İthaf Nedir Eser ithaf Etme
Osmanlıca yazılışı: ithaf : إتحاف
İthaf Kelimesi Kökeni Sözlük Anlamları
İthaf Arapça kökenli bir kelimedir ve Arapçadaki “ tḥf “ sülasi ( üçlü ) kökünden türetilmiştir. Arapçada hediye anlamına gelen tuḥfat “ تحفة "hediye" sözcüğünün ifˁāl vezninden mastarı olmaktadır. [1] Tufhe,
Kökeni Arapça olan bu kelimenin sözlük anlamı: “ Hediye olarak verme, verilme hediye, armağan gönderme; manen sunma. “Birinin adına sunma, armağan etmedir. Edebiyatta ise birinin adına eser sunma; esri birisinin adına ithafen yazma, yazılmış bir eserin en baş sayfasında veya ön sözünde adını zikretmek suretiyle eseri birine hediye etme anlamında bir terim olarak da kullanılır.
Edebiyatta İthaf Terimi
Edebiyatta ithaf edebi bir eser, inceleme veya kitap yazan bir yazarın eserini sevdiği veya saydığı birisine sunması, eserinin en başında eserini sevdiği veya saydığı kişinin adına sunduğunu, armağan ettiğini belirtmesidir.
Eski devirlerde şairler ve yazarlar bir hükümdara veya devrin ileri gelenlerine ithaf ederler, bu sayede onlardan mevki, makam, mülk, bahşiş veya ihsanlar umarlardı. Bu sayede eserlerinin yayılmasını, çoğaltılmasını, tanınmasını ve sevilmesini de gözetirlerdi. Matbaanın olmadığı devirlerde eserlerin yazma nüshalarının çoğaltılmasının bir yolu da buydu. Bu nedenle eski devirlerde yazılan bir eserin bir devlet büyüğüne ithaf edilmesi büyük önem taşıyordu.
Yüksek mevki sahipleri de bu durumda hoşnut olurlar adlarına edebi bir eserin yazılmasına önem verirler, bu nedenle adlarına ithaf edilmiş eser yazanlara ihsanlarda bulunurlardı. Hatta pek çok devlet büyüğü şair ve yazarları bu yönde teşvik eder, adlarının unutulmaması için kendilerine ithaf edilmiş olan eser yazmaları için emir ve görevlendirmeler de de bulunurlardı.
Bu sayede yaşarken meşhur olmak öldükten sonra da o eserler sayesinde adlarını yaşatmak ve hatırlanmak istiyorlardı.
Bu nedenle eski devirlerde yazılmış eserlerin çok büyük bir kısmı devletin ileri gelenlerine ithaf edilmiş eserler oluyordu.
Bu gelenek günümüzde ise bir başka hale dönüştü. Günümüzde yazarlar eserlerini annelerine, babalarına, dost veya değer verdikleri insanlara ithaf etmekte, bu yolla kendilerine emeği geçen kimseleri eser ithaf ederek onore etmektedirler. Eser ithaf edilen kişi veya kişilerin ismi eserin ilk sayfasında zikredilmekte ve eser kime ithaf edildiğine dair bir ithaf yazısı ile başlamaktadır.
İthaf yazısı eserin armağan edildiği kişinin veya kişilerin adının zikredilmesi ve armağan edilişi hakkında kısa bir bilgilendirme ile yapılır.
“ Bu eserimi yemeyip yediren , giymeyip giydiren , beni bu günlere yetiren sevgili annem…. ve babam …. ‘a armağan ediyorum “ Bir eser böyle bir sunum veya takdim ile yazılmış ise buna ithaf denir.
Kaynakca
[1]https://www.etimolojiturkce.com/kelime/ithaf