimsel yönünü öne çıkaran  Kübizime yakın anlayıslarıyla Sanat ortamına dahil olmuslar, basında olumlu ve olumsuz olarak uzun süre elestirilmislerdir.(1)

1935’te Anadolu Medeniyetleri Müzesi' nde (eski adı: Ankara Arkeoloji Müzesi) yöneticilik yaptı. Bu dönemde Hitit kabartmalarının kunt formlarından etkilendi[6].

1937 yılında Güzel Sanatlar Akademisi’ne Münih'ten gelen  Leopold Levy'nin asistanı olarak atandı ve İstanbul'a gitti. Aynı yıl evlendi. Akademide mitoloji öğretmenliği ve resim bölümü şefi olarak çalıştı. Akademide öğrenci iken kendisine Ahmet Haşim tarafından aşılanan mitoloji ilgisi, onu 1957'de "Mitoloji" adlı bir kitap yayınlamaya kadar götürdü. (7)

1938'den itibaren CHP tarafından düzenlenen ‘Yurt Gezileri’ kapsamında, Antalya ve  BURDUR yörelerinde çalışmış olmasının etkisiyle manzara resimlerine yöneldi. 1939 yılında ikinci kez Paris’e gitti ve Paris görünümleri çizdi. "Burada yaptıgı Paris görünümleri ve entimist tarzdaki resimleri, sanatçının üslup arayıslarının sürdügünü belgelemektedir. Çünkü bu resimler, konusu ve teknigiyle Bonnard ve Vuillard gibi ressamların eserlerine yaklasmaktadır." (1)

O yıllarda düzenlenmeye başlanan Devlet Resim Heykel Sergilerine de katıldı. II.Devlet Resim Heykel Sergisi’nde “Kompozisyon” adlı çalışmasıyla ikincilik ödülü, 21. Devlet Resim Heykel Sergisi’nde ise “Hasat” adlı yapıtıyla resim birincilik ödülünü aldı. 1954 yılında Yapı Kredi Bankası’nın 10. Kuruluş yıldönümü nedeniyle düzenlediği “İstihsal” konulu resim yarışmasında altıncılık ödülü aldı. 1937’de göreve başladığı akademide 1964’e kadar hocalık ve bölüm başkanlığı yaptı. 1964 yılında Devlet Güzel Sanatlar Akademisi' nden emekli oldu.(7)

Ressamlığının yanı sıra heykel sanatçısıydı ancak bu alanda birkaç büst dışında eser vermedi. Ne var ki Heykel Sanatına duyduðu ilgi resimlerini etkiledi, resim üslûbunun oluşmasında rol oynadı. Tollu, heykel etkisi bırakan “Ana ve Çocuk”, “Hatay’da Portakal Bahçesi”, “Ankara Keçileri ve Hasat” gibi tablolarında Anadolu’ya özgü konuları kübist-yapımcı bir tarzda işlemişti[6].

Yayınladığı yazılarıyla sanat yazarlığı da yapan Tollu, Yunan Mitolojisi (ders kitabı) ve Şeker Ahmet Paşa (monografi) kitaplarının yanında başta Yeni Sabah gazetesi başta olmak üzere değişik yayın organlarında sanat üzerine görüşlerini yazdı.(7)

Sanatçının son yapıtları arasında "Pancar Tarlası" (1963, İstanbul Resim ve Heykel Müzesi), "Tımar" (1964, Ahmet Tollu' da), "Manisa Yangını" (1964, Seyman Erkılıç koll.), "Pamuk Toplayanlar I, II" (1964 - 65), "Pastırmacılar" (1965, Nevhız Pak koll.), "Köylüler ve Koyunlar" (1965, Akbank koll.), "Natürmortlu Bodrum" (1966, Ahmet Tollu' da) adlı tabloları sayılabilir. Eserleri İstanbul Resim ve Heykel Müzesi’nde, Milli Kütüphane Koleksiyonu’nda ve daha birçok resmi ve özel koleksiyonda yer alır.

Cemal Tollu, 26 Temmuz 1968 tarihinde İstanbul’da hayatını yitirmiştir.

Santçının hakkında Kaya Özsezgin - "Uyanış"ın Bilinçli Modernizmi - Cemal Tollu - Kübizm ve Nevrileri - Katalog - Cemal Tollu - Yaşam Öyküsü. Özdemir ALTAN: Cemal Tollu’nun Kisiligi ve Sanatı Hakkında Bir Etüt ,Adnan ÇOKER: Cemal Tollu , Galeri B Yayınları İST. 1996 Zahit BÜYÜKİSLEYEN: Çagdas Türk Resminde Cemal Tollu, Yeni Boyut Dergisi, çalışmalar, yapılmış, eserler verilmiştir. Yapı Kredi , Kazım Taşkent Sanat Galerisi, Cemal Tollu: Retrospektif - 2005, adllı eser ile  sanatı, hayatı ve eserlerini tanıtan önemli bir kaynak  kitap yayımlamıştır.

2198ru
Ana Toprak 95 x 130,
Alıntı: meleklermekani.com/turk-ressamlar


CEMAL TOLLU'NUN SANATÇI DETAYLARI


1930’lu yılların sonlarından başlayarak Cemal Tollu’nun sanatında ortaya çıkan değişimler 1940’lı yılların ortalarından sonra belirgin bir çizgiye oturur. Artık Tollu’nun tuvallerine sert geometrik çizgi ve renk lekelerine geometrik planlarının hakim olduğu,  geleneksel Türk resim cizgilerinden esintiler  taşıyan kübist bir yorum  belirmeye başlamıştır.

"Cemal Tollu,  1932-33’lü yıllar arasında daha çok figür çalısmıstır. Gerek desenleri gerek yaglı boyalarında figür analiz edilmistir ve çogunlukla da figürün deformasyonuna dayalı bir anlayıs dogrultusunda çalısmalar gerçeklestirmistir. Grilerin hakim oldugu yaglıboyalarında figürün belirgin konturlar ile sınırlandıgı ve ısık, gölge ve hacmin renkle verilmeye çalısıldıgı görülür. Bu uygulamalar sanatçıyı atölyelerinde çalıstıgı hocalarından ayrı olarak Matisse’in resimlerindeki deformasyona da yakınlastırmıstır." (1)

1937 yılında, Güzel Sanatlar Akademisi’ne Leopold Levy’nin asistanı olarak atandıktan sonra  figürden çok manzara çalısmalarına yogunlaşır. Böyle bir tarza yönelmesinin diğer bir sebebi de  CHP tarafından düzenlenen ‘Yurt Gezileri’ kapsamında, Antalya ve Burdur yörelerinde çalışarak bu yörelerin resimlerini yapmak istemesi de etkili olmaktadır.  Bu dönem manzaralarında  geometrik yaklaşımla, Cezanne’ın kübizmin çıkısı olarak düsünülen manzaralarına yakın bir tavır gelişmeye başlamıştır. Kitlenin bütünlüğünü  geometrik parçalara ayırarak betimleyen bir form anlayışı ile ahenkli bir palete geçmiştir.

1958 yılında yaptıgı Mevleviler adlı resminde ise, mevlevileri  Rönesans Resminin üçgen kompozisyonu içerisinde vermistir. Figürlerin konumu olarak; çarmıhta acı
çeken İsa ile, bedeninden uzaklasmıs mevlevi figürü aynı yerdedir. (1)

“...Neydi onu ötekilerden bir bakıma kendi en yakın dostlarından ayıran? Kolaycılıktan kaçısı, güç isleri basarma çabası, temizligi, içtenligi, sarklılıktan nefreti, sanatın zanaatini kavrayısı, kendini bilisi, kendi sınırlarını pek güzel seçerek yapabildigini yapmakla yetinisi, kötü isler çıkardıgı zaman bunlardan utanmayısı, saflıgı, her çesit gösteristen kaçısı, yapamayacagını yapmaya, oldugundan üstün görünmeye heves etmeyisi...”[Adnan ÇOKER, Cemal Tollu, s.17]



Bazı Eserleri

    Kedili Çıplak (1929)
    Siyah Elbiesli Kadın (1930)
    Oturan Çıplak (1932)
    Alfabe okuyan Köylüler (1933)
    Bir Öğretmenin Portresi (1933)
    Gri Gökyüzü (1937)
    Tarlalar (1937)
    Kışa Girerken (1938)
    Tepedeki Kasaba (1938)
    Savarona (1938)
    Antalya’da Ağaçlı Bir Köşe (1938)
    Ilgın Ağacı (1938)
    İki Ağaç (1940)
    Harman (1941)
    Kır Kahvesi (1941)
    Koza Satan köylüler (1943)
    Kırmızı Elbiesli Çingene (1943)
    Saçı Örgülü Kadın (1945)
    Manisa’nın Kurtuluşu (1945)
    Ürgüp’te Bağ Bozumu (1945)
    Koza Hanı (1949)
    Çanakkale Savaşı (1949)
    Hatay’da Portakal Bahçesi (1953)
    Çoban ve Tiftik Keçileri (1955)
    Toprak Ana (1956)
    Eti Fırtına Tanrısı (1956)
    Mevleviler (1958)
    Natürmontlu Bodrum (1960)
    Pancar Tarlasi (1963)
    Timar (1964)
    Manisa Yangini (1964)
    Pamuk Toplayanlar I, II (1964-65)
    Pastirmacilar (1965)
    Koyluler ve Koyunlar (1965)
    Naturmortlu Bodrum (1966)



KAYNAKÇAMIZ


  1. Turkresmi.com sitesi, Cemal Tollu (1899-1968)
  2. Adnan ÇOKER: Cemal Tollu , Galeri B Yayınları İST. 1996
  3. Zahit BÜYÜKİSLEYEN: Çagdas Türk Resminde Cemal Tollu, Yeni Boyut Dergisi
  4. edebiyadvesanatakademisi.com/sanat/201Ali Hadi Bara, Hayatı ve Heykeltıraşlık Detayı,
  5. Feray ŞERBETÇİ, D GRUBU RESMİ VE RESSAMLARI, edebiyadvesanatakademisi.com
  6. Boğaziçi Üniversitesi Atatürk Enstitüsü, Cemal Tollu biyografi sayfası
  7. http://tr.wikipedia.org/wiki/Cemal_Tollu
  8. Özdemir ALTAN: Cemal Tollu’nun Kisiligi ve Sanatı Hakkında Bir Etüt ,
  9. Akademi Dergisi 1964
  10. Ar Dergisi
  11. Seyda GÜVENÇ: Türk Resminde D Grubu

http://img2.blogcu.com/images/o/z/c/ozcansanat/1232615217t_01_pamuktoplayanlar.jpg
Cemal Tollu , Pamuk Toplayanlar,
Alıntı: blogcu.com/images/o/z/c/ozcansanat/1232615217t_01

cemal tollu,ekin
 Ekin:
Alıntı:http://www.tarihnotlari.com/cemal-tollu/cemal-tolluekin/
ankara’da keçiler
Keçiler, Cemal Tollu
Alıntı:http://www.tarihnotlari.com/cemal-tollu/keciler-2/





DİĞER RESSAMLAR İLGİLİ  LİNKLER

  • Namık İsmail, Sanatı ve Tabloları  
  • Hikmet Onat, Hayatı, Resim Sanatı ve Taploları
  • Nazmi Ziya Güran, Hayatı, Sanatı ve Tabloları
  • Hüseyin Avni Lifij, Hayatı, Sanatı ve Tabloları
  • Feyhaman Duran; Hayatı, Sanatı ve Tabloları  
  • Ferik İbrahim Paşa ve Taploları
  • Halil Paşa'nın Hayatı, Resim Sanatı ve Taploları
  • Primitif Ressamlarımız ve Özellikleri  
  • Şevket Dağ, Hayatı Sanatı Taploları  
  • Ressam Osman Nuri Paşa
  • Hüseyin Zekâi Paşa, Resim Anlayışı ve Taploları  
  • Hoca Ali Rıza ve Tabloları  
  • Süleyman Seyyit, Hayatı ve Resim Sanatı
  • Şeker Ahmet Paşa, Hayatı ve Resim Anlayışı  
  • İbrahim Çallı, Hayatı ve Resim Sanat
  • Ali Sami Boyar, Hayatı ve Resim Sanatı
  • Namık İsmail, Sanatı ve Tabloları
  • Hikmet Onat, Hayatı, Resim Sanatı ve Taploları  
  • Nazmi Ziya Güran, Hayatı, Sanatı ve Tabloları
  • Hüseyin Avni Lifij, Hayatı, Sanatı ve Tabloları
  • Feyhaman Duran; Hayatı, Sanatı ve Tabloları
  • Ferik İbrahim Paşa ve Taploları
  • Halil Paşa'nın Hayatı, Resim Sanatı ve Taploları
  • Primitif Ressamlarımız ve Özellikleri
  • Şevket Dağ, Hayatı Sanatı Taploları
  • Ressam Osman Nuri Paşa  
  • Hüseyin Zekâi Paşa, Resim Anlayışı ve Taploları
  • Hoca Ali Rıza ve Tabloları
  • Süleyman Seyyit, Hayatı ve Resim Sanatı  
  • Şeker Ahmet Paşa, Hayatı ve Resim Anlayışı
  • İbrahim Çallı, Hayatı ve Resim Sanat

Not: Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, Resim,Tablo, kaligrafi, ebru, Fotoğraf, minyatür, hat, sedef, el işi, oya, bezeme, Telkari, kazaziye  benzeri çalışma  ve araştırmalarınızı, sitemize üye olarak ,  bize başvurarak ESA'da paylaşarak kültürümüze katkıda bulunabilir, kendinizi ve ürünlerinizi tanıtabilirisiniz.

 BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com





Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...