Eş Anlamlı Sözcükler

 

Fransızca:    synonyme

İNGİLİZCE:    SYNONYM

Almanca  :     synonym, 

Osmanlıca:     MÜTERADİF 

Kelime türü:   İsim –-  Dilbilimde bir terim

FARKLI EŞANLAMLI TERİMLERİ:    anlamdaş eşit anlamlı 

TANIMLAR

Yazılış ve okunuşları farklı ama aynı anlamı taşıyan kelimelerdir.   Anlamları ayrı  veya yakın anlamlı kelimelerdir. Bu durumda kelimeler sesleri bakımlarından tamamen farklı ama anlamları aynıdır.

Bir dilde tek bir anlam için tek bir sözcük üretilir. Bu nedenle teorik olarak bir dilde bir kavram için eş anlamlı iki sözcük üretilmez. Bir dilde meydana gelen eş anlamlılığın genel sebebi dilde o kavramı karşılayan mevcut bir sözcük varken, başka bir dilden eş veya a çok yakın anlamlı bir sözcüğün o dile girmesidir.

 Eş anlamlı sözcükler birbirlerinin yerine kullanılabilir.

Adamın kafası  başına atılan taş  ile yarıldı

Adamın başı kafasına atılan taş ile yarıldı.

Bazı durumlarda bir birlerinin yerine kullanılamaz

Şu kaderim ak anlıma yazıldı   ( ak alın yerine beyaz alın denilemez ) 

Eş anlamlı iki sözcüğün eş anlamlı oluşları bazı durumlarda değişir. Bazı cümlelerde eş anlamlı sözcükler bir birlerinin yerlerine kullanılmaz, başka bir sözcüğün eş anlamlısı olabilirler.  

Bana kara diyen dilber saçların kara değil mi   ( Bu dizedeki kara sözcüğünün yerine siyah sözcüğü konulamaz.)

 Bazı durumlarda eş anlamlı sözcüklerin cümledeki anlamları eş anlamlı olmaktan çıkar.

Kara  gözlüm  Kara günler bir gün elbet bitecek  Örneğin Kara günler sözcüğündeki kara kelimesinin eş anlamlısı artık siyah değil kötü  dür.

EŞ ANLAMLILIK ÖRNEKLERİ 

Besin   =  Gıda        

Aksiseda- yankı           

Yaşlı   =   İhtiyar        

Yürek  -Kalp      

İptidai- ilkel     

Hafıza -Bellek

siyah – kara

cevap – yanıt

al – kırmızı

 misafir – konuk

fiil – eylem

 model – örnek

dil – lisan

bellek – hafıza

 ölçüt – kıstas – kriter

belgegeçer – faks

ilginç – enteresan

varsıl – zengin

yoksul – fakir

kalp – yürek –

kelime – sözcük

ileti – mesaj

özgün – orijinal

uygarlık – medeniyet