Osmanlıca yazılışı: sehab / sehâb : سحاب
Sehâb Arapça kökenli bir kelimedir. Sözlük anlamları: Bulut. Karanlık. Bulut gibi uçuşan böcekler. Çağırgan, gürültücü kişi.
Çoğulu: Sehâib
Sehâb sözcüğünün Türkçe karşılığı bulut, Farsça karşılığı ise ebr sözcüğüdür. Arapçada bulut anlamına gelen bir başka sözcük ise “gamam”veta “gamâme” dir.
Sehâb-ı matîr: yağmur bulutu.
Sehâb-ı rahmet: rahmet bulutu.
Gamâm-ı gam: gam bulutu,
Sehab, bulut veya ebr, divan şiirinde bolluk bereket, aşığın gözyaşları, âşık için ağlayan, yağmurlar yağdıran bir gök cismi, gözlere gelen bir sis, âşık ile birlikte ağlayıp figan eden bir dost dert ortağı vb olarak düşünülür.
Sehab, bulut, gamame veya ebr, sevgili için âşık veya şair ile birlikte üzülen, kanlı gözyaşları döken vefakâr bir dosttur. Sehab, bulut, gamamae veya ebr; çoğu kez gamlı ve kederlidir. Genellikle hüzün dolu bir dert ortağı olarak tasavvur edilen bulut, âşık ile birlikte kanlı gözyaşları dökebilir. Çoğu zaman saçını çözüp ağlayan ağıt yakan bir insan olarak da kişileştirilebilir.
“Saçın çözüp benim için yaşın yaşın ağlar mısın? “ Yunus Emre
Sehab, bulut, gamame veya ebr; bazen rahmet, bazen yağdıran, bazen kan ağlayan, bazen de sevinçten ağlayan, bazen yasa girip gökleri karartan gamlı bir kara gün dostudur.
Şiirlerimizde bulut ile göz birlikte düşünülür Hatta bulut ile göz pek çok eylem birliği içindedir. Gözden akan kanlı yaş ile buluttan akan yaşlar lal taşına, kana, inciye ve kırmızı renkli mücevherlere benzetilir. Yağmurun rahmet yağdırması, seller akıtması, güllerin goncaların üzerlerine jaleler dökmesi ayaklara mücevher akıtmaya benzetilir. Bulut, güllere goncalara kanlı gözyaşları ile renk veren bir insan yaren, dost, vedalı sırdaş vb olarak da düşünülür.
Döksün sehâb kaddin añup katre katre kan
İtsün nihâl-i nârveni nahl-i ergavân Baki'
Serverin beş parmağındandır kinâyet cûd ile
Âfıtâb u mâhtâb ile sehâb u kân u yem Karamanlı Nizami
Çeşm-i giryânum görüp ebrüñ gözinden yaş çıkar
İşidüp feryâdumı ra’d âh ider âteş çıkar Zati
Ebr-i bârân ki yagar bâg u gülistân üzre
Katreler kim dökilür sünbül ü reyhân üzre Baki'
Ebr-i müjem ayağuña gevher-nisârdur
Mir’ât-ı dil cemâlüñe âyîne-dârdur Avni Fatih Sultan Mehmet Şiirleri
Katre katre dürr içinde ebrû-yı ‘anber-feşân
Çevre almışdur hilâli encüm-i seyyâre san EMRÎ
Sanmañuz ra‘d iñledi ebr-i bahârî agladı
Yüz bügütdü hâlüme gün zârî zârî ağladı Gelibolulu Sun’î
Şitâ ebri gibi diller yeter giryânuŋ olsun hep
Bahâr-ı hüsnüŋi ‘arz eylegil handânuŋ olsun hep Bursalı Rahmi
Yorumlar 0
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap!