OLUMSUZLUK  NEDİR

 

Osmanlıca:  Menfi   

Kelime türü:   İsim –-  Dilbilimde bir terim

FARKLI EŞANLAMLI TERİMLERİ:   olumsuzluk  menfi negatif olan

 

 TANIMLAR

Olumsuzluk:  hiçbir sonuca ulaşmayan, yapıcı ve yararlı olmayan, istenilen sonuç alınamayan manasındadır.

 Türkçede olumsuzluk;  olumsuzluk ekleri ile veya olumsuzluk kavramı sağlayan değil, hiç, yok, hayır, ne … ne (de), ama, aksi hâlde, yoksa kelimeleri ile sağlanır.

Babam evdedir = olumlu

Babam evde değildir.  ( olumsuz )

Babam evde yok           ( Olumsuz )

İstiyorum = olumlu

Hayır istemiyorum = olumsuz

Olumsuzluk ekine fillerde olumsuzluk eki, İsimlerde olumsuzluk eki olmak üzere iki açıdan bakmalıyız.

Türkçede kelimelerin olumsuzlaştırılmasında iki temel olumsuzluk eki vardır-. Filler  - ma – ma, eki ile isim grubu kelimeler ise  (-sız,  siz ) eki ile olumsuz yapılır.

Yap = olumlu fiil,

Yap- ma= olumsuz fiil

Bu yollar ağaçlı= olumlu

Bu yollar ağaçsız = olumsuz

“Ancak –ma’nın diğer bazı eklerle kalıplaşmasıyla ortaya çıkan ve kullanımı –ma’dan farklı olan –madan, -maz, gibi fiilimsi ekleri ile -mazlık –maksızın ekleri de Türkçede kullanılan diğer olumsuzluk ekleri olarak görülmektedir.”[1]

Kavramların olumsuzluğu  ise  - mi- mı soru eki  ile sağlanır

Kelimelerle yapılan olumsuzluk ise değil, hiç, yok, hayır, ne … ne (de), ama, aksi hâlde, yoksa gibi kelimelerle yapılır

 

[1] Yard. Doç. Dr. Nadir İLHAN, TÜRKÇEDE OLUMSUZLUK, https://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20DILI/nadir_ilhan_turkcede_olumsuzluk.pdf