Afyonkarahisar
Arkeoloji Müzesi
Ülkemizdeki en önemli beş müzeden birisi olan Afyonkarahisar Arkeoloji
müzesi şimdilik eski binasına hizmet vermeye devam ediyor. Bu müze sergi
salonlarında ve depolarındaki elli bine yakın arkeolojik ve etnografik eserleri
ile eski yerine sığmıyor. Şu anda ve şu halinde bile Afyon Arkeoloji Müzesi,
binlerce yıllık zengin bir tarihi gözler önüne seriyor. Elli bine yakın
eseri barındıran müze mevcut sergi salonları ile ancak iki bin eseri
sergileyebilmekte, diğer eserler depolarında bekletilmektedir. Ülkemizdeki
en önemi beş müzeden biri olan Afyon Arkeoloji Müzesi yıllık 10 binin üzerinde
ziyaretçiye ev sahipliği yapan bir müze olarak da dikkatleri çekmektedir.
Müzede birbirine bağlı 9 sergi salonu, büro kesiminde 5 oda, bir kitaplık, bir
konferans salonu, alt katlarda 5 depo, bir fotoğraf atölyesi ile laboratuar yer
almaktadır. Müzede kapalı sergi salonlarında Afyon ve çevresinden bulunmuş olan
arkeolojik eserler, kronolojik bir sıra esas alınarak sergilenmektedir.
Bölgedeki 40 kadar höyük, 20 kadar antik şehirden derlenen eserlerle,
Kalkolitik, Eski Tunç, Hitit, Frig, Helenistik, Roma ve Bizans devrine ait kazı
çalışmaları sonucu bulunan eserleri sergilemektedir. Ayrıca müzenin bahçesinde
Herakles, İmparator Hadrion tipi kolossal (büyük) heykeller, İon, korint tipi
sütun başlıkları, üzerleri yazıtlı veya kabartmalı ve bölgenin tipik eserleri
arasında olan “Kapı Tipi Mezar Stelleri”, pişmiş toprak lahitler ve çeşitli
mimari eserler sergilenmektedir. (1)
Cumhuriyet'in kuruluşunun ilk yıllarında Afyon'da kurulan Asar-ı Atika
Muhipleri Cemiyeti'nin çabaları sonucunda, Gedik Ahmet Paşa Medresesi (Taş
Medrese), çevredeki eski eserlerin toplandığı bir depo haline getirilmeye başlanmıştır. (1
) Müzenin ilk açılışında 160 parça eser bulunurken 1942 yılında bu sayı 3.000’i
geçmiştir. Özellikle Kusura’da yapılan kazılarda çıkan eserler, müzede Kusura
Buluntuları Salonunda sergilenmiştir. Bunun ardından Çavdarlı tepe
buluntularının koleksiyonların zenginleşmesinde payı olmuştur. 1948 yılında da
müzenin etnografya bölümü açılmıştır. 1970 yılına kadar karma müze olarak
hizmet veren Afyon müzesi 1971 yılında Arkeoloji Müzesi olarak yeni yapılan binasına
taşınmıştır. Bu müzede birbirine bağlı 9 sergi salonu, kitaplık, konferans
salonu, 4 depo, fotoğraf atölyesi ve laboratuar bulunmaktadır.(2)
Türkiye arkeolojisinin ilk kazı yerlerinden biri olan Sandıklı Kusura höyük
kazısı ve buluntuları ile, 1935 yılında dünyaya adını ilk duyuranlardan olan
müze, civardaki kazılardan çok sayıda eserin ortaya çıkması, tek veya grup eser
bulundurması bakımından önemini artırmıştır.1964 yılında arkeolog Hasan
Tahsin Uçankuş’un ilimize gelmesiyle, çağdaş ve bilimsel bir arkeoloji ve müzeloji
çalışmaları başlatılmıştı. Bunun sonucunda arkeoloji ağırlıklı yeni müzeye
gerek duyulmuş ve 1971 yılında bugünkü müze, Bölge Müzesi, Frigya Müzesi
konumunda açılmıştır. (3)
Eski bina yerinden taşınarak yeni binasına taşınmıştır. 1933 yılından
1970 yılına kadar karma müze olarak hizmet veren Afyon Müzesi, 1971 yılında
Müze Müdürlüğü ve Arkeoloji Müzesi'nin bulunduğu yeni binasına taşınmıştır.
1971 yılından itibaren etnografik özellikli taş eserlerin deposu durumunda
bırakılan Gedik Ahmet Paşa Medresesi, 1978 yılında başlatılan ve 1994 yılına
kadar süren onarımı, teşhir ve tanzimi sonucu 1995 yılında Türk İslam Eserleri
Müzesi olarak ziyarete açılmış, ancak binadaki giderilemeyen yoğun rutubetin
eserlere zarar vermesi nedeniyle, 1996 yılında kapatılarak eserler Müdürlük
bünyesindeki depoya alınmıştır. Burada
yeniden teşhir ve tanzimi yapılacaktır. (4)
Müze ve depolarında elli bine yakın eser bulunmasına rağmen mevcut müze
binasında henüz iki bin civarında eser sergilenmektedir. Afyon da yeni bir müze
binası yapılmaktadır. Bu yeni bina
hizmete açıldıktan sonra müze ve depolarında bulunan elli bine yakın eserden on
bin tanesi segileebilecektir. " Müzede 50 bine yakın tarihi eser bulunduğunu
söyleyen Müze Müdürü Mevlüt Üyümez, mevcut müzede bunların sadece 2 bin
âdetinin sergilenebildiğini, ancak geçtiğimiz günlerde temeli atılan modern
müze ile sergilenebilecek olan tarihi eser sayısının 10 bine çıkacağını bildirdi." (5)
YAPILMAKTA OLAN YENİ MÜZE KOMPLEKSİ
Afyon müzesi ihtiyaca cevap vermediği için yeni bir müze binası yapılaktadır.
Kısa bir süre sonra açılacak olan bu müze binası ile Afyon müzesi ülkemizdeki
en önemli beş müzeden birisi haline gelecektir. Konuyla ilgili olarak Afyon
Müzesi Müdürü "Afyonkarahisar’ın sadece tarihi eserlerini
sergilendiği bir müzeye değil, büyük bir kültür kompleksine kavuşacağını
aktaran Müze Müdürü ; “Aslında bu yapılan bir müzeden daha kapsamlı. Kültür
merkezi, sergi salonları, toplantı salonları, kurs salonu, restoran, alışveriş
merkezlerinin bulunduğu çok kapsamlı bir müze olacak. Yani aklınıza gelebilecek
her türlü aktivitenin yapılabileceği 25 bin M2′lik kapalı bir alana
kavuşuyoruz. Bu haliyle de sanıyorum Türkiye’de ilk ve tek müze olma yolunda ilerliyoruz”
diye basına bilgi vermiştir. (5)
Yapılmakta olan yeni müze ve binası çağdaş müze donanımları ve işletme modeline
sahip yapı gruplarından oluşacaktır. Müze kompleksinin 19 Aralık 2012
tarihinde bitirilmesi planlanmaktadır.
Yeni müze binası 29 Ekim 2013 Cumhuriyet Bayramı’nda da hizmet vermeye başlayacak şekilde çalışmalar sürmektedir.
MÜZEDE BULUNAN ESERLER
Arkeoloji Müzesi, oldukça zengin bir koleksiyona sahiptir. Burada Eski Tunç, Hitit, Frig, Lidya, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait önemli eserler yer almaktadır. Bunlar arasında mermer heykelleri, şehir sikkeleri, Kusura kazısı buluntuları, Hitit ve ana tanrıça heykel ve figürleri de vardır. Müze Eski Tunç çağından günümüze kadar geçen 5000 yıllık bir süre içinde kesintisiz kültür ve inanç gelişimini sunabilmektedir. Bulundurduğu kazı buluntuları, pişmiş toprak sanatının tarihi; mermer sanatının tarihi; dokuma, para, giyim, halı, kilim sanatının tarihi ile ölü gömme gelenekleri; tanrı ve tanrıça heykelcikleri; mimari parçalar; kap kacaklar; kesici ve öldürücü araçlar gibi koleksiyonlar müzenin önemini artırmaktadır. Ulusal ve Uluslar arası açılan tüm sergilere, çok sayıda eser vererek katılmaktadır. (4)
Müzede sandıklı-Kusura höyüğün, Hacılar Erken Kalkolitik Çağ seramikleri, Isparta Gündürük Höyük, Karacaahmet, Balıkesir, Ergel ve Frigli Belde höyükleri buluntuları, Eski Tunç Çağının tanrı tasvirlerine ışık tutan Bavurdu’dan (Alanyurt) gelen kadın başlı testi, Kusura Höyüğü B katı ile Eskişehir Yazılıkaya (Mideion) Köyü’nden çıkan Eski Tunç Çağı buluntuları, Kusura Höyüğü, Şuhut, Çay, Emirdağ-Daydalı’da bulunan değişik mühürler, pişmiş topraktan örnekler, boncuklar ve sunak gibi Hitit eserleri, Yazılıkaya’dan çıkarılan Frig çağına ait tunç fibulalar, taslar, demir ok ve mızrak uçları, 2 Kibele heykeli sergilenmektedir. (2)
Ayrıca Afyon çevresinde sikke basan 18 antik kentten 14’üne ait sikkeler ile
Helenistik ve Roma dönemine ait takılar Milas çevresinde bulunmuş
MÖ.VIII.yüzyıl geometrik devir çanak çömlekleri, Çavdarlı-Kavalık Höyük
yakınlarında bulunan ve Apollon’a sunulmuş adak heykelleri ile Bizans
dönemlerine ait mermer mimari parçalar, sütun başlıkları ve yazıtlar
sergilenmektedir. Ayrıca Roma ve Bizans dönemine ait Frig kaya tipi mezar
taşları, anıt yazıtları, pazar fiyat listeleri, sütunlar, sütun başlık ve
altlıkları, mimari parçalar, mermer ve pişmiş toprak lahitler, küpler, İsçehisar mermer ocaklarından çıkmış yarı
işlenmiş antik parçalar ve büyük boy Herakles (Herkül) heykeli koleksiyonları
tamamlamaktadır.
Müzenin bahçesinde de zengin bir heykel ve mimari eser envanteri bulunmaktadır.
Afyonkarahisar Arkeoloji Müzesi Pazartesi hariç haftanın altı günü saat
8.30-12.00 13.00-17.30 arası ziyarete
açıktır.
KAYNAKÇA
Not: Geleneksel ve Güzel Sanatlarla ilgili, Tez, yazı, İnceleme, Resim, Tablo, kaligrafi, ebru, Fotoğraf, minyatür, hat, sedef, el işi, oya, bezeme, Telkari, kazaziye benzeri çalışma ve araştırmalarınızı, sitemize üye olarak, bize başvurarak ESA'da paylaşarak kültürümüze katkıda bulunabilir, kendinizi ve ürünlerinizi tanıtabilirisiniz.
0
0
Yorum Yapmak için Kayıt Olun veya Giriş Yapın