Hüseyin Avni Lifij Hayatı Sanatı ve Tabloları






Hüseyin Avni Lifij 



(d. 1886, Ladik - ö. 1927 İstanbul), Türkiyeli Çerkes asıllı  ressam.

Sanatçının ailesi 1877–1878 Osmanlı Rus savaşı sırasında Kafkasya'nın Kuban bölgesinden göç ederek önce Samsun'a yerleşti. H.Avni Lifij, Samsun'un Ladik ilçesine bağlı Karaaptalsultan köyünde doğdu. Çerkez, Adige kökenlidir.

İlköğrenimini Fatihte, Aşıkpaşa mahallesindeki mahalle okulunda yaptı. Bu okulda resim ve müzik dersleri ile ilgilendi. 1896 1896–1898. Orta öğrenimini Nadir Beyin Şehzadebaşındaki "Numune-i Terakki Mektebi"nde yaptı. İdadi mezunu bir kişiden ilk Fransızca dersini aldı. 1898 1898–1900 arası hasta olduğundan okula gönderilmedi.

Ortaokulu bitirmesinin ardından ağır biçimde hastalanması dolayısıyla iki yıl boyunca eğitimine ara vermek zorunda kaldı. 1901 yılında nihayet sağlığına kavuşan Avni Lifij Nafia Nezareti (Bayındırlık Bakanlığı)’ne bağlı Demiryolları Müdürlüğü’nde işe girerek henüz 15 yaşında iken çalışma hayatına atıldı.1901 Nafıa Nezaretinin Demiryolları Müdürlüğü'nde işe girdi. Fransızca öğrenmek için "Alyans İsraelit" okuluna kısa bir süre devam etti.

İskender Ferit Bey'den özel Fransızca dersi almaya başladı. 1903 1903-1904. Fransızca dersleri devam etti. Anatomi öğrenmek için "Mülkiye Tıbbıyesi"ne, boya tekniğini öğrenmek için de "Eczacı Mektebi"nin Fizik ve Kimya derslerine dinleyici öğrenci olarak katıldı. 1904 yılına kadar Fransızca derslerine devam etti. Anatomi öğrenmek için Mülkiye Tıbbiyesi’ne, boya tekniğini öğrenmek için ise Eczacı Mektebi’nin fizik kimya derslerine dinleyici öğrenci olarak katıldı.

Daha yirmi yaşında ve hiçbir akademik resim formasyonuna sahip değilken tamamen cesur bir amatör ruhla resmettiği “Kadehli-Pipolu Otoportre”si Avni Lifij’in hayatı için bir dönüm noktası olacaktı. 1906 yılında Fransızca öğretmeni İskender Ferit ve yeni tanıştığı Henri Prost, resimlerini Müze Müdürü Osman Hamdi Beye götürmesini önerince, dediklerini yaptı. Pipolu Otoportre adlı resmini beğenen Osman Hamdi Bey, bundan sonra da yaptığı resimleri kendisine göstermesini istedi. 1908’de Osman Hamdi Bey’in Paris’e göndermek istediği öğrenci adayları listesi, Hüseyin Avni Lifij’in de bulunduğu biçimiyle ve “Pipolu Otoportre resmi ile Abdülmecid Efendi’nin beğenisine sunuldu. (.https://www.edebiyadvesanatakademisi.com/sanat/116-calli_kusagi__ressamlari_tablolari.html

"Türk resim sanatı batılı resim geleneği ile flört devresini bitirmiş, Osman Hamdi Bey, Şehzade Abdülmecid Efendi, Süleyman Seyyid, Hoca Ali Rıza ve Halil Paşa gibi ustaların içinde bulunduğu ilk batılı üslupta eser veren Türk ressamları kuşağını doğurmuştu. Bu kuşağın yolunu açtığı “Meşrutiyet Kuşağı” olarak anılacak ikinci kuşak ressamların devri başlamak üzereydi. Bu idealist kuşağın içinde yer alan genç Hüseyin Avni de sanatıyla bu yeni çağda yerini almak, bir şeyler yapma çabasındaydı." ( Sancar Özer, Hüseyin Avni Lifij ve Kadehli-Pipolu Otoportresi, https://lebriz.com/pages/lsd.aspx?la)

Hüseyin Avni Lifij Ayasofya'da mimari çizimler yapmakta olan Fransız mimar Henri Prost ile tanıştı. Hüseyin Avni akademik bir sanat eğitimi alabilmek amacıyla ülkenin bu alandaki tek okulu olan Sanayi-i Nefise Mektebi'ne girmek istiyordu. Mimar Prost, Lifij'in Fransızca öğretmeni İskender Ferit ile birlikte, eserlerini o sırada Müze müdürlüğü görevini yürütmekte olan büyük usta Osman Hamdi Bey'e göstermesi için genç ressamı cesaretlendirdi. Dostlarının bu tavsiyesine uyan Avni Lifij tamamen doğal bir yetenek ve amatör bir ruhla yaptığı "Kadehli-Pipolu Otorportre"sini Osman Hamdi Bey'e sundu. Ve işte bu resim sayesinde yurtdışında yetkin bir sanat eğitiminin, Avrupa'nın ve başarılı bir sanat hayatının kapıları Avni Lifij'e açılacaktı. ( Sancar Özer, Hüseyin Avni Lifij ve Kadehli-Pipolu Otoportresi, https://lebriz.com/pages/lsd.aspx?la)

Osman Hamdi, onun resimlerini, Avrupa’ya öğrenci göndermek isteyen Şehzade Abdülmecid’e gösterince, Hüseyin Avni’ye Avrupa’nın kapıları açılmış oldu. Bir yıl kadar Sanayi-I Nefise’de süren bir eğitimden sonra Paris Güzel Sanatlar Akademisi’ne gönderilen sanatçı, Cormon’un atölyesine yazıldı. Ancak Paris’de bulunduğu yıllarda daha çok simgeci ressamlara ilgi duydu.

1909 yılında Paris’e giderek “I’Ecole Nationale Speciale des Beaux-Art”dan kurları izleme belgesi alarak Cormon Atölyesi’nde resim çalışmalarına başladı. Ressam Guillonnet ve Andre Lecomte Du Noüy ile dostluk kurarak serbest zamanlarında atölyelerine devam etti.

1912’de İstanbul’a geri çağırılınca, İstanbul Sultanisi (İstanbul Erkek Lisesi)’nde resim öğretmeni olarak görev yaptı. 1915'te Kandili İnas Sultanisi (Kandilli Kız Lisesi)'nde Fransızca öğretmenliği yaptı. Paris’te Louvre Müzesi’nde Luca Giordano’nun “Mars ile Venüs” tablosunun Lifij tarafından yapılan kopyasının da bulunduğu koleksiyon Güzel Sanatlar Okulu’nda toplanarak; 1915 Ekim ayında sergilendi. 1916 yılı ilkbaharında 1. Galatasaraylılar Yurdu Resim Sergisi’ne iki resmi ile katıldı. 1917 sonbaharında İstanbul'da Galatasaraylılar Yurdunda açılan "Savaş Resimleri ve Diğerleri" Sergisi'ne, 20 resim ile katıldı. 1918’de Viyana'da sergilenen "Savaş Resimleri ve Diğerleri Sergisi"ne 18 resim ile katıldı. İçinde sanatçının da beş eseri bulunan hükümete ait olan 56 adet tablo, Maarif Kurulunun 12. 3. 1921 tarihli mazbatası uyarınca "Resim Eserleri Koleksiyonu"na katıldı. Türk ressamlar Cemiyeti Tarafından düzenlenen 4. Galatasaray Resim Sergisi'ne üç resim ile ve aynı yıl kurulan Serbest "Resim Atelyesi"ndeki sergiye 7 poşad ve 1 eskizi ile katıldı.1922 25 Mart. Doktor İbrahim Şazi'nin kızı Harika Şazi ile evlendi.

Ekim 1922’de Bursa'ya Mustafa Kemal'i karşılamak için giden öğretmenler arasında sanatçı ile birlikte eşi Harika ve eşinin kardeşi Heykeltraş Nijad da bulunuyordu. Mustafa Kemal, Avni Lifij'i Ankara'ya götürdü ve Erkanı Harbiye'de dört ay misafir etti. Sanatçı Ankara'ya bu ilk ziyaretinde Mareşal Fevzi Çakmak'ın portresini gerçekleştirdi.

Ankara dönüşü "Karagün" ve "Akgün" tablolarının hazırlık çalışmalarına başladı. Bir yıl sonunda söz konusu komposizyon tuvale uygulandı.

1924’te Sanayi-i Nefise Mektebi Alisi Tezyini Sanatlar öğretmenliğine atandı. Ölümüne kadar Sanayi-i Nefise Mektebi Alisi Tezyiniye Muallimi olarak görevde kaldı. “Mareşal Fevzi Çakmak Mesaide” tablosunu gerçekleştirdi. (İstanbul Resim ve Heykel Müzesinde), ancak bölümün ilk mezunlarını göremeden; 2 Haziran 1927’de Laleli’de Harikzedegan Apartmanı’ndaki odasında henüz 41 yaşında iken, hayata veda etti.



H. AVNİ LİFİJ'İN RESİM SANATIMIZA KATKILARI VE SANATÇI YÖNÜ

Hüseyin Avni Lifij'in resim sanatımıza katkıları ve sanatçı yönü için sözü Sanat Tarihçisi Sancar Özer'e bırakmak en uygunu olacaktır. Sancar Özer adı geçen yazısında Hüseyin Avni Lifij için şun değerlendirmelerde bulunmuştur " Lifij'in 1914 kuşağı içinde hem yöntem, hem konu anlamında her zaman kendine has ayrıksı bir yeri olagelmiştir. Bu özgün üslubunun kaynağı belki resme ilk başladığı yıllarda betimleme anlayışının akademik bir formasyonun kalıplarına sıkıştırılmadan içgüdüsel ve sezgisel olarak özgürce şekillenmesi, belki de kimi zaman melankolik kimi zaman coşkulu ve cesur mizacıdır. Her zaman sağlam bir etüd ve ön çalışmayla "doğru" çizmeye önem vermesine rağmen bu akademik "doğru"ya sezgisel olarak ulaşmıştır. İşte ressamın sanatının bu nev'i şahsına münhasır hali en güzel ve en canlı biçimde yansıtan eseri Kadehli-pipolu otoportresidir. 1906 yılında henüz amatör bir ressam olarak yarattığı bu eser sadece ressamın en önemli çalışmalarından biri değil, aynı zamanda Türk portre ressamlığının ilk ve en önemli eserlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Lifij'in hiçbir akademik resim eğitimi almadan gerçekleştirdiği bu başyapıt teknik olarak tam bir mükemmellik gösterirken ruh olarak da kalıplara dökülerek sınırlandırılmamış bir yaratım kudreti ve hevesini yansıtır. Bir anlamda çağdaşı olduğu sanat anlayışından tamamen farklı ve zamansız, bir anlamda yüzyıllara uzanan portre geleneğine dayanan bu eserin duygusal bir ifadecilik ve hatta romantik bir dışavurumculuk olarak tanımlanabilecek güçlü bir etkisi vardır. Bu etki renk kullanımından, figürün ifadesine ve kompozisyonun kuruluşuna değin resmin her yerine sinmiştir. Resmin hem teknik mükemmelliği hem de romantik bir duygusallığı yansıtan etkileyici havası kusursuz olmasına rağmen bu iki unsur birbirine o kadar başarılı biçimde yedirilmiştir ki biri diğerinin önüne geçmemektedir. Bu resim daha o günden, o sırada henüz yirmi yaşında bir amatör olan yaratıcısının ilerideki verimli sanat yaşamının bir özetidir adeta. Bu eserde ifadesini bulan duyarlılık, renklendirmedeki duygusal çok tonluluk, kendine has melankolik romantizm ve diğer yandan desen ve kompozisyondaki teknik mükemmellik ile "doğru" resmetme hassasiyeti gibi unsurlar, sanatçının serbest poşadlarından yıllarca üzerinde çalıştığı büyük boyutlu destansı figürlü kompozisyonlarına kadar tüm eserlerinde kendini gösterecektir. Lifij'in üslubu ilk bakışta okulcu (okullu olmamasına rağmen) ve gerçekçi imiş yanılgısını yaratsa da aslında Avni Lifij, döneminde kendisi hakkında yazılan bir eleştirideki ifadeyle, "doğayı kopya etmemekte, düzeltmekte..." ve "...doğayı sahip olmadığı bir ruhla donatmakta..." dır. Bu anlamda otoportresinde romantik, ifadeci, dışavurumcu ve hatta sembolik okumalar yapmak olasıdır. İster bilinçli ister bilinçaltından gelen bir esinle yapmış olsun Avni Lifij II. Meşrutiyetle tarihlenen bu tablosunda "zeitgeist" yani "çağın ruhu"nu resmetmiştir. Tuvalden bizleri kısık gözleri ile süzen bu genç JönTürk sanki beraberinde getireceği tüm yenilikleri, değişimleri ve trajedileri ile önünde uzanan yeni çağa, 20. yüzyıla kadeh kaldırmaktadır. " Sancar Özer, Hüseyin Avni Lifij ve Kadehli-Pipolu Otoportresi, https://lebriz.com/pages/lsd.aspx?la) 

Yapıtlarından bazıları


  • 1903 Kadir Gecesi
  • 1907 Kendi Portresi
  • 1907 Armoni
  • 1912 Yeşilköy'den Peyzaj
  • 1916 Alegori, İstanbul Resim ve Heykel Müzesi
  • 1924 Karagün - Akgün
  • Türbe Kapısı İzmir Resim ve Heykel Müzesi
  • İstanbul'da sabah
  • Evler, Kalkınma İş Bankası Koleksiyonu

KAYNAKÇA


  • https://tr.wikipedia.org/wiki/H%C3%BCseyin_Avni_Lifij
  • Hüseyin Avni Lifij'in Retrospektifi, sanalmuze.org/sergiler/contentxy.php?sergi=29&ic=75&pg=0
  • Sancar Özer, Hüseyin Avni Lifij ve Kadehli-Pipolu Otoportresi, https://lebriz.com/pages/lsd.aspx?la)
  • https://www.edebiyadvesanatakademisi.com/sanat/116-calli_kusagi__ressamlari_tablolari.html


Hüseyin Avni Lifij: Eşi Harika'nın portresi



Hüseyin Avni Lifij: Otoportreler


Hüseyin Avni Lifij: Karagün



Hüseyin Avni Lifij:


Çubuk Çayı: Hüseyin Avni Lifij





DİĞER RESSAMLAR İLGİLİ  LİNKLER

  • Namık İsmail, Sanatı ve Tabloları  
  • Hikmet Onat, Hayatı, Resim Sanatı ve Taploları
  • Nazmi Ziya Güran, Hayatı, Sanatı ve Tabloları
  • Hüseyin Avni Lifij, Hayatı, Sanatı ve Tabloları
  • Feyhaman Duran; Hayatı, Sanatı ve Tabloları  
  • Ferik İbrahim Paşa ve Taploları
  • Halil Paşa'nın Hayatı, Resim Sanatı ve Taploları
  • Primitif Ressamlarımız ve Özellikleri  
  • Şevket Dağ, Hayatı Sanatı Taploları  
  • Ressam Osman Nuri Paşa
  • Hüseyin Zekâi Paşa, Resim Anlayışı ve Taploları  
  • Hoca Ali Rıza ve Tabloları  
  • Süleyman Seyyit, Hayatı ve Resim Sanatı
  • Şeker Ahmet Paşa, Hayatı ve Resim Anlayışı  
  • İbrahim Çallı, Hayatı ve Resim Sanat
  • Ali Sami Boyar, Hayatı ve Resim Sanatı
  • Namık İsmail, Sanatı ve Tabloları
  • Hikmet Onat, Hayatı, Resim Sanatı ve Taploları  
  • Nazmi Ziya Güran, Hayatı, Sanatı ve Tabloları
  • Hüseyin Avni Lifij, Hayatı, Sanatı ve Tabloları
  • Feyhaman Duran; Hayatı, Sanatı ve Tabloları
  • Ferik İbrahim Paşa ve Taploları
  • Halil Paşa'nın Hayatı, Resim Sanatı ve Taploları
  • Primitif Ressamlarımız ve Özellikleri
  • Şevket Dağ, Hayatı Sanatı Taploları
  • Ressam Osman Nuri Paşa  
  • Hüseyin Zekâi Paşa, Resim Anlayışı ve Taploları
  • Hoca Ali Rıza ve Tabloları
  • Süleyman Seyyit, Hayatı ve Resim Sanatı  
  • Şeker Ahmet Paşa, Hayatı ve Resim Anlayışı
  • İbrahim Çallı, Hayatı ve Resim Sanat

Not: Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, Resim,Tablo, kaligrafi, ebru, Fotoğraf, minyatür, hat, sedef, el işi, oya, bezeme, Telkari, kazaziye  benzeri çalışma  ve araştırmalarınızı, sitemize üye olarak ,  bize başvurarak ESA'da paylaşarak kültürümüze katkıda bulunabilir, kendinizi ve ürünlerinizi tanıtabilirisiniz.

 BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış