Karamazov Kardeşler Hakkında Konu Özet Tahlili Dostoyevski

Ekleyen : ESA , 22 Ekim 2014 Çarşamba aaa Beğen

İlgili resim

 
Yazıda Dostoyevski’nn  Karamazov Kardeşler (Bratya Karamazovy),  adlı eseri hakkında bilgiler, eserin özeti,  eserin konusu, ana fikri,  eserin kahramanları, romanın olay örgüsü, eserin yazarı  Dostoyevski’nn hayatı,  diğer romanları,  Karamazov Kardeşler (Bratya Karamazovy), adlı eserden alıntılar, eser hakkında yorumlar, çevrildiği diller, eserin basım yılı, basım hikâyesi yazar ve eseri arasındaki ilişkiler yer almaktadır.
 
ESER VE YAZAR HAKKINDA
Karamazov Kardeşler (Bratya Karamazovy), Rus yazar Dostoyevski’nin 1880 yılında yazdığı romanıdır.. Roman iki yıla yakın bir zaman içinde Staraya Russa’da yazılmıştır. Dostoyevski,  bu kitabın yayımlanmasından yaklaşık dört ay sonra ölmüştür.
Bu roman Rus edebiyatının ilk 'felsefe düzeyinde roman- tragedya türü romanı örneği de olmaktadır. Ayrıca bu roman yazarın insan ruhunu en iyi analiz ettiği insan ruhunun derinliklerine en iyi inebildiği romanı olarak da dikkatleri çekmiştir. Bu roman Dostoyevski’nin başyapıtı olarak kabul edildiği gibi Rus  ve Dünya Edebiyatının başlıca klasik eserlerinde ve baş yapıtlarından birisi olarak kabul edilmektedir.
 
 Yazarın bu romanı ile kendi hayatının arasında pek çok benzerlik vardır. Yazar bu romanını yazarken kendi hayatından pek çok olayı romanına yansıtmıştır. Romanın kahramanının ismi yazarın  kitabı yazmaya başlamadan önce ölen üç yaşındaki oğlu Alyoşa’nın adını taşımaktadır.  [1]   Romandaki baba karakterinin hayatı ile Dostoyevski’nin gerçek hayattaki babasının biyografisi arasında çok sıkı benzerlikler vardır.
 
Yazarın babası  Sibirya’daki sürgün sırasında,  babasını öldüren bir mahkûm ile tanışmış ve ondan pek çok hikâyeler dinlemişti. Yazarın kendi babası, fakirlerin tedavi edildiği bir hasta hanede çalışan bir cerrahtı. Yazarın babası bu hasta hanede  sarhoş köylüler tarafından öldürülmüştü.  [2] Yazarın hayatında derin izler bırakan bu olaylar  romandaki konulara etki yapmış, romanda da buna benzer olaylar yer almıştır. Bu  ve bunun gibi diğer belirtiler  yazarın yaşamı ile romanın konusu arasında pek çok paralellikler oluşturmaktadır
 
 
 
Freud’u dahi etkilemiş olan bu romanın türü psikolojik bir romandır. Dostoyevski, bu romanda insan ruhunun derinliklerine inmiş,  bir insan sağlam bir inançla  tüm zorlukların üstesinden gelebilir ana fikrini işlemiştir.
Olay, Rus­ya’nın bir taşra kentinde on dokuzuncu yüzyıl ortala­rında geçmektedir. Romanın zamanı ve mekânı Rusya’dadır.
Romanın üzerinde durduğu bir diğer konu babalık ve baba katilliğidir. Romanda Fyodor Pavloviç ve onu öldüren oğulları üzerinden tartışmaya açılmıştır. Fyodor Pavloviç, sorumsuz ve şehvet düşkünü bayağı bir adamdır. Öte yandan onu öldüren oğlu  Smeryakov olsa bile, bu cinayeti isteyen Dimitri de,  cinayetin haklı olacağını savunan İvan da, cinayetin işleneceğini tahmin edip bunu engellemeye kalkışmayan Alyoşa da suçludur.
 
Dostoyevski’nin “Karamazov Kardeşler” romanı 1921′den başlayarak birçok  kez sinemaya ve televizyona uyarlanmıştır. Romanın sinemaya en son uyarlamaları ise1976 “O Julgamento” Brezilya Edison Braga TV dizisi. 178 bölüm (60′ar dak.) 2009 “Bratya Karamazovy” Rusya Yuriy Moroz 8 bölülük TV mini dizisi. 440 dak.dır. [3]
Eser pek çok dile çevrilmiş, her zaman  ve her ülkede  yapılan en çok satanlar, en çok okunanlar, en sevilen romanlar gibi listelerde  en üst sıralarda yer almıştır.
 
 
Ana Karakterler[4]
  • Fyodor Pavloviç Karamazov Karamazov ailesinin 55 yaşındaki, kadın düşkünü, asalak babası. Yaptığı iki evliliğin birincisinden sermaye yapabilecek kadar drahoma aldıktan ve bir çocuk sahibi olduktan sonra karısının evden kaçması ve akabinde hastalanıp ölmesi üzerine havaleli dediği ikinci karısı ile evlenip iki çocuk dünyaya getiren Fyodor Pavloviç’in, yüksek ihtimalle, bir gece evine gelen meczup bir kadından gayrimeşru bir oğlu daha vardır.
  • Dimitri Fyodoroviç Karamazov ailenin 28 yaşındaki en büyük oğlu. Babası gibi şehvet düşkünü olan Dimitri(Mitya) yıllarca hiçbir pay alamadığı annesinin mirasından kendisine düşen payın bir kısmını nakden, gerçek değerinin altında parça parça almış ve borcunun kapandığına dair imza vermesine rağmen mirasın gerçek değerini göz önüne alarak babasından daha fazlasını istemektedir. Dimitri’nin üvey kardeşi Alyoşa ile sıkı bağları vardır. Katerina İvanovna ile nişanlı ve Gruşenka adındaki bir kadına âşıktır.
  • İvan Fyodoroviç Karamazov Fyodor Pavloviç’in havaleli dediği ikinci karısından doğan 24 yaşındaki ikinci oğlu. İyi bir eğitim alan İvan nihilist düşünceleri olan ve aileden kopuk yaşayan bir gençtir. Romanda tanrıtanımazlığın üzerinden tartışıldığı İvan’ın da tıpkı Dimitri gibi babasına karşı beslediği düşmanca duyguları vardır.
  • Aleksey Fyodoroviç Karamazov Fyodor Pavloviç’in yine ikinci karısından doğan 20 yaşındaki en küçük oğlu. Romanda genelde Alyoşa olarak geçen 20 yaşındaki genç belki de Dostoyevski’nin üç yaşında iken kaybettiği oğlunun adını taşıması bakımından romanın sonunda ortaya çıkacak olan savcının deyimi ile en hayırlı evlattır. Kentteki manastırda kalan Alyoşa, İvan’ın nihilist bir şüpheciliği temsil etmesi gibi Hristiyanlığı ve inancı sembolize eder.
  • Pavel Smerdyakov meczup Lizaveta Smerdyaşçaya (Kokmuş)nın Fyodor Pavloviç ile ilişkisinden doğduğu düşünülen gayrimeşru çocuk. Fyodor Pavloviç tarafından evdeki hizmetçi çifte emanet edilen Smerdyakov saralıdır. Üvey ağabeyi İvan’ı örnek alan bir kopyadır. Her ne kadar Fyodor Pavloviç’e her fırsatta dalkavukluk etse bile ona karşı öfke besleyen Smerdyakov daha sonra hikâyeyi önemli ölçüde etkileyecektir.
  • Agrafena Aleksandrovna Svetlova kentte birçok erkeğin ilgisini çeken civelek genç kadın. Dimitri’nin ve Fyodor Pavloviç’in de beraber olmak istedikleri Agrafena Aleksandrovna(Gruşenka) Dmitri ve babası arasındaki hiç bitmeyecek olacak husumetin de sorumlusudur.
  • Katerina İvanovna Verkhovtseva Dimitri’nin nişanlısı. Babasının yaptığı yolsuzluğu saklamak için kendilerine yardım eden ve ordunun kasasından daha sonra ödenmek üzere alınan birkaç bin rubleyi temin eden Dimitri ile bu yaptığının kefareti olarak nişanlanan Katerina romanda asaletin, onurun ve şerefin temsilcisidir.
  • İlyuşa kentteki bir öğrenci. Ölümü ile romandaki olayların çok az bir bölümünü oluşturduğu sanılsa da aslında İlyuşa Dostoyevski’nin teknik olarak çıktığı doruk noktasının göstergesidir. Ölümü ile teşkil ettiği küçük olay -yazarın üstün yeteneği ile- kitabın felsefesini oluşturan bir ipucuna dönüşmüştür.
  •  
Özet [5]
  • Bölüm 1 – Küçük Sevimli Bir Aile
Ailenin genel hatları ile anlatıldığı giriş bölümünde Dimitri tam payını alamadığı annesinin mirasından payını almak için kente gelmiştir. İvan da eğitimini tamamladığı için kenttedir. Alyoşa ise bir süre önce kendini Staretze adadığı manastırda kalmaktadır.
  • Bölüm 2 – Uygunsuz Bir Ziyaret
Karamazov ailesi Staretz Zosima’yı görmek için manastıra gelir. İvan ve Fyodor Pavloviç’in zaten sadece alay amaçlı bu ziyareti gerçekleştirdikleri ziyaretin ironik yanı bu fikrin Ateist İvan’dan çıkmış olmasıdır. Dimitri ve babası kavga ederek büyük bir rezaletle manastırdan ayrılırlar. Buna rağmen hiç azalmayan ziyaretçi kalabalığı arasında kötürüm kızını iyileştiren Zosima’ya teşekküre gelen bir kadın da vardır. Ziyaretçiler Staretz’in mucizeleri karşısında kilometrelerce uzaktan ona danışmaya gelmektedir.
  • Bölüm 3 – Şehvet Düşkünleri
Bu bölüm Fyodor Pavloviç, Dmitri ve Gruşenka arasındaki aşk çıkmazını anlatır. Gruşenka’yı elde etmeye çalışan Fyodor Pavloviç binlerce rubleyi bu yolda harcamaya hazırdır. Bu ahlaksızlığa yanaşmayan Dimitri ise birgün eve girip babasını tehdit eder. Bu arada Katerina’ya bir evlilik sözü vermiştir.
  • Bölüm 4 – Yaralar
Çocuklara düşkün olan Alyoşa bir grup okul çağındaki çocuğun bir arkadaşlarını hırpaladıklarını görünce müdahale eder ve hırpalanan çocuktan (İlyuşa) bir ısırık da kendi parmağına alır. Bir süre sonra İlyuşa’nın babasının ağabeyi Dimitri tarafından dövüldüğünü ve yerlerde sürüklendiğini, İlyuşa’nın kendisine bu yüzden saldırdığını öğrenir. İlyuşya’nın babasından af dilemek için evine gidip para teklif ettiğinde reddedilip evi terk eder.
  • Bölüm 5 – Lehte ve Aleyhte
Rusya’da iyice hareketlenen felsefi akımları konu alan bu bölümde İvan’ın nihilizmle ilgili düşüncelerine bu bölümde yer verilir. İspanya‘da devam eden büyük bir engizisyon hükümdarlığı olduğunu ve dünyaya hükmettiğini kurgulayan İvan Büyük Engizisyoncu olarak adlandırdığı 90 yaşındaki bir din adamının tüm Hristiyanlığa hükmettiğini ve tüm insanları istediği gibi yönlendirip onları işledikleri günahların vebalinden kurtardığını anlatır. Engizisyoncular bu yolla tüm insanların mutluluğunu sağladıklarını savunurlar. İşte bu hükümdarlığın varlığı sırasında Dünyaya dönen İsa çeşitli mucizelerle insanları kendisine inandırdıktan sonra engizisyoncu tarafından zindana attırıldıktan sonra Büyük Engizisyoncu’nun anlattıklarını hiçbir şey söylemeden dinler ve sessizce yanına gelerek şefkatle öpüverir. Hemen gitmesini ve hiç görünmemesini bu taktirde onu bağışlayacağını söyleyen engizisyoncuyu dinlemeyip ertesi gün idam edilmek üzere hücresinde oturmayı sürdürür. Hikayeyi dinledikten sonra Alyoşa İvan’ın edebi hırsızlık diye sönlenmesinin arasında İvan’ın yanağına bir öpücük kondurur.
  • Bölüm 6 – Rus Keşiş
Bu bölüm ölüm döşeğindeki Staretz Zosima’nın kendi ağzından hayat hikâyesini ve öğütlerini içerir. Asi bir gençlik yaşayan Staretz öyküsüne Ağabeyinin ölümü ile başlar. Evlerinin yakınında yaşayan tanrıtanımaz bir filozofla tanışan ağabeyi bir süre sonra önemli bir hastalığa yakalanır ve annesiyle arasında geçen kısa konuşmalar arasında onlara öğüt vermeyi ihmal etmez. Dünyadaki her şeye sevgi duymalarını öğütleyen ağabeyin ölümünden sonra Staretz subay olmak için askeri okula girer ve burada hastalık halini alan düello modasına katılmak üzereyken vazgeçip okulunu bırakarak bir manastıra girer. Bu arada başından geçen birkaç olay da inancını ve düşüncelerini olgunlaştırmaktadır. Evine itirafta bulunmaya gelen bir katile teslim olmasını öğütleyerek manastır eğitimini sürdürmüştür. Ölüm döşeğinde anlattığı bu hikâyeler arasında İvan’ın anlattığı hikâyedeki Ateist tezi çürütecek düşüncelerini de ortaya koyarken sevgi öğütleri ile ölür.
  • Bölüm 7 – Alyoşa
Staretz’in ölümü ile gerçekleşecek bir mucize bekleyen halk manastırın önünde toplanır. Bu arada keşişler dualarını okumakta Staretz’i gömmeye hazırlanırken gerçekleşecek mucizeyi merakla beklerken hiç beklenmedik bir şekilde cenaze, normalinden çok daha önce ve müthiş bir yoğunlukla kokmaya başlar. Staretz’in mucizelerine körü körüne bağlı olan Alyoşa bu olayla sarsılır. İnsanların alaylarına dayanamaz ve cüppesini çıkarıp manastırı terk eder. Bir arkadaşının kendi hassasiyetini kullanıp yol göstericilik etmesi ile Gruşenka’nın evine yollanır. Burada inancını yitirme durumuna gelen Alyoşa tekrar bir değişim geçirerek inancına geri döner ve kendisini baştan çıkarma tasarısından vazgeçen Gruşenka’dan etkilenerek evden çıkar.
  • Bölüm 8 – Mitya
Dimitri(Mitya) Katerina’nın kendisine uzun zaman önce verdiği bir miktar parayı kendisine ödeyemeden Gruşenka ile evlenemeyeceğini, her zaman Katerina’ya borçlu kalacağını ve Gruşenka’nın ise kendisi için üç bin ruble hazırlayan babasını seçeceğini düşündüğünden önce varlıklı komşularından borç ister. Bir yandan da Gruşenka’yı gözetim altında tutmaya çalışır; fakat Gruşenka’yı bulamadan çıktığı evden giderken bir de eline pirinçten bir havaneli geçirmiştir. Babasının evine doğru yola koyulur. Duvardan bahçeye atlar. Tam bu sırada romanın olay örgüsü kesintiye uğrar. Mitya bahçeden kaçmakla uğraşmaktadır. Kendisini yakalamaya gelen uşağın kafasına cebindeki havaneliyle vurur. Yaşayıp yaşamadığına bakarken her tarafı kan içinde kalmış halde bahçeden çıkıp kaçar. Gruşenka’yı ve birkaç eğlence düşkününü de yanına alarak nereden geldiği belli olmayan bir parayla arabasını şarap ve yemekle doldurarak eğlenecekleri hana doğru yola çıkar. Bu arada Gruşenka Mitya’yı gerçekten sevdiğini anlamıştır. Handa çılgınca eğlenirken polisler ve sorgu memurlarınca gözaltına alınırlar. Mitya sorguya alınır. Zira babasının öldürülmesi nedeniyle cinayetin tek sanığıdır.
  • Bölüm 9 – Soruşturmanın İlk Aşaması
Fyodor Pavloviç’in öldüğü gece eve Mitya’dan başka kimse uğramamış. Bel ağrısından şikayet eden uşağa hazırladığı sakinleştirici kocakarı ilacını içiren ve kendisi de nasibini alan uşağın karısı ve uşak bütün gece uyumuşlar, nasıl olduysa sesleri duyup gelen uşak Mitya tarafından bayıltılmıştır. Smerdyakov ise geçirdiği sara krizi ile kendinden geçmiş halde yatağından kalkamamıştır. Başka görgü tanığının olmadığı cinayet davasında Dimitri tek sanık olarak cezaevine sevkedilir.
•             Bölüm 10 – Oğlanlar
Kolya, Alyoşa’nın son görüşünden beri hastalanmıştır. Bu arada Avrupa’daki fikir akımları(Nihilizm) hakkında fikir sahibi olan bir arkadaşı (Kolya) ile sıkça görüşmektedir. Alyoşa da ziyaretlerinden birinde Kolya ile karşılaşır ve fikirlerini dinleme fırsatı bulur.
  • Bölüm 11 – İvan Fyodoroviç
İvan Alyoşa ile görüşmesinden bu yana kendisini yıkıcı bir biçimde sorgularken deliliğe sürüklenir. Smerdyakov’la görüşmeye başlar. Onu son görüşünde Smerdyakov, Fyodor Pavloviç’in öldürüldüğü gece sara krizi geçiriyor gibi davranarak herkesi aldattığını ve cinayeti işledikten sonra gerçekten kriz geçirerek tüm ev sakinlerini kandırmayı başardığını itiraf eder ve çaldığı parayı çıkarıp suç ortağına ,İvan’a, verir. Suç ortağı saymasındaki gerekçe ise İvan’ın da babasının ölmesini istemesi ve babası tehdit altındayken evi terk etmesi nedeniyle Smerdyakov’un bunu ondan istediğini düşünmesidir. İvan’ın böyle bir şey tasarlamadığını anlayan Smerdyakov intihar eder. İvan evine gittiği zaman şeytanın kendisini rahatsız ettiğini gördüğü düşlere kapılır. Alyoşa’nın intiharı bildirmesinin ardından bilincini kaybeder.
  • Bölüm 12 – Hukuki Bir Hata
Katerina Dimitri’nin savunması için ülke çapında tanınan bir avukat olan Fetükoviç’i tutmuştur. Dostoyevski bu bölümde aynı zamanda babalık kavramını Fetükoviç’in ağzından sorgular. Fetükoviç savunması sırasında Fyodor Pavloviç’i şehvet düşkünü, sorumsuz ve ilgisiz bir baba olarak nitelendirir. Fetükoviç’in tüm avukatlık yeteneği, soğukkanlı ve etkileyici hareketleri ve deneyimi ile Dimitri’yi savunmasına rağmen, heyecanlı savcının yaptığı çocukça ve Dimitri’yi bayağı ithamların altında bırakan sözleri jüri üzerinde daha etkili olur. Katerina’nın histeri krizi sırasında açığa çıkardığı Dimitri’nin babasını öldüreceğini yazdığı mektup da kararın alınmasında kritik etkide bulunur. Dimitri hapse ve ardından sürgüne mahkûm edilir.
  • Epilog
Katerina mahkemede yaptıklarına rağmen İvan’ın bilincini yitirmeye başlamadan önce Dimitri’yi kaçırmak için yaptığı planları uygulamayı üstlenir. İvan’a aşık olmasına rağmen Dimitri’nin son çağrısına uyarak ziyarete gider ve anın etkisiyle yeni kişilere aşık olmalarına rağmen birbirlerine olan sevgilerinin gerçekliğini açıklarla. Konuşmanın ardından Gruşenka’nın gelmesiyle Katerina odadan çıkar ve sahne sona erer. İlyuşa geçirdiği hastalık sonucu ölmüştür. Alyoşa cenazeden sonra çocuklara bir konuşma yapıp, birbirlerinin hatalarından sorumlu olmayı ve hiç kopmamalarını öğütler. Arkadaşlarının anısının onları koruyacağını bildirir. Roman çocukların Yaşa, varol Karamazov tezahüratı ile sona erer.
 
 
 
[1] http://tr.wikipedia.org/wiki/Karamazov_Karde%C5%9Fler
[2] http://tr.wikipedia.org/wiki/Karamazov_Karde%C5%9Fler
[3]  http://haticesendil.bosfforum.biz/t928-karamazov-kardesler-kitab-genis-ozeti
[4]  http://tr.wikipedia.org/wiki/Karamazov_Karde%C5%9Fler
[5] http://tr.wikipedia.org/wiki/Karamazov_Karde%C5%9Fler

 

 


Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.

Yapılan Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış...

Yorum Yaz

Yorum yazmak için üye girişi yapınız...