ETKEN EYLEM

Fransızca:    verbe  actif;

İNGİLİZCE:   actif;  active verb

Almanca  :    aktivum, aktif; tatform

Osmanlıca:     Malum fiil

Kelime türü:   İsim –-  Dilbilimde bir terim

FARKLI EŞANLAMLI TERİMLERİ:       etken fiil

 

TANIMLAR

Öznesi belli olan eylem

Yüklemi çekimli fiil olan eylem cümlelerinde yüklemin bildirdiği işi yapan (özne) belliyse, bu tür eylemlere etken eylem – fiil- denir. Yani  öznesi belli olan biline çatılı filler etken fillerdir

Türkçedeki tüm çekimli filler, yüklemi çekimli fiil olan fiil cümleleri, ilk biçimleriyle etken eylemdir.

– Etken fiilin belirttiği işi, oluşu, hareketi, durumu ve kılışı yapan öznenin kendisidir.

– Özne gerçek öznedir ve yüklemden de bellidir.

– Dilimizde tüm fiiller kök veya normal çatılı çekimli bir fiil iken hâlinde iken etkendir.

– Bu fiiller geçişli veya geçişsiz fiil olabilir

Ahmet çalışmayı sever  ( Özne Ahmet )

Çocuklar sırayı kapmışlar ( Özne çocuklar)

Ahmet eve geldi;

Akşama doğru fırtına başlamıştı.

(Fırtına: Gerçek Özne) (Başlamıştı: Etken çatılı fiil)

Kitap,  köyde yaşayan insanların dramlarını anlatıyor.

(Kitap: Gerçek Özne) (Anlatıyor: Etken çatılı fiil)

Bu sabah sahile doğru yürüyüşe çıktım.

(Ben: Gizli Gerçek Özne) (Çıktım: Etken çatılı fiil)