Ėy hˇâce sakın cevherüni cân arasında
Bulunca neler çekdün anı kân arasında
Gûş eyleyüben yazdı mufessirler işit kim
Hak böyle dėmiş hazret-i Kur’an arasında
Kendüye senâ eylemiş ol Halık-ı bî-çûn
Bir bencileyin* yok dėyü sultân arasında
İnzâl ėdup âyâtını ol Tanrı tebârek
Şol kulına yok misli resûlân arasında
Olsun dėdi pes halk-ı cihân içu nezîr ol
Peygamber olup cümleten insân arasında
Kim ancılayın işbu semâvât ile arzı
Milk eyledi hep cümle sürûşân arasında
Milk ıssı odur yokdur anun ehl ü ayâli
Oturmaz o şehr içre ve dükkân arasında
Hiç yėr ü gögi kimseden o yėmedi miras
Olmadı şerîk ana bu ekvân arasında
Hem tutmaz o Hak bizcileyin ehl ile evlâd
Emri yüridi cân-ıla ebdân arasında
Bir müştereki yokdur anun yėr ile gökde
Hem bizcileyin yürimez a’vân arasında
Her şey’i dahı anla gönül yaradan oldur
Mâhîler ėder bir alay ‘umman arasında
Takdir ėdüben her birinun rızkını ol şâh
Aç komaz o kuffâr ü Müsülmân arasında
Pes imdi gerek böyle cihânbân-ı şehinşâh
^Kulları koya cennet ü nîrân arasında
Îhbâr* ėdüben göndere anlara resûlin
Bunlara dėye fehm ile iz’ân arasında
Vardur dėye ol bâğ-ı behişt ile cehennem
Sözini tutan cennet-i Rıdvân arasında
Gözleye Hakun emrini kim kavl-i Resûli
Ol ola yarın hûrî vü gılmân arasında
Hak vėre ana kâh-ı zümürrüdden efendi
Müstağrak ola la’l ile mercân arasında
Şol kişi eger dinlemese vahy-i mübîni
Yarın kalısar ateş-i sûzân arasında
Mahşerde zebânîler ana ėde azâbı
Alûde ola hak-ıla ol kan arasında
KULOĞLU ‘aceb sencileyin var mıdur eyle
Bu ümmet ile mezheb-i Nu’mân arasında
Mef’ûlü/mefâ’îlü/mefa’îlü/fe’ûlün
– – ̮ / ̮ – – ̮ / ̮ – – ̮ / ̮ – –
* “Âlemlere bir uyarıcı olsun diye kuluna Furkân’ı indiren Allah’ın şanıyücedir.
O, göklerin ve yeryüzünün mülkü (hükümranlığı) kendisine ait olandır. Çocuk edinmemiştir. Mülkünde hiçbir ortağı da yoktur.
O, her şeyi yaratmış ve yarattığı o şeyleri bir ölçüye göre takdir
etmiştir (Furkân, 25/1-2).”
KULOĞLU ŞEYH HACI İLYAS
Kuloğlu Şeyh Hacı İlyas, geride bıraktığı yaklaşık 27500 beyitlik külliyatıyla klasik Türk edebiyatının en velut şairlerinden birisi olduğu hâlde şuara tezkirelerinde adı anılmamıştır.
Dolayısıyla şairin hayatına, fikrî ve edebî yönüne ilişkin bilgiler; sınırlı malumat sunan sair kaynaklardan ve imkân verdiği ölçüde kendi eserlerinden elde edilmiştir. Şuara tezkirelerinde adına rastlanmayan Kuloğlu hakkında bilgi veren ilk kaynaklar, yakın dönemde kaleme alınmış olan Osmanlı Müellifleri, Sefine-i Evliya ve Vasfi Mahir Kocatürk tarafından yazılan Türk Edebiyatı Tarihi adlı eserlerdir. Bu eserlerdeki bilgiler de yalnızca birkaç cümleden ibarettir.
Mezkûr kaynaklarda şairin doğum tarihi, memleketi, eğitimi, ailesi ve vefatı hakkında hiçbir bilgi verilmemiştir.
KULOĞLU ŞEYH HACI İLYAS
BÂĞ-I BEHİŞT(İnceleme-Tenkitli Metin)BÜNYAMİN TAŞ EDİRNE 2014