İlgeç - Edat -
Fransızca: post position . particule
İNGİLİZCE: post position . particle
Almanca : Partikel , Nachstellung
Osmanlıca: edat
Arapça : Edat
Kelime türü: İsim –- Dilbilimde bir terim
FARKLI EŞANLAMLI TERİMLERİ: Edat , ilgiç, İlgeç
TANIMLAR
Tek başlarına kendilerine özel anlamları olmayan; diğer kelimeler ve cümleler arasında anlam ve gramer ilişkileri kuran kelimelerdir.
“Kendi başına tam bir anlamı olmayıp ancak diğer kelimeler arasındaki gramatikal ilgileri göstermeğe yarayan yardımcı kelime”: [1]
“Yalnız başına bir anlam taşımayan; ancak, ad ve ad soylu kelimelerden sonra gelerek sonuna geldiği kelimeyle cümledeki başka kelimeler arasında anlam ilişkisi kuran, gramer görevli bağımsız kelime: “[2]
“Bir sözcükten sonra gelerek o sözcükle ötekiler arasında ilgi kuran sözcük “[3]
gibi, göre, kadar, için, karşı ,ve, dahi, yahut, ama, fakat, üzere, -e doğru, -e karşı, -e karşın, -e rağmen, -e değin, -e dek, -den dolayı, -den başka, ile, yalnız, ancak, sade, sadece, tek, bir, denli, değil…
( Bu tür kelimelere GRAMATİKAL KELİME, Mot grammatical de denir ) .
Türkçede, ilgeçten önce gelen adın girdiği hale göre ilgeç türleri ortaya çıkar.
Yanılsıl ilgeç, Yönelmeli ilgeç, bağlamalı ilgeç, çıkmalı ilgeç
İlgeçler , kendi başlarına anlam taşımadıkları için diğer kelimler arasında benzerlik, tezlk, olasılık, uygunluk , karşılaştırma, yaklaşıklık, derece , ölçü, amaç, aitlik, görecelik vb gibi çeşitli anlam ilgileri kurarlar.
Adam melek gibi biriydi (benzerlik)
İşe girmek için fabrikaya başvurdu (amaç)
Elmalar yumruğum kadardı. (benzerlik)
Onun için herkes güzel şeyler konuştu . (hakkında)
Hiç birisi senin kadar sevilmedi (karşılaştırma)
Sana göre bir hırka bulamadım (uygunluk)
Öğretmen sanki sana güvenecek de …(inanmama)
Onlar dolmuş ile gelecekmiş. (araç)
Bahçede, arkadaşları ile oynuyor. (birliktelik)
Edatlar çekim eki almazlar eğer alırlarsa da aldıklarında adlaşır.
Veyanın bir anlamı var mıdır arkadaşalar ?
Adamların on kadarını tanıdım
TERİMİN TÜRK LEHÇELERİNDEKİ KARŞLIKLARI
Azerbaycan Türkçesi: ädat; Türkmen Türkçesi: poslelog ~ söz soňı kömekçi; Gagauz Türkçesi: ardlaf; Özbek Türkçesi: komakçi; Uygur Türkçesi: tirkälmä; Tatar Türkçesi: bäylek ~ kiskäçä ~ modal' süze ~ yärdämlek;Başkurt Türkçesi: bäyläwes; Kmk: kömekçi söz ~ tilni kullukçu gesegi; Krç.-Malk.:sonura ~ poslelog ~ baylaw ~ kesekçik ~ modal' söz; Nogay Türkçesi: baylawışkesekşeler ~ modal' söz; Kazak Türkçesi: septewlik sılaw - septewlik; Kırgız Türkçesi: candooç ~çölökçü sözdör; Alt:: ulantı ~ bölügeş, modal' söstör kolbooçı; Hakas Türkçesi: sös soo~ ulag sös; Tuva Türkçesi: ederinçi; Şor Türkçesi: soon-sös; Rusça: poslelog ~ çastitsa ~modalnoye slovo ~ soyuz[4]
İlgili Linkler
KAYNAKÇA
Yorumlar 0
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!