Mıstarlı Kâğıt  

Mıstar, hattatların satırları düzgün yazabilmek için yazacakları sayfada düzgün ve yatay çizgiler oluşturmak için kullandıkları mukavva üzerine ipler gerdirerek yaptıkları alete mıstar denilmekteydi. Mıstar kullanarak hattatlar yazılarındaki harflerin ve kelimelerin satır içindeki duruşlarını ve belli bir çigi hizasında bir araya gelmelerini, belli kaideleri olan yazı stillerine göre güzel yazmayı sağlamış oluyorlardı. Bu yüzden hattatlar bu günkü dile satırlık olarak ifade edebileceğimiz muntazam aralıklar oluşturmak için mıstarı kullanıyorlardı.( bkz Mıstar Mastar Nedir)

Eski devirlerde mıstar denilen alet  hattatlar tarafından kullanılırdı. Hattatlar satırları düzgün yazabilmek için üstü sıra iplikler geçirilmiş mukavvadan yapılma bir alet kullanırlardı. Mıstar denilen bu aleti kâğıtların altına koyarlar, üstüne parmak bastırarak veya üstünde el gezdirerek ipliklerin izinin kâğıda çıkmasını sağlarlardı.[1] Böylece de çıkan izi takip ederek yazılarının düzgün yazılmasını sağlamış olurlar, yazıyı da bu çizgilere göre düzenli olarak yazmayı başarırlardı. [2] Buna da mukavva altına mıstar koymak işlemi diyorlardı.

Günümüzdeki çizgili defterler geçmiş asırlardaki mıstarlı kâğıtların veya mıstarların yerine geçmektedir. Mıstar kelimesi divan şiirinde daha çok kullanılmış karşımıza da bu anlamları ile çıkmıştır.

Mıstarlı kağıt üzre yazıp nazmı gûyiyâ
Teşbih eder edâyı kalem nerdibâna dek    Nedim

Çekdi zer mıstar zeberced kûha sîmîıı hâmeler
Saldı şeh nâz ile uşşaka mahabbetııâmeler         Aşkî

Ârızın vasfını yazmak dilemiş bâd-ı sâbâ
Safhâ-ı âbdaki mevc onun mıstarıdır.         Mesihi

Güllerin itmek için  ârızı vasfın tahrîr
Mevsufun mıstar edinmiş safahât-i enhâr   Mesihi


KAYNAKÇA

[1]Talat Onay Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar, MEB 1996, s. 354

[2] /post/mistar-mastar-nedir/108411