Alafranga Nedir
Osmanlıca yazılışı: alafranga : الافرانغه
Alaturka sözcüğünün karşıtı anlamda olan alafranga sözcüğünün sözlüklerdeki anlamları: Frenk tarzında olan, Frenklerin töre, âdet ve hayatına uygun, Frenklerle ilgili, , Avrupa kültürüne özgü olan, Avrupa uygarlığını benimsemiş, Avrupa eğitimiyle yetişmiş (kimse) şekillerindedir.
Alafranga sözcüğü İtalyanca "alla Francia" dan gelmektedir. Alaturka sözcüğünün ise "à la Turk" ya da "alla turca" sözcüklerinden türediğine dair görüşler bulunmaktadır.
Osmanlı toplum düzeninde II. Mahmut döneminden hızlanarak devam eden çağdaşlaşma ve batılılaşama kavramlarını karşılayan bir terim olarak ortaya çıkmıştır. Özellikle Islahat ve Tanzimat Fermanları ile resmi bir kimlik kazanan batılılaşma, Hünkâr İskelesi antlaşması, padişahların ve aydınların Batılı eğitime önem vermeye başlamaları Osmanlı halkında batılı hayata karşı ilgi uyandıran gelişmeler olmuştu. Yurt dışına yabancı dil öğrenimi gerekliliği için öğrenci gönderilmesi bunları tetikledi. Devletin, geri kalmışlıktan kurtulmak aldığı askeri, iktisadi ve siyasi çabalar sonrasında batıdan mühendisler, öğretmenler getirilmesi; eğitim, kültür sanat, müzik ve mimaride, özellikle kıyafette batılılara özenilmeye başlanılması batı kültürüne olan hayranlığı ve özentiyi arttırmıştı. Eğitim, kültür, sanat ve sosyal hayatta yaşanan değişimler kılık kıyafet, sosyla yaşantı, hatta davranışlara kadar yansıdı. Jön Türker ve Levantenlerin( Osmanlı toplumu içinde yaşayan Doğulu Hıristiyanlar) davranışları, tavırları, eğitimleri kılık ve kıyafetleri ile bu süreci hızlandırmıştı. Osmanlı toplumunda bazı kesimlerin Avrupai bir yaşama özenmelerini arttıran bu gelişmeler, alaturka ve alafranga kavramlarının ortaya çıkarttı. Böylece “ Avrupalıların usul ve adetlerine uygun elbise giyen “ vb kimseleri ifade etmek için alafranga terimin ortaya çıktı.
Alaturka Osmanlı halkına özgü müzikal ve kültürel kavramları ifade ederken; alafranga ise, müzik, sanat, soysal yaşantı, kılık kıyafet ve moda açılarından Frenklere özenmek ve benzemek manasında bir kavram olmuştu. Bu sözcükler özellikle İstanbul ve Balkanlarda Doğu kültürü ile Batı kültürü arasındaki ayrımı açıklayan sözler haline gelmişti.
Alaturka ve alafranga sözcükleri çok yaygın kullanım alanları bulmuştu, alafranga müzik, alafranga kıyafet, alafranga adet, alafranga tuvalet, alafranga usul, alafranga meyhane, alafranga eşyalar…
Osmanlı toplumu açısından alafranga sözcüğündeki frank kelimesi sadece Fransızları ifade etmemektedir. Osmanlı halkı, Fransızlar da dâhil, İngiliz, Alman, İtalyan tüm yabancıları Frenk olarak görmüştür. Bu nedenle alafranga kelimesindeki, frank sözcüğü sadece Fransızları değil, tüm batılıları ifade etmektedir.