Reşen Nedir Ramazan ve Şaban Ayı Asker Maaşları

 

Reşen sözcüğü ramazan ve şaban aylarının ilk harflerinden oluşan bir isimdir. Reşen aylığı Recep ve Şaban aylarında askerlere ödenen maaş demekti. Reşen, receb ve şa‘bān’ın ilk harfleri (ﺭ), (ﺵ) ve ramażān’ın son harfi (ﻥ) ile yapılan kısaltmaydı.

Yeniçerilere üç ayda bir verilen ulûfeden recep, şâban ve ramazan aylarına âit olanına Reşen denir, diğer aylarda ödenen maaşlara ise masar, recec ve lezez denirdi.[1]

Eski devirlerde askeri sınıftakilere verilen ulufe yani maaşlardan ramazan ve şaban ayları için verilenlerine reşen denirdi.

Osmanlılarda askeri sınıfa mensup olanlara yevmiye hesabı ile ulufe verilir bu ulufeler akça üzerinden ödenirdi. Ulufelerin ilk taksiti muharrem, sefer ve rebiyülevvel ayında verilirdi. Masar: muharrem, safer, rebiulevvel aylarının ilk harflerinden  mim, ṣad ve nun’dan  oluşuyordu ve Osmanlı ordusunda yeniçerilere ödene yılın ilk üç aylığına verilen addı. [2]

Her orta veya bölüğe ait olarak meşin keseler içinde hazırlanan maaşlar kanun gereği salı günü verilirdi.

Rebiulahir, cemaziyelevvel, cemaziyelahir aylarında verilen maaşlara ise Recec deniyordu. Recec ise Rebiulahir, cemaziyelevvel, cemaziyelahir aylarının ilk harflerinden oluşturulan bir maaş adıydı. Şevval, zilkade ve Zilhicce aylarında ödenen maaşlara ise Lezez deniyordu.

Umum üzre çemen ecnâdına kast-ı Reşen çıkdı

Mümmessek zerle kîse kaldırı her gonçe- hoş – bû  Sabit [3]

Bütün çimenliğin askerlerine reşen taksidi çıktı. Her gonca o nedenle i,çi altın akça dolu misk kokan keseler kaldırmaya başladı.

Sitâre sanma gece kîseler mühürlendi

Reşen mevâcibini verdi halka îd-i saîd     Sâbit

 

KAYNAKÇA 

[1] http://www.lugatim.com/s/masar

[2] Ahmet Talat Onay, Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar, MEB, Yayınları, 1996, s. 408

[3] Ahmet Talat Onay, Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar, MEB, Yayınları, 1996, s. 408