BİDİRME KİPLERİ  

 

Fransızca:    Temps simples

İNGİLİZCE:   simple tenses

Almanca:    einfache, zesitstufen

Osmanlıca:   Sıyga-i İhbariye  

Kelime türü:  Dil bilgisinde bir terim

FARKLI EŞANLAMLI TERİMLERİ:    Haber kipleri, basit kipler

 

Eylem, iş, oluş, hareket ve kılışı zaman ve şahsa bağlı olarak meydana geldiğini bildiren, şimdiki, gelecek, dili geçmiş, mişli geçmiş ve geniş zaman kipleridir.

1. Belirli (-di'li) Geçmiş Zaman Kipi: Eylemin içinde bulunduğumuz zamandan önce olduğunu bildiren kip: Eylem bildiren kişi  emindir ve eylem  kesinlikle  olmuştur

"-di, di-du, -dü, -tu- tü-t ı- ti "

Atatürk  1881 de doğdu

Tren, 10. 30 da kalktı

2. Belirsiz (-miş'li) Geçmiş Zaman Kipi: Geçmişte olan  bir  eylemin yapıldığı söylenilmektir ve başkasından duyulmuştur.  Söyleyen kendisi duyup görmemiş, işitmiştir.

"-muş, -mış, -miş, -müş" ekleri -miş'li geçmiş zamanı bildiren eklerdir.

Ali de o sırada orada yokmuş.

Bina  kendiliğinden yıkılmış.

 

3. Şimdiki Zaman Kipi: Eylemin içinde  olunduğu zamanda yapıldığını bildiren kip: 

Eki – yor  ile anlatımın birlikte olduğunu bildiren zamandır

Ders çalışıyorum. Okula gidiyorum

4. Gelecek Zaman Kipi: Eylemin gelecekte olacağını bildiren kiptir. 

Eki – ecek, acak

Ayşe okula gidecek.  Yarın evlenecekler

5. Geniş Zaman Kipi: Eylemin geçmişte, gelecekte ve her zaman yapılacağını bildiren kip.

Geniş  zaman kipinin ekleri "-ar, -er, -ır, -ir, , ur, -ür, -r" dir.

Her gün duşa girer. Her seher bir  kuş öter. Yuvayı dişi kış yapar.