Tirzîk Nedir Saçma Sapan Konuşan

 

Tirzîk sözcüğü Arapça kökenlidir. Sözlük anlamları çalıp alma, saçma sapan söz söyleme demektir. [1]

tirzîk, vasat, zevk-âmiz anlamlarında gelir.  Boş lâkırdı, saçma, anlamlarına gelen herze هرزه sözcüğü ile eş anlamlı sayılabilir.

Edebiyatta saçma sapan söz söyleyen, zevksiz ifadeler kullanan, çalma çırpma laflar eden şair ve yazarlara “ tirzîk – gûy” (saçma sapan söyleyen )  demişlerdir.

Hasım ittihâz edinmem o tirzîk gûyu ben

Namus-u şâiriyetime kesr-i şân olur          Nefi

 

Herze-gû vâiz sözün sen çok uzatma kısa kes

Herkese yok gösterip sen gitmeğe etmen heves   Seyrâni

 

Baña âmî diyen bâtıl ne herze yir a köpek câhil

Gezmese duhter-i rez herze humârın aramam

[1] Tahir’ül Mevlevi, Edebiyat Lüğati, Enderun, 1973,  s 175