Geniz Ünlüsü

 

 

 

Fransızca:    Voyelle  Nasale

İNGİLİZCE:  Nasalised vovel

Almanca  :   nasalierter vokal

 

 

Osmanlıca:      

 

Kelime türü:   İsim –-  Dilbilimde bir terim

 

FARKLI EŞANLAMLI TERİMLERİ:   genizsi vokal, burun vokali, geniz vokali

 

 

Genizde oluşan ve n sesiyle birlikte kullanılan ünlü:

 

“Geniz yolu açıkken boğumlanan ünlü”[1]

“ Geniz yoluyla çıkan ünlü”- sesli- .[2]

 

Türkçenin bütün ünlüleri ağız ünlüleridir. Ancak Anadolu ağızlarında geniz ünlülerine rastlanabilmektedir.  Bu ünlüler- sesliler- : a-e- ö seslileridir.

Genizden çıkarılan ve nazaml ne si ile birlikte telaffuz edilen bu ünlülere daha ziyade Anadolu ağızlarında rastlanılır.

Tanrı  ( tengri) , sonra ( sona) , deniz ( deeniz) , eloğlu  ( el )  kelimelerindeki a, o, e ünlüleri gibi

 

 

ahã «işte», h˜ı «haa!, öyle mi?» gibi. Ayrıca kelime içinde artık kaybolmuş olan ñ ünsüzünün kendi etkisini hecesi içindeki ünlüye yüklemesinden oluşmuş bulunan geniz ünlüleri de vardır: soñra>sõra, soñra>soñna>s˜ona, koñşı>g˜oşı «komşu» bunuñla>bun˜ula «bununla» (Aydın Bozdoğan) vb.[3]

 

 

---