İstek kipi

 

 

 

Fransızca:     optatif

İNGİLİZCE:    desiderative - optative 

Almanca  :    optativ

 

 

 

Osmanlıca:       iltizami sıygası

Arapça :       

 

Kelime türü:   İsim –-  Dilbilimde bir terim

 

 

FARKLI EŞANLAMLI TERİMLERİ:    temenni- dileklik

 

 

 

Eylem – fiil- kök ya da gövdelerine “-a, -e” ayım, -eyim, -alım, -elim ekleri getirilerek yapılır.

“Türkçede -e, -a, -ı, -ı, -u, -ü, -ayım, -eyim, -alım, -elim ekleri ile kurulan ve isteme kavramı veren isteme kipi “

“Fiile istek, niyet kavramları veren tasarlama kipi; yapılan işin istendiğini veya o işe niyet edildiğini gösteren ve -(y)-AyIm, -(y)-AlIm, -(y)-AsIn, -(y)AsInIz, -SIn / -SUn, -SInlAr / -SUnlAr ekleriyle kurulan kip” [1]

  İstek kip ve ekleri üzerine geldiği eylemin yapılmasını isteyen bir anlam verir.  Yani fiile istek anlamı verir.

 

 

 Örnek: Akşama ben de size geleyim. -İsteğin yanı sıra öğüt ve gereklilik anlamı verir.

Fazlaca ağaç dikelim ki şehrimiz nefes alsın.

Yok artık ben gideyim de sen gelirsin, birlikte döneriz, dedim (M. Ş. Esendal, Ev Ona Yakıştı, s. 52).

Ah! Ne olur bütün güneşler batmadan bir türkü daha söyliyeyim bu yerde (O. V. Kanık)

 

1. tekil kişi - gez-e-yim

2. tekil kişi - gez-e-sin

3. tekil kişi - gez-e

1. çoğul kişi - gez-e-lim

2. çoğul kişi gez-e-siniz

3. çoğul kişi - gez-e-ler

 

1. tekil kişi -  gör- e- lim

2. tekil kişi – gör- e- sin

3. tekil kişi - gör-e

1. çoğul kişi - gör-e-lim

2. çoğul kişi gör-e-siniz

3. çoğul kişi - gör-e-ler

 

 

 

 

 

 

---