Revani Nedir Tatlısı ve Eriva

Osmanlıca yazılışı: revânî  :  روانی

Revani, Farsça kökenli bir sözcüktür. Sözlüklerdeki anlamları: revaçlı, rağbetli, değerli. Revani tatlısı, benzeri veya eş anlamlısı ise revganîdir

Söylentilere göre Revani, sözcüğü, Karabağ’da bulunan bir beldenin adıdır. IV. Murad’ın Revan seferine de ad olan bu yer III. Ahmet zamanında Osmanlıların eline geçmiştir.  Ahmet Talat Onay’ın bildirdiğine göre bildiğimiz bir tatlı veya helva türü olan revani, III. Ahmed’in bu bölgeyi fethetmesi sırasında icat edilmiştir. [1

Revani tatlısı Osmanlı mutfağı içinde en meşhur olan tatlılardan biridir.  17. Yyda III. Ahmet zamanında ilk kez Revan’ın fethi sırasında icat edildiği söylenen bu tatlının içki içildikten sonra yenilen tatlılardan birisi olarak da kullanıldığı bilinmektedir

Revan şehri günümüzde Ermenistan’ın başkenti olan Erivan’ın ta kendisi olmaktadı

Divan şairlerimizi revani sözcüğünü, revan, yer adı olan Revan, tatlı adı olan Revani sözcükleri ile cinaslı olarak kullanır.  Revan, Erivan, İrevan sözcükleri Erivan şehrinin adı olarak da karşımıza çıkmaktadır. Türk edebiyatında 16. Yy da yaşamış olan İşretname adlı eseri ile de meşhur Revani adında bir şairimiz de vardır. ( bkz

Tezkir için feth-i Revan ni’meti şükrün,

Meclisde gerek kim gele helva’-yı revani  Nedim

Allah'tan dövlet isterem

İravan'da bağım ola

İçinde mermer havuzu

Etrafı konağım ola     Aşık Elesger

 Kaynakca

[1] A.T. Onay, Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar, MEB, 19966, S. 410.