Kİ BAĞLACI

 

Fransızca  :      pronom rolative

İNGİLİZCE:       relatıve pronoun,

Almanca  :        

Kelime türü:   İsim –-  Dilbilimde bir terim

 TANIMLAR

Birleşik cümlelerde bulunan yan cümle ile temel cümleyi ki bağlacı ile bağlayan, yan cümle ile temel cümle arasında anlam köprüleri kuran,  ilgi oluşturan bağlaçtır.  Bağlaç olan ki , bir ek değil  kendi başına  bir sözcüktür.  Müstakil bir sözcük olduğu için de diğer sözcüklerden ayrı yazılır.  Ki bağlacı cümleler,  sözcükler arasında  çeşitli anlam bağları ve anlam alakaları kuran bir sözcüktür.

Bağlaç olan ki ayrı yazılır: bilmem ki, demek ki, kaldı ki vb.

Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer.

Ben ki bunca ülkenin sultanı, sen ki   Nemçe Kralı …

O hiç gülmedi ki! 

Onun ne suçu vardı ki!

 

Kalıplaşmış olan ki bağlacı bitişik yazılır: belki, çünkü hâlbuki mademki, meğerki oysaki sanki.

Ki bağlacı ayrı bir kelime olduğu için kalıplaştığı halde bile ünlü uyumlarına uymaz. Günümüzde kalıplaşmış halde olan Çünkü sözcüğü ünlü uyuma girer fakat asıl hali uymamaktadır.  Çûn- kî

Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan ki sözü de ayrı yazılır:

Ders bitti mi ki , zil çaldı mı ki? Seni öyle göreceğim mi ki,  geldi  mi ki.

Diyorlar ki bundan sonra hiç bir şey eskisi gibi olmayacak.

Öyle zannediyorum ki Ali bugün mutlaka gelecek.

 

 Özneyi pekiştirir.

 Ben ki bu ülkeyi temsil ediyorum.
Siz ki sıradan bir sporcusunuz

* Neden-sonuç vardır.
Öyle bir içmiş ki ayakta duramıyor

* Kuşku,yakınma,şaşma,amaç-sonuç, tahmin bildirir


 Bana aldırmıyor ki. (Yakınma)

Bir baktım ki o gelmiş? . (Şaşma,)

İçeri girmiş olabilir mi ki?? (Kuşku)
Çok çalışmış olmalı ki sınavdan geçebildi. (tahmin)