Yapıları Bakımından Basit Bileşik Türemiş Kelimeler


Esa
16.10.2020

 

YAPILARI BAKIMINDAN KELİMELER

 

  1. Basit Kelimeler:

 

Kelime kökü ek alsa bile anlamca bir değişikliğe uğramamışsa, bu tip kelimelere BASİT KELİMELER denir. Çekim ekleri alan kelimeler kelimenin anlamında bir değişiklik yaratmazlar. Çekim ekleri sadece zaman, şahıs, iyelik, yön, çoğul  vb yönlerinden kelimlere ialve bildirimler yüklerler. O yüzden kökler çekim ekleri almış olsalar bile anlamlarında bir değişiklik oluşmadığından basit kelimler olarak kalırlar

değirmenciler- değirmen-ci-ler ( ci ve ler )ekleri değirmen kelimesinin anlamını değiştirmemiştir.

Ali'nin, araba- y- a, sıra- lar- ı mız- ın, tarla-da ki-ler-den

örneklerdeki değirmen, ali, sıra, tarla kelimelrine gelen ekler kelimenin kök anlamını değiştirmediklerinden kelimeler basit kelimelerdir.

 

  1. Türemiş Kelimeler: 

Kök veya gövde halindeki kelimelere yapım ekleri eklenerek meydan gelen yeni kelimelere TÜREMİŞ KELİME denir. Türemiş kelime kök anlamıyla alakalı olarak yeni bir anlam kazanmış kelimedir. Türemiş kelimenin kökü yapım ekleri alınca isimden isim veya isimken file dönüşebildiği gibi kök fillken bir başka fiile, veya fiilken isime dönüşebilir.

uç- ak ( kök uç fiil kökü) uç -ak ( uçan araç ismi)

uç- uş ( uç fiilinde uçuş fiili türemiş

Kelimeler, sonlarına bazı ekler alarak değişik biçimlerde cümlede kullanılırlar.

Türkçe de ekler ikiye ayrılır:

 

a) Yapım Ekleri: Kelimelerin sonlarına eklenerek yeni anlamda kelimeler türeten eklere YAPIM EKLERİ denir.

Dilimizde çeşitli yapım ekleri vardır: -lik, -li, -ci, -cik, -sız, -şer, -cık, -im, -ma, -iş, -si, -gen, -tı, -giç, -gın... Bu ekler ses uyumuna göre kelimelere eklenirler.

mimar - mimar_lık, göz - göz_lük, duvar - duvar_cı

 

b) Çekim Ekleri: Eklendikleri kelimeleri çekimli hale getiren, yani yeni anlamda kelime türetmeyen eklere ÇEKİM EKLERİ denir. Çekim ekleri kelimelerden yeni kelime türetmezler.

ders + ler + i + miz + de __ derslerimizde .................. kaldır + dı __ kaldırdı

  1. Birleşik Kelimeler:

Dilimizde iki veya daha fazla kelime birleşerek başka anlamda yeni bir kelime meydana getirirler. Böyle kelimelere BİRLEŞİK KELİME denir.

Beşiktaş, Çanakkale, devekuşu, çatalhöyük, hanımeli, çakaralmaz, sakal tutan

 

 

Bu içeriğe henüz katkı yapılmamış

Sitedeki yazıların tüm hakları ve sorumluluğu yazı sahiplerine aittir. Yazıların izin alınmadan kopyalanması ve kullanılması 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına göre suçtur. Aksi davranışlara karşın yasal işlemlere başvurulacaktır.


Henüz yorum yapılmamış