Turgut Zaim ve Resim Sanatı

Ekleyen : Şahamettin Kuzucular , 04 Haziran 2012 Pazartesi aaa Beğen


Turgut Zaim,


Türk ressam. 1906'da İstanbull'da doğdu, 1974'te Ankara'da vefat etti.



Turgut Zaim'in küçük yaşlarda resme yönelmesinde, İtalya' da resim öğrenimi görmüş  olan daysının katkıları yüzündendir. İlk ve orta öğrenimini Kadıköy'deki Saint-Joseph'te Fransız okulunda  tamamladı. Daysının da yönlndirmeleri soucunda bu okulu bitirdikten sonra Güzel Sanatlar Akademisine girdi. Eski adı  Sanai-i Nefise mektebi olan  bu mektepte İbrahim Çallı'nın atölyesine yazıldı, ama daha ilk yıllarda okulun eğitim sistemiyle bağdaşmamanın getirdiği bunalımlara sürüklendi. (1)  İbrahim Çallı atölyesindeki yedi yıllık öğrenim süresinde   o zamana kadar iSTANBUL dışına pek çıkmamış olmakla birlikte, Anadolu, imgesinin kafasında yarattığı duyguların etkisiyle Anadolu, yaşamına çok ilgi duyordu.O yıllarda  edebiyat alanında moda konular olan  Memleketçilik anlayışının zihninde yarattığı imajlar onu Anadolu, sevgisine ve memleket aşkına yöneltmişti. Anadolu ve  özellikle Doğu kültürünü tanımak istiyordu. Bu amaçla sık sık Topkapı Sarayı'na giderek eskiz çalışmaları yaptı. Akademi'deki öğrencilik dönemini tamamlamadan Paris'e gittiyse de orada kendisini ilgilendiren İtalyan primitifleri dışında etkileyici fazla bir şey bulamadığı için birkaç ay içinde İstanbul'a döndü.




l925'te bir ara,ilkokullar gezici resim öğretmenliği göreviyle Konya'ya gitti. Daha sonra, öğrenimini tamamlamak üzere yeniden Akademi'ye döndü. Paris yolculuğu ardından Ankara  Devlet Tiyatrosu'nda sahne tasarımcısı olarak çalışmaya başlayan Turgut Zaim, çeşitli okullarda resim dersleri verdi.(2)  Zaim, çalışmalarına 1924-28 yılları arasında Paris'te devam etmiştir. 1928 yılında Fransa'dan döndüğünde arkadaşlarına Paris'te öğreneceği bir şeyin olmadığını söylemesi çerçevesinde batı ile ilişki kurmaya isteksiz, ilgisiz gibi etkiler uyandırmıştı.(3) Oysa Turgut Zaim kendisini bir batı tarzında eğitim alan ve resim yapan bir ressam olarak görmüyor miili bir resim sanatı yaratmak istiyordu. Zaim'in bu yönelişi,  batı estetiğinden uzak, yerli konuları seçen ve halk resimlerini hatırlatan, minyatürvari çalışmaları ile kendi üslubunu oluşturmasına katkı sağlayan bir yaklaşım oluyordu. 


Akademi'ye bir konferans vermek üzere gelmiş olan sanat tarihçisi Albert Gabriel'in yorumları, onun sanat anlayışında yeni ufuklar açtı. 1930' da bir süre sonra öğrenimini tamamlamak üzere yeniden Akademi'ye döndü. Müstakil Ressamlar ve Heykeltraşlar Birliği sergilerine katıldı (1928-1929). 1930'da Akademi'nin yüksek bölümünü bitirince resim öğretmeni olarak Sivas'a atandı. Burada halk kültürüne gönül vermiş olan kişilerle yakın dostluk kurdu. Askerlik görevini Trakya'da yaptı. Bir ara İstanbul Telefon Şirketi'nde, Ordu Film Merkezi'nde, Ankara Bayındırlık Bakanlığı'nda memur olarak çalıştı. 1932 yılından başlayarak Anadolu 'nun çeşitli köşelerini gezerek, Yörüklerin ve Avşarlar'ın yaşantılarıyla yakından ilgilenen Zaim'in üslubu da bu yıllarda biçimlenmiştir (3). 



D GRUBU " üyeleri arasında yer aldı (1933). Fırsat buldukça Anadolu yu gezerek, özellikle Orta Anadolu göçerlerinin, Avşarların ve Yörüklerin yaşamını yakından incelemeye çalıştı. Devlet Tiyatrolarında dekoratörlük yaptı. 1939'da yurt gezileri programı çerçevesinde Kayseri'ye gönderildi. Bu yörede yaptığı resimlerden biri olan Erciyes adlı tablosuyla, 1939'da açılan 1. Devlet Sergisi'nde ikincilik, 1957'deki 18. Sergi'de ikincilik, bir yıl sonraki sergideyse birincilik ödülünü kazandı.


1957'de, Ankara'da tüm çalışmalarını kapsayan bir sergisi açıldı. Müstakil Ressamlar ve Heykeltraşlar Birliği ve D GRUBU'nun sergilerine katılıp, Türk folklor ve geleneğinden yararlanarak Anadolu yaşamından aldığı konuları işlediği resimleriyle ün saldı. Devlet Resim ve Heykel sergilerinde birincilik (1958) ve ikincilik (1957) ödülleri aldı.







TURGUT ZAİM'İN RESİM SANATI



 
Folklor ressamı olarak tanınan Turgut Zaim, Avrupa resminin öykünmeciliğine karşı Anadolu ve Türk kültürüne özgü bir resim tekniği geliştirmek amacına olan bir ressamdı. Anadolu halk resminden ve minyatür geleneğinden yola çıkarak gerçekleştirdiği çok figürlü kompozisyonlarında evrensel bir anlatıma ulaşmaya çalışan Turgut Zaim'in Sanatı, kendi kuşağının Ressamları arasında olduğu kadar, onu izlemiş olan kuşaklar içinde de yöresel ve ulusal Türk resminin tipik ve benzersiz bir örneği olarak yorumlanmıştır. Akademik Sanat disiplinlerine ilgi göstermediği gibi kendi döneminin akımları ına da yakınlık duymayarak, kaynağını geleneksel Türk tasvir sanatlarında bulan, ancak bunu çağdaş bir anlayışla değerlendiren bir resim görüşü benimsemiştir. Onun sanatındaki yöresellik, bu bakımdan aynı anlayışın daha önce öncülüğünü yapmış olan Osman Hamdi Bey, Mehmet Nuri Arel ,Hoca Ali Rıza gibi Sanatçıların yöreselliğinden ayrılır. 


Turgut Zaim,  özgeçmişini anlatırken Anadolu ve Anadolu İnsanı'na neden yöneldiğini şöyle anlatmıştır: “Fırsat buldukça yurdun yurdun çeşitli yerlerini dolaşdım. Yörükleri, Avşarları ziyaret ettim. Bundan böyle bozkır benim hocam olmuştu. Bu toprağın ressamı olmak istiyordum. Yurt özelliği de olan bir üslup sahibi olmaya çabalıyordum. Öncelikle konularında üzerinde ısrarla durdum. Bozkırın dilini sezmeye uğraştım. Köylü figürlerini tablolarımın en seçkin yerlerine oturttum. Melankolik, mütevekkil bakışları, tavırları beni çok duygulandırdı” (4) 


Turgut Zaim' de konusal ilişkileri aşan yöresellik, üslup ve teknik açısından da bu yöre­selliği bütünleyen daha kapsamlı bir anlayışta biçimlenmiştir. İlk bakışta minyatüreri akla getiren bu anlayış, figürlerin ve nesnelerin ışık-gölge kavramına açık görünümleri, boşluk içinde yer alan sağlam konumlarıyla, geleneksel tasvir kalıplarının dar sınırını aşar, doğa ve çevre gözlemine öncelik veren tutumuyla gerçekçi bir ta­bana oturur. Bu gerçekçi anlayış, bir yandan da iyimserlik ve mutluluk me­sajına ağırlık tanır. Onun, sağlıklı elleriyle hamur açan, karpuz kesen, yün eğiren, çocuğunu emziren, eşeğini yükleyen kadınları, mısır yiyen, kedi seven, zurna çalan çocukları, üzüm gözlü sıpaları, yumuşak tüylü Orta Anadolu keçileri, halı dokuyan genç kızları, pazar yerinde dolaşan deli­kanlıları, bağdaş kurmuş Yörük köylüleri, çadırları çevresinde dolaşan Avşarları, izleyiciyi bir mutluluk düşüncesine götürür. Onda tasa, sevinçle yer değiştirir; kaygı, yerini umut ve özleme bırakır.


 Turgut Zaim, bu yönüyle bir figür ressamdır. Doğa ise, bu figürleri kucak­layan ve çevreleyen tamamlayıcı bir öğedir. Ondaki figür ressamlığı bir ör­neğini daha önce Osman Hamdi Bey' in gerçekleştirdiği kompozisyon türü­ne girebilecek atsal niteliklerle ilgi­lidir. Ancak Turgut Zaim'in yöresel Anadolu tiplerini sergileyen figürleri, Osmanlı -Arap tiplerini konu alan Osman Hamdi Beyin "oryantalist" kökenli eğiliminden oldukça uzaktır.



Bir folklor ressamı olan Turgut Zaim sanatı, sanatçı kişiliği  felsefi ve sanatsal içeriği ile Müstakiller ve D Grubu içinde öne çıkan bir ressamdır. D GRUBU ve Müstakil Ressamlar ve Heykeltraşlar Birliği içerisine girmiş olmasına rağmen her iki gruptaki ressamlardan farklı bir resim ve sanat anlayışına ssahip olduğunda Turgut Zaim'i her iki grubun da dışında olan özel bir ressam olarak değerlendirmek gerkemektedir.  Zaim’in Türk Resim Sanatındaki figür anlayışı, üslup anlayışı ve kompozisyon anlayışı  yöresellik ve folklorik unsurlar etrafında şekillenmiş, yerel fiğürler ve desenler çizerken kendine özgü bir stil geliştirmiştir.  


Türk Resim Sanatının cumhuriyet dönemi ile birlikte açılan yeni ve özgün atılımları içinde, köy temalarına yönelik figür üslubuyla Turgut Zaim’in oluşturmayı başardığı ulusal-yerel atmosfer, hala aşılamamış bir değer sistemi gibidir. 



Özellikle Anadolu temalarında başarılı olan sanatçının resimleri Ankara Etnografya Müzesi ile M.S.Ü. İST. RESİM VE HEYKEL MÜZESİ 'nde sergilenmektedir.




Eserleri




Orta Oyunları
Ürgüplü Yörükler
Yörükler Köyü
Halı Dokuyanlar
Orta Oyunları
Yaylada Yörükler
Halı Dokuyan Kadınlar
Yemişçi
Beşik
Türbeli Kompozisyon
Hamur Açan Kadın
Erciyes'e Tırmanış



KAYNAKÇA 

  1. http://www.edebiyatsanat.com/turk-ressamlari/1503-turgut-zaim.html
  2. http://www.msxlabs.org/forum/sanat-tr/359019-turgut-zaim-turgut-zaim-kimdir-turgut-zaim-hakkinda.html#ixzz1wo9mS7JQ
  3. http://www.turkcebilgi.com/ansiklopedi/turgut_zaim
  4. EROL, Turan. “Yurt Gezileri ve Yurt Resimleri” (1938-1943), İstanbul, Milli Reasrans Art Gallery, 1998, s.203 
  5. “Gelişim Hachette” Alfabetik Genel Kültür Ansiklopedisi, Sabah Yayınları, 1993, cilt 12, s.4547 
  6. TANSUĞ, Sezer. “Çağdaş TÜrk Sanatı”, İstanbul, Remzi Kitabevi A.Ş., 1999, 5. Basım, s.373 
  7. Resim alıntı: http://www.baktabul.net/guzel-sanatlar/16278


    RESSAMLARLA İLGİLİ LİNKLER

  • Mümtaz Yener Hayatı ve Resim Sanatı
  • Ressam Avni Arbaş Hayatı ve Resim Sanatı
  • TURGUT ATALAY, HAYATI VE RESİM SANATI
  • Ressam Selim Turan'ın Hayatı ve Resim Sanatı
  • Ferruh Başağa, Hayatı ve Ressamlığı
  • Sabri Fettah Berkel , Hayatı ve Ressamlığı
  • Edip Hakkı Köseoğlu , Hayatı ve Tabloları
  • Muhittin Sebati, Hayatı ve Ressamlığı
  • Hakkı Anlı, Hayatı ve Ressamlık Detayları
  • Halil Dikmen, Ressam ve Neyzen
  • Cemal Tollu, Hayatı ve Ressamlık Detayları
  • Zeki Faik İzer Hayatı ve Sanatçı Kişiliği
  • Nuri İyem, Hayatı ve Resim Sanatı
  • Cevat Dereli ve Resim Sanatı
  • Eşref Üren, Hayatı ve Ressamlığı
  • Turgut Zaim ve Resim Sanatı
  • Mahmut Cûda'nın Ressamlığı ve Hayatı
  • Abidin Dino, Hayatı ve Ressamlığı
  • Kadın Ressam Hale Asaf
  • Nurullah Berk, Hayatı ve Resim Sanatı
  • Hamit Görele , Hayatı ve Resim Sanatı
  • Ressam Ali Avni Çelebi, Hayatı, Sanatı ve Taploları
  • Osman Hamdi Bey, Hayatı ve Taploları
  • Ressam Elif Naci'nin Hayatı ve Resim Sanatı
  • Saim Özeren'in Hayatı ve Ressamlığı

Not: Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, Resim,Tablo, kaligrafi, ebru, Fotoğraf, minyatür, hat, sedef, el işi, oya, bezeme, Telkari, kazaziye  benzeri çalışma  ve araştırmalarınızı, sitemize üye olarak ,  bize başvurarak ESA'da paylaşarak kültürümüze katkıda bulunabilir, kendinizi ve ürünlerinizi tanıtabilirisiniz.

 BAŞVURU İÇİN : ESA, İLETİŞİM  veya s_kuzucular@hotmail.com










Turgut ZAİM resimleri
Resim alıntı: http://www.bakimliyiz.com/unlu-ressamlar-ve-resimleri/74945-turgut-zaim-resimleri.html

Turgut ZAİM resimleri
Resim alıntı: http://www.bakimliyiz.com/unlu-ressamlar-ve-resimleri/74945-turgut-zaim-resimleri.html

Turgut ZAİM resimleri
Resim alıntı: http://www.bakimliyiz.com/unlu-ressamlar-ve-resimleri/74945-turgut-zaim-resimleri.html
Turgut ZAİM resimleri

Resim alıntı: http://www.bakimliyiz.com/unlu-ressamlar-ve-resimleri/74945-turgut-zaim-resimleri.html

Turgut ZAİM resimleri

Resim alıntı: http://www.bakimliyiz.com/unlu-ressamlar-ve-resimleri/74945-turgut-zaim-resimleri.html





Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...