Alaturka Nedir
Alaturka, sözcüğünü sözlükler şu şekilde tarif eder: “ Eski Türk töre, alışkı ve yaşama biçimine göre olan. Eski Türk töre, alışkı ve yaşam biçimini benimsemiş (tutum, kimse).” Türk tarzında, Türk usûlünde, alafranga karşıtı olan, hal, giyiniş ve davranış bakımından şarklı olduğunu belli eden şekillerindedir.
Alaturka sözcüğünün ise "à la Turk" ya da "alla turca" "Türk gibi, Türk usulü" [1] sözcüklerinden türediğine dair görüşler bulunmaktadır. “İtalyanca deyim Turco "Türk" özel adından ad+ önekiyle türetilmiştir.”
Ala Turca, alaturka sözcüğü kavramsal olarak alafranga sözcüğünün karşıtıdır. Alafranga ve Alaturka sözcükleri Osmanlının çöküş dönemlerinde Islahat ve Tanzimat Fermanları ile somut bir şekilde de gözükmeye başlayan ve resmi bir kimlik kazanan kılıkta kıyafette, davranışta, sosyal hayatta da başlayan batılılaşma ile ortaya çıkmıştır.
Alafranga batı kültürüne, yaşamına, kılık ve kıyafetine özenen ahaliyi ifade ederken, alaturca ise bu kavramın zıddıdır. Alafranga tabiri Osmanlı devlet adamlarının askeri, ilmi, iktisadi ve kültürel yönlerden Batılı devletlerin gücüne yetişme çabaları, bunun sonucunda da batıdan mühendisler, öğretmenler getirilmesi; eğitim, kültür sanat, müzik ve mimaride, özellikle kıyafette batılılara özenilmeye başlanılması batı kültürüne olan hayranlığı ve özentiyi arttırması sonucunda ortaya çıkmıştır. Alaturca ise kılık, kıyafet, sosyal hayat, zevk, müzik vb açılarından eskiye bağımlı kalan, alafranga olmayan, batılılara özenmeyen, Müslüman, muhafazakâr, kılıkta kıyafette, zevkte, yaşantıda geleneksel kimliğini korumayı sürdüren Türk ahalisi ve gelenekselliğini taşıyan eşyalar ve kavramlar için kullanılmıştır.
Alaturka müzik, alaturka plak, alaturka beste, alaturka parça, alaturka tuvalet, alaturka kapı, alaturka yemek, alaturka saat vb.
Kaynakça
[1]https://www.etimolojiturkce.com/kelime/alaturka