Ebter

 

Osmanlıca yazılışı : ابتر : Ebter

Ebter Nedir: Sözlük anlamları : “ Kuyruğu kesik hayvan. Sonunda oğlu ve kızı kalmayan insan.  Ölümünden so a adı hatırlanıp anılacak hayrı ve ihsanı kalmayan kişi.  Eksik, tamamlanmamış.” Şekillerindedir.

 

Hz Muhammed’e hakaret için söylenen sözlerden biridir.  Sözlükteki anlamı  hibrit, melez, soyu kesik, eksik, kuyruğu kesik hayvan, ölümünden sonra adı hatırlanıp anılacak hayrı ve ihsanı kalmayan kişi, oğlu ve kızı kalmayacak kişi, erkek evladı olmadığından soyunu devam ettiremeyecek  anlamlarına  gelmektedir.

Bu sözcük, Kevser Suresi 3. ayette  de geçmiş. Arapça  asıllı bir sözcüktür.  Hz Muhammedi’n erkek çocuğunun  olmaması  rakibi olan gayrı Müslimler tarafından dile getirilmiş hakaret amaçlı olarak Hz Muhammet için  Ebu Cehil ve yandaşları  tarafından  Hz Muhammet için “ ebter” dir denmiştir. Kevser Suresi 3. Ayet bu olaya işaret eder.   “İnne şanieke hüvel ebter “ “Esas soyu kesik olanlar onlardır”

Kelime anlamı ile soyu kesik, eksik veya erkek evladı olmayan manasına gelen ebter  müşrikler tarafından  Hz Muhammedi karalamak amaçlı kullanılmış, Müslümanları güç duruma düşürmek maksatlı söylenmiştir. Bilindiği gibi Hz. Muhammet’in eşlerinden  hayatta kalan  erkek bir çocuğu olmamış, Rasûlullah (sav)'ın Hatice'den olma oğlu Abdullah vefat etmiştir.

Bu nedenle Peygamber Efendimizin soyu  Fatmatüzzehra üzerinden devam etmiştir.  Hz Ali, Peygamberin amcası oğludur.  Fatmaüzzehra da Hz Ali ile  evlenmiş, Peygamberin kızı Fatmaüzzehra ile Hz. Ali’den Hasan ve Hüseyin   dünyaya gelmiş, Hz Peygamberin soyu bu şekilde devam etmiştir.

Ebter kelimesi özellikle Ebu Cehil’e  hakaret amaçlı veya kelime anlamına uygun olarak divan   ve halk şiirimizde  de karşımıza çıkmaktadır.

Yüzün medhinde bu gönlüm yazup dîvân-ı defter ter
Gülüñ evrâkını kıldı cihân içinde ebter ter

Gönül derdün diyârına düşüpdür hayli müddetdür
N’ola bir dem sorarsan bu garîbi ey sitemger ger      Hamdullah Hamdî Divan
 

Bâbuna hâdim iken Şîr-i Hudâ-yı Kerrâr
Ol Ebü'l-Cehl gibi düşmen-i ebter ne köpek             Enderunlu Fâzıl, D.11

Âh kim fikr-i rakîb ile geçer bâzârımız
Hayf k'ol ömrü Kirâm-en-Kâtibin ebter yazar              Ahmet Paşa  (G 65/5)

Allah adı olsa her işin öni
Hergiz ebter olmaya anun sonı                         Süleyman Çelebi Mevlit

Dâd-ı Hak’tandır bu yektâ hâşâ kendinden değil
Her tarikin mürşidinden destur aldım şöyle bil
Bunca âlem içre gezdim olmadım asla hazil
KUSURÎ’m çok cümleden esgar benim ebter benim      Âşık Kusuri