Berdar Nedir

 

Sevgilin saçlarında asılıp idam olmak…

 

Osmanlıca yazılışı: berdar: بردار 

 

Berdâr Farsça kökenli bileşik bir sözcüktür. Farsça "ber"- “üzere”  anlamına gelir." Dār "sözcüğü ise “darağacı” anlamındadır. Dolayısı ile ber+dâr Darağacına çekilmiş, asılmış, asılmak anlamına gelmiş olur.

 

Berdar etmek (eylemek): Darağacına çekmek, asmak:

 

Berdar olmak: Asılmak:

 

Berdar sözcüğü genellikle “ Enel Hak “ ben tanrıyım dediği için darağacına çekilip derisi yüzülerek öldürülen Hallac-ı Mansur’u telmih ettirecek şekilde kullanılır. Bunun yanı sıra Divan ve tasavvuf edebiyatında berdar;  sevgilinin aşığı idam etmek için kurduğu darağacı;  aşığın boynuna ip gibi geçen saçları veya zülüfleri olmaktadır.  Sevgilinin saçları aşığı idam etmek için aşığın boynuna takılan iplere, urganlara, kemente benzetilir.  

 

Ayağı yire mi basar zülfine ber-dâr olanun

Zevk ü şevk ile virür cân ü seri döne döne   Necati

 

Kim ki aşkın dârına berdâr olur

Cümle uşşâk içre ol serdâr olur Niyâzî-i Mısrî

 

 Sevdâ-yı zülfün kimin takılsa gerdânın

Mansûr gibi âkıbet yolunda berdâr olur Niyâzî-i Mısrî

 

Dâr olam gerdâr olam ber-dâr olam mansûr olam  Yunus Emre

 

Karışsın cân u cânan yükselen bang-i “enelhak”la

Şerîat bir dahi Mansûr’u berdâr etti sansınlar   (Yahyâ Kemal

 

Hızır Paşa bizi berdar eyledi

Kesti kollarımı kızak bağladı

İşiten muhipler hep kan ağladı

Açılın zindanlar pire gidelim   Pir Sultan Abdal