Birleşik  Ek

 

Kelime türü:  Dil bilgisinde bir terim

 

TANIM:

Birden fazla ekin birleşmesinden oluşan ek veya eklere denir.

Dilimizde çok sayıda bu yapı ile oluşan ek vardır.

-ımsa-(<-ım+sa-): özümsemek , önemsemek , küçümsemek

-inci : birinci, üçüncü,

İnti: gezinti, kuruntu , görüntü

-leş-(<+le-ş-):  kireçleş, tozlaş, buharlaş

 -lan-(<+la-n-): hazırlan, büyüklen, söylenmek

 -dıkça(<-dık+ça): ağladıkça, sevdikçe, bekledikçe, andıkça, incittikçe

-ınç(<-n-ç): inanç, kazanç, sevinç, basınç;

 -mazlık (<-maz+lık): aymazlık, utanmazlık , umursamazlık vb.[1]

 

TERİMİN TÜRK LEHÇELERİNDEKİ KARŞLIKLARI

Azerbaycan Türkçesi: müräkkäb şäkilçi; Türkmen Türkçesi: goşma affiks; Gagauz Türkçesi: *birleşikafiks; Özbek Türkçesi: qoşma qoşimça ~ murakkab qoşimça; Uygur Türkçesi: muräkkäp qoşumçä;Tatar Türkçesi: qatlauli quşımça ~ quşma quşımça; Başkurt Türkçesi: quşma affiks ~ quşma yalğaw;Kmk: koşma affiks ~ koşma koşumça; Krç.-Malk.: koş affiks; Nogay Türkçesi: kabatlıkosımşa; Kazak Türkçesi: kürdeli jurnak; Kırgız Türkçesi: tataal müçö; Alt:: kolbolu kojulta;Hakas Türkçesi: hadıl hozım; Tuva Türkçesi: narın ko'jumak; Şor Türkçesi: *kadıl affiks; Rusça: slojnıyaffiks[2]

 

[1] BSTS / Gramer Terimleri Sözlüğü 2003

[2]  BSTS / Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu 1997