DÜBEYT NEDİR

Osmanlıca yazılışı: dü-beyt :  دوبيت

“Dü “ sözcüğü Farsça da ” iki “ anlamına gelir. Beyit ise Arapça kökenlidir ve Arapçada ev, konut anlamına gelmiş olmasına rağmen edebiyatta anlam bütünlüğüne sahip iki dize manasında bir terimdir. Eski Arplarda evlerin veya çadırların iki parçalı kapılardan oluşmasından dolayı beyit sözcüğünün ikili kapı anlamına geldiğine dair görüşler de vardır. ( bkz Beyit Nedir ve Beyit Türleri ( Azade- Müfred - Şah-Matla- Makta- Metali Berceste)

Şu halde dü beyt edebiyatta bir terim olarak iki beyitten ibaret olan manasına gelmektedir.  Dü beyit sözcüğü Divan edebiyatında iki beyitten oluşan rubai gibi tek dörtlüklerden ibaret olan nazım şekillerini de ifade eder. Bilindiği gibi, rubai, tuyug ve kıtalar iki beyitlik tek dörtlük nazım şekilleridir.  

Ahvâl-i cihânı her zaman söyleşelim

Amma gam-ı aşkımız nihân söyleşelim

Ey vâkıf-ı râz-ı aşk olan ârif-i cân

Ney gibi seninle bî-zebân söyleşelim   Azmizade Haleti

Bilmem kime yahut neye uyduk gittik

Gâhi meye gâhi neye uyduk gittik

Erbâb-i zekâ riyayi mezhep bildi

Bizler dili divâneye uyduk gittik   YAHYA KEMAL

Luft ile şem’i ümîdimi rûz eyle

İkbâlimi  tevfîk ile firûz eyle

Leylâ gibilafzımı dil- efrûz eyle

Mecnûn gibi nazmımı çiğer-sûz eyle   Fuzuli

Örneğin yukarıdaki musarra rubai örneği dört dizesi de bir biri ile kafiyeli iki beyitten yani tek dörtlükten oluşur.