EYLEMLİK – Mastar-

 

Fransızca:     nom d'action ou substantif verbal

İNGİLİZCE:   infinitive

Almanca  :    infinitiv

Osmanlıca:     mastar 

Kelime türü:   İsim –-  Dilbilimde bir terim

FARKLI EŞANLAMLI TERİMLERİ:       isim-fiil- mastar

 

TANIMLAR

Dilimizde, fiilin kişi ve çoğu vakit zaman göstermeyip ancak eylem bildiren ve tümleç alabilen şekillerine denir.

Elemlik – mastar, bir kökün fiil kökü olup olamayacağını da belirler, eylemlik- mastar-  eklenebilen kök veya gövde fiil kökü veya gövdesi demektir.

Eylemlikler fiilin kök veya gövdesine getirilen mastar,- eylemlik – ekleri ile yapılır.  Bunlar,

-Mak,- mek- meklik -maklık

-İs- ış,- uş,- üş

-Ma- me,

Ekleridir.

Sev-mek, gelmek,  (MASTAR veya ASIL MASTAR, Sev-meklik , gelmeklik (UZUN MASTAR,Tekidî mastar)

Sev-me, gel-me,  tutma, yapma  (KISA MASTAR, Tahfifi mastar),

Sev-iş , gör-ü, bak-ış, gül-üş  (HAL MASTARI, -Nevî mastar).

Eylemsiler olumsuzluk eki alabilir.

Tümleç alan ve ad gibi kullanılan eylemsi :

 Eve gelmek (gel-mek, gel-me-mek) , yazmak (yaz-mak, yaz-ma-mak) , gelme (gel-me, gel-me-me) , yazma (yaz-ma, yaz-ma-ma) ; geliş (gel-iş, gel-me-y-iş) , yazış (yaz-ış, yaz-ma-y-ış) vb.