İhtira Nedir Şiirde Özgün Tabir ve Mazmun Bulma

Osmanlıca Yazılışı: İhtira : اختراع

İhtira Kelimesinin Sözlük Anlamları

İhtira sözcüğü eski ve yeni sözlüklerde: Benzeri olmayan, yeni bir şey türetme, bulma. “Yeni bir şey bulma, türetme, vücuda getirme, getirilme", Evvelce keşfolmammış, bilinmeyen bir şeyi keşfetmek.  Bir şey icad etmek, şeklinde tarif edilir.

İhtira sözcüğü pek çok alanda kullanılır.

Kelam ilmi açısından: Tanrı’nın varlığını kanıtlamak için geliştirilen delillerden biri olarak anlaşılır. Bilimde veya hukukta ihtira: İcat, keşif, yeni bir icat yapmak, keşif bir alet, edevat, araç gereç icat etmek manasındadır.

İhtira Beratı: Bir icat veya keşif yapan kişiye o icat veya keşfedilen şeyin gelir ve kullanım hakkına sahip olduğunu – patent hakkı – belli eden belge

Edebiyatta İhtira

Edebiyatta bir terim olarak ihtira,  daha öncesinde hiçbir şair veya yazarın kullanmadığı bir sözcük, mazmun, tabir veya deyimin bulunup söylenmesi manasına gelen bir terimdir.   Bu nedenle benzeri görülmemiş bir imge bulma, bir fikir icat etmek, özgün bir tabir bulmak şiirde ve edebiyatta ihtira olarak adlandırılır.

eLLerin  Le ‘si  çift tower,  ben diksem minik gözükür

bAyların  A ‘sı bir Ceops, dağ dizsem küçük  gözükür [1] Şahamettin Kuzucular

Beyitte eller sözcüğü sözcüğündeki " L " harfleri büyük yazılmış ve büyük yazılan " L " harfleri yüksek kule çift kule anlamlarına gelen tower sözcüğü ile alakalandırılmış, towere benzetilmiştir.  bAyların  A ‘sında yazım kurallarina aykırı oldugu halde büyük yazılan " A"  ise antik çağların en yüksek binası olan Ceops piramiti ile hem şekil hem de anlam yönünden irtibatlı olmaktadır.

"Başkalarının en küçük başarisı cok büyük, ben ne kadar büyü şeyler yaparsam yapayım küçük görünür" manasını farklı şekillerde ifade eden bu ifade ve fikir daha önce hiçbir kimse tarafından kullanılmadığı için ihtira örneği olarak gösterilebilir.

Bakanlar zerrecikten bin âlem birden görür.

Işıktan at sürenler Dünya zerreymiş sanır,

Âlem her zerre miktar bin kovan bilmez mi hiç?  Şahamettin Kuzucular

KAYNAKÇA 

[1] Şiirin tamamı için bkz : /