Edip ve Üdeba Nedir
Osmanlıca yazılışı: Edip : أديب
Edib Kelimesinin Kökeni ve Etimolojisi
Edib sözcüğü Arapça kökenlidir. Arapçada terbiyeli, terbiye edilmiş, zarif anlamlarına gelen edeb, kökünden türemiştir. (Ar. edeb’den edіb)[1] Kök anlamından ve kökeninden hareketle edib sözcüğü, edebiyat, edeb, edebi, üdeba kelimeleri ile aynı kökten ve anlamlardan gelmektedir
Sözlüklerdeki Anlamları:
Edip kelimesinin eski dildeki sözlüklerdeki ve yeni sözlüklerde anlamları birbirlerinden çok farklı değillerdir. Edib kelimesinin sözlüklerdeki anlamları: Edebî yazılar yazan kimse, edebî nesir yazarı, yazınsal yapıtlar veren, yazınla uğraşan kimse. Terbiyeli, edepli ve zarif kimse, çelebi: [2] anlamlarındadır.
Üdeba sözcüğü ise edib kelimesini çoğuludur.
Edib ile Kurulmuş Terkipler
Edîb-i bî-müdânî: Eşsiz, benzeri olmayan yazar.
Edîbâne : Edibçe, edibe yakışan şekilde. Terbiyeli ve nâzik bir tarzda: “Edîbâne davranış.”
Esasında edib kelimesi hem mensur hem de manzum yazılar yazan, edebiyat ile meşgul olan anlamında olmasına rağmen zamanla sadece mensur yazılar yazan edebiyatçıları ifade eden bir anlam daraltılmasına düşürtülmüştür. Bu nedenle nesir yazarlarına edib, şiir yazarlarına ise şair denmesi adet olmuştur. Oysaki edib hem şair hem de yazar anlamında daha da geniş anlamı ile edebiyatçı demektir.
Sözlük anlamlarında rast gelmesek de edip kelimesinin herkes için kullanılamayacağı açıktır. Sözcüğün yazarlar ve şairler tarafından yazmakta ustalaşmış yazarlar için tercih edildiği açıktır. Yazar veya edip kelimesinin kapsadığı anlam alanı yazma işinde usta olanlar içindir. Kamuoyunun anladığı yazar veya edip kavramı yazdığı yazılarda ifade, izah, idrak ve düşüncede üst düzeye ulaşmış kişileri ifade etmektedir. Edip sıfatı verilen kişi, ifadesinde anlatımında üslubunda zirveye çıkmış, dili çok iyi kullanma becerisine sahip olan, edebi kelamda yetkin, izah ve betimlerimde muazzam, imge ve duygularında özgün olmayı başarmış bir kalemşordur.
KAYNAKÇA
Yorumlar 0
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!