Rutubet Nedir Divan Şiirinde Zengin

Osmanlıca yazılışı rutûbet : رطوبة 

Rutûbet Kelimesinin Kökeni

Bu sözcük Arapça raṭiba رطب z "nemli idi, nemlendi" fiilinin mastarıdır.  Rutubet, kelimesi Osmanlıca ve Türkçeye Arapça’dan girmesine rağmen sözcüğün kökenine Arami, Akad ve Süryani dillerinde de rastlamak mümkündür. Dilbilimciler sözcüğün Akatça aynı anlama gelen raṭābu sözcüğü ile eş kökenli olduğu görüşündedir. [1]

Rutubet, Arapçada” rṭb “ kökünden gelmektedir. Arapçada ruṭūbat رطوبة (  z harfi ile ) "nem, nemli olma, yaşlık, havadaki veya yapı içindeki nem."  manasına gelmektedir.  Türkçeye de "nem, nemli olma" manasında girmiştir.

Ancak eski edebiyatta rutubet; zengin, zengin olma, malı mülkü çok anlamında da kullanılmıştır. “ Burhan-ı katı tercümesinde âbdâr kelimesinin izahında hâlu mâl sahibi, zengin kimseye denir. Istılatımızda rutubetlü diye tabir olunur “ şeklinde izah etmiştir. [2]

Divan şairleri rutubet sözcüğünü genellikle zenginlik, mal mülk sahibi olmak anlamlarında kullanmışlardır.

Rutubet bulmadıkça künc ü uzlet

Meğer rahat imiş leb- teşnegâna   Fazıl

Züğürtlükten ağzı kuruyanlar zengin olmadıkça inziva ettikleri köşede rahat olurlar.

Yübûset âleminde sen de bir dolâbı kullan kim

Nemâ- yı ahz u atâdan rutubet idesin peydâ    Sabit

Züğürt isen alış veriş ve ticarette sen de bir dolap çevir ki böylece kar edip zengin olası

KAYNAKÇA 

[1]https://turkcenedemek.com/kelime/rutubet/

[2] A. T. Onay, Türk Edebiyatında Mazmunlar, MEB, Yayınları, 1996, s. 416