Elmas ve Cam Tozunu Yaraya Ekmek – İçmek

 

Eski devirlerde  elmas kırıntılarının zehir olduğu,   elmas  veya cam  kırıntılarının  yaraya  ekildiği zaman yaranın  iyileşmeyeceği, içildiği zamanda öldüreceği düşüncesi şiirimizde sık sık karşımıza çıkan bir bahis olmuştur.  A.Talat Onay’da ” Edebiyatımızda Mazmunlar” adlı eserinde bu konuya geniş bir şekilde eğilmiştir.

A.Talat Onay,  adı geçen eserinin Elmas Pare maddesinde “ eski tababette  elmas kırıntılarının zehir olduğuna  ve  içen hastanın öleceğine inandıklarını, bu cihetle şairlerimizin yaralarına cam veya elmas ekilmesini istediklerini “yazar ak İmam Hasan’a karısı tarafından elmas tozu içirildiğinin bilindiğini ifade  eder.  Elmas tozlarını  veya kırıntılarını yaraya ekmek, yaraya tuz basar gibi basmak veya sarmak düşüncesinin  şiirimizde yoğun olarak kullanıldığı görülür.

Divan şiirinde gözlerden elmas gibi taneler dökmek hayali de oldukça yaygındır.

Sabri zamane çeşmimi  elmas riz eder

Ger zahm- sineme  nemek-i  rahat istesem     Sabri-i Şakir

Felekten  rahat tuzunu yaralı göğsüme ekmesini  istesem – felek bunun yerine-  gözlerimden elmas döktürür.

 

Gam- ı merhemi kim  rize-i elmas ile meşhuk

Feryad ki  zahm –ı dil-i mahmura sarılmış               Sami

Elmas kırıntıları ile tuz yapılan  gam zehiri  ateşli kalbimin yarasına basılmıştır.

 

Pare-i elmas eker  her açtığı zahma  o şuh

Lütfü var olsun  eder ihsan ihsan üstüne         Rasih

 

Kor mu komaya  gayret-i gam yareme merhem

Ben derd – keşim  zahmıma  elmas gerekir.      Naili

Gam gayreti yarama merhem sürmeye fırsat mı bırakır  Ben bir  gamzedeyim ki yarama  elmas gerekir.

Elmas, tozu içilince elmas gibi sert bir madenin mideyi parçalayacağı aşikârdır.  Bu nedenle elmas tozu içmek ölüme3 sebebiyet verecektir. Elmas veya cam tozunun yaraya ekilmesi demek ise o yaranın asla iyileşemeyeceği manasına geldiği de çok açıktır. 

Elmas ise de karger olmaz  bize merhem

Ol dağı cunûnuz ki  süveydada nihanız          Naili

 

Sözüm gevher dizerken sine-i havraya layık mı

Ekem elmas ben sinemde  zahm –ı hun çekan üzre    Nedim