Eyvallah Hali ve Rıza Gösterme

“Önce Allah”,” Allah'ın izniyle” anlamına gelen  bu kelime  "Allah'a ısmarladık" , "Kabul ediyorum, razıyım",  “teşekkür ederim “,  “ evet” , Öyle olsun ,  “aşk olsun “ hatta “ aferin,” maşallah” anlamlarında kullanılan bir sözcüktür.

Eyvallah sözcüğü eski devrilerde  “Önce Allah”,” Allah'ın izniyle “ anlamları için kullanılırken  günümüzde; bir şey ikram edilince “ Teşekkür etmek, ayrılırken, Allaha ısmarladık, bir şey yapılması istendiğinde  “evet” anlamlarında kullanılmaktadır.

Bu sözcük özellikle tasavvuf şiirinde sık sı k karşımıza çıkar. Tasavvuf şiirinde  karşımıza çok çıkmasının nedeni ise çileye sokulan, mutfak işlerinde çalışan dervişlerin  verilen ağır işleri yapacağını kabul etmesi  anlamında kullanılması yüzündendir. Bilindiği gibi tarikatlarda dervişlerin  ruhlarının terbiye edilmesi için dervişlere ağır işler verilmekte  cevrü cefaya tahammüllerinin arttırılması  gaye edinilmekteydi. İşler ve görevler verildiğinde derviş “ eyvallah” diyerek bu çileleri çekeceğine rıza göstermiş işlere katlanacağına razı gelmiş olduğunu ifade ederdi.  Bu  bakımdan eyvallah sözcüğü Şeyhin emrine rıza göstermek, boyun eğdiğini ifade etmek için  kullanılırdı.  Görevini başaran  dervişlere  de   şeyhlerin veya dedelerin “aferin, maşallah “manalarına gelecek şekilde  eyvallah diyerek mukabele ettikleri de vakiydi.

Eyvallah etmemek ise  rıza göstermemek,  yardım istememek,  boyun eğmemek anlamlarındadır.

Bize irs-i peder ne servet  ü ne cah kalmıştır.
Şu’un kudrete karşu  bir eyvallah  kalmıştır.          Veled Çelebi

Feleğin mezhebini meşrebini anlayarak
Meyl-i ikbal edenin hahişine eyvallah                Neş’et

Bugün Bize Pir Geldi
Gülleri İte İte Geldi
Önü Sıra Kamberi
Aliye Mürteza Geldi

Eyvallah Şahım Eyvallah
Hak LAİLAHE İLLALLAH