KISALTMA

 

Fransızca  :      abréviation

İNGİLİZCE:       abbreviation

Almanca  :        Abkürzung | L. abbreviatio | Sp. abreviatura

Kelime türü:   İsim –-  Dilbilimde bir terim

 

 TANIMLAR

Kısaltılmış sözcük, bir sözcüğün, bir  özel ad,  kurum, kuruluş makam, unvan , rütbe vb  adlarının veya bir sözün ilk ya da birkaç harfiyle gösterilmesi

"Sık kullanılan kelimelerin, şahıs yer ve kuruluş adlarının, yer kazanmak, kolaylık sağlamak gibi pratik amaçlarla yazıda kısaltılmış biçimi: Dr. (doktor), bk. (bakınız), krş. (karşılaştırınız), cm. (santimetre), m. (metre), TL. (Türk Lirası), km. (kilometre), TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), T.C. (Türkiye Cumhuriyeti), A.Ü. (Ankara Üniversitesi), TDAY-Belleten (Türk Dili Araştırmaları Yıllığı-Belleten) vb."BSTS / Gramer Terimleri Sözlüğü

Kısaltmalarda ; bir kelime, terim veya özel isim  içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa yazılır.

AGİK, AIDS,  AVM, TBMM, AKM, Alb., Alm., anat., AOÇ, AP, APS, Apt., Ar., Ar. Gör., ark., Asb., ASELSAN, Asist., ASK

"s. (sayfa), Cad. (cadde), prof. (profesör),  Doktor, Dr.,   Yüzbaşı, yüzb.  TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu) gibi"

Kurum, kuruluş,  makam, ülke, şehir,  müessese, üniversite vb adlarının kısaltmalarındaki bütün harfler büyük yazılır. Harfler arasına nokta koyma şartı kaldırılmıştır.

TRT, USA, AÜ DTCF ,  TBMM, İTÜ, DSİ, TDK, TTK, MEB, TC,

Özel isim veya unvan olan bir kelime birkaç harfle kısaltılıyorsa yalnız ilk harf büyük yazılır.

Prof., İst., Doç., Dr., Av., Alb., Gen.  İst. Ünvr. , Ank.

Bazı kısaltmalar  kelime gibi oluşturulmuştur.  İLKE DER , ESAS DER , BOTAŞ, İLESAM, SEKA,  TÖMER, TEDAŞ

Sert sessizle biten kısaltmalara ünlüyle başlayan ek getirildiğinde okunuşta sondaki sert ünsüz yumuşamaz:

AGİK’in (agiğin değil agikin), TÜBİTAK’a (tübitağa değil tübitaka)

 

TÜRK LEHÇELERİNDEKİ KARŞILIKLARI

Azerbaycan Türkçesi: ixtisar; Türkmen Türkçesi: gıısgaltma ~ abbreviatura; Gagauz Türkçesi: kısaltmak ~kısaltmalar; Özbek Türkçesi: qisqartma; Uygur Türkçesi: qisqartilma ~ abbreviatsiyä; Tatar Türkçesi: qisqartma; Başkurt Türkçesi: abbreviatura ~ qışqartılğan quşma hüzzär; Kmk:abbreviatsiyä ~ kısgartılıw ~ ixtisar; Krç.-Malk.: abbreviatsiya ~ sözlenikıshartıp cazıw; Nogay Türkçesi: kıskartuw ~ abbreviatsiyä; Kazak Türkçesi: kıskartuw ~kıskargan söz; Kırgız Türkçesi: kıskartuu; Alt:: kıskartılganı ~ abbreviatura; Hakas Türkçesi: abbreviatsiya ~ hızırılganı; Tuva Türkçesi: huraaňgaylaaşkın; Şor Türkçesi: *kıskartılganı ~abbrebiatura; Rusça: sokraşçeniye ~ abbreviatsiya;

 

BSTS / Türk Dünyası Gramer Terimleri Kılavuzu 1997