AŞINMA NEDİR.
Kelime türü: İsim - Dil bilgisinde bir terim
Fransızca : Elision ( ünlü düşmesi )
İNGİLİZCE : Elision ( ünlü düşmesi )
Almanca: Elision vokalausstassung ( ünlü düşmesi )
Osmanlıca : hazf ( sesli ünlü düşmesi )
FARKLI EŞANLAMLI TERİMLERİ : sesli düşmesi- vokal düşmesi ,
İki sesli ile karşılaşan sözcüklerde karşılaşan ünlü harflerden birinin düşmesini ifade eden terim. Türkçe sözcüklerde yan yana iki ünlü bulunmaz. Türkçe kelimler iki ünlüyü bir kelime içinde barındırmadığı gibi sesli ile biten sesli ile başlayan iki kelimeden oluşan kelime birleşmelerinde de karşılaşan iki sesliden birisi düşer. Bu türden sesli düşme hadisesine aşınma denir.
Türkçede bu durum daha çok birleşik kelimelerde ortaya çıkar. Örneğin karaca ile oğlan kelimesinden oluşan birleşik kelimede karaca ( a) sesi ile biterken oğlan kelimesi ise ( 0 ) seslisi ile başlamaktadır. Bu iki kelime karaca+oğlan birleştiklerinde Türkçede iki sesli harf yan yana gelmeyeceğinden baskın sesli kalırken baskın olmayan sesli düşer ve aşınma ortaya çıkmış olur.
karaca(0) ğlan- Karaç'oğlan,
Cuma —ertesi (cumartesi),
kahve—altı (kahvaltı)
Pek+iyi>peki “yi” hecesi düşmüş,
Pazar+ertesi>Pazartesi “er” hecesi düşmüş...
ne+için = niçin
ne+asıl = nasıl
sütlü+aş = sütlaç
güllü+aş = güllaç
Ne+için : niçin
Bazı aşınma olayları yazı diline geçmese dahi konuşma dilinde yaygın olarak karşımıza çıkar:
Hoca hanım hocanım,
Mustafa Efendi Mustafendi...
Ne+edeyim: nidem
Gideyim : gidem
-ar, -er ekiyle türetilen bazı sözcüklerde sözcüklerin köklerindeki ünlülerde de aşınma olur:
Kızıl-ar kızar,
Sarı-ar sarar
yeşil-er yeşer...
Yorumlar 0
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!