Dışarıdakiler Oyunu Konusu İçeriği Hakkında  Bilgiler

Haldun Taner’in Dışarıdakiler adlı oyunu ilk kez 1958 yılında Ankara Devlet Tiyatrosu tarafından sahnelenmiştir. Oyun 1950li yılların Türkiye’sini siyasi ve sosyal, yapısını,  Osmanlının son devirlerini ve Türkiye Cumhuriyetinin ilk yıllarını ekonomik durum toplumsal yapı, siyasi durum ve ekonomik sorunlarını yönlerinden başarı ile aksettirmektedir.  Oyun Yümnü karakteri üzerinden Osmanlı’nın son dönemlerini ve Kurtuluş Savaşı yıllarını da ele alabilmesi açısından ilginçtir.  

Haldun Taner bu oyununda yaşlılar ve düşkünler bakımevi olan Darülacezedeki doktorlar, yaşlılar, hastalar arasındaki ilişkileri, adaletsizlikleri, yanlı tutumları, adamına göre muameleleri ve diğer çarpıklıkları mümkün oldukça yansız bir tutumla ele almış ama siyasi bir maksat taşımaya bu oyunda siyasi göndermelerde de bulunmaktan kaçınmamıştır.

Karakterlerin açık seçik ortaya serilmemesi, bazı şeylerin üstü kapalı kalması oyununu sürprizlere açık olduğunu göstermekte ayrıca seyirciye de gördüğünüz gibi değil, bunun ötesini görmeye çalışın demektedir.

Dışarıdakiler, oyun mekân olarak Darülaceze’yi seçmiş oyun burada başlayıp yine burada bitmiştir.  Fakat oyunun başlangıcı ile sonu birlikte göz önüne alındığında olayların Darülaceze ile sınırlı kalmadığı ortaya çıkmaktadır

Oyun Darülaceze’deki doktorlar ve hastaların ilişkisi üzerinde kurgulanmıştır.  Doktor ve hastaları arasındaki ilişki, hastanedeki yaşlıların durumları, hastalara yapılan muamelelerdeki farklılıklar hatta adaletsizlikler,  Yümnü adlı karakterin hayata tutunma çabası üzerinde kurgulanmıştır.

KARAKTERLER

 

Oyundaki her karakterin geniş ve uzun öykülerine işaret edilmiş ama öyküleri irdelenmeyip, üzerinde düşünülmesi sağlanmıştır.

Yümnü : Hayata  tutunmaya çabalayan bir yaşlı hasta  

Semih: Kendini kanıtlamaya çalışmakta hem de babasının gözüne girmeye çalışan bir gazeteci

Aynur:  Hem kendini korumaya hem de aşka, sevgiye olan inancını yitirmemeye gayret eden kafası karışık bir kız. Yümnü’nün torunu ve Semih’in aşık olduğu genç kız

Zinnur:   İçinde sevgi olan ama hatalarını da düzeltme yoluna gitmeyen hırsını izleyen bir kadın

Necati: Zinnur’un çıkarcı, korkak, kendini beğenirmiş kocası

 

OYUNUN ÖZETİ

Yümnü , büyük kız torunu ve kocası tarafından istenmediği için Darülaceze’ye verilmiş yaşlı bir Osmanlı ve Kurtuluş Savaşı gazisidir.

Darülaceze’ de bir ayıklama yapılmak istenmiş ve Yümnü de eve gönderilecek ihtiyarlar arasında olmuştur. Bu nedenle Yümnü de Darilaceze’den evine gönderilen ihtiyar hastalar arasındadır.  Bir gazeteci de bu işe ön ayak olmuş, Yümnü’nün evine gönderilmesini istemiştir.  

Bu gazetecinin adı Semih’tir.  Semih ise Yümnü’nün küçük torunu Aynur’a âşıktır.

Yümnü, hayata tutunmaya çalışan eski bir ittihatçıdır.  Semih’in babası da Yümnü’nün arkadaşı eski bir İttihat ve Terakki Yanlısı biridir. Yümnü bir gazetede İttihat ve Terakki’nin  lideri  Talat Paşa’yı kötüleyen bir yzı okuyunca çok üzülür. Bunun üzerine Semih, hem Yümnü’yü oyalasın hem de ortaya yeni bir konu çıksın diye Yümnü’yü hatırlarını yazması için teşvik eder.

Böylece Yümnü, hem anılarını yazacak hem de Talat Paşa Aleyhine yazı yazan kötü niyetli gazetecinin görüşlerini çürütecektir.  Bu arada Talat Paşa’yı kötüleyen yazarın aleyhine belge olarak kullanılabilecek mektuplar da Yümnü’nün eline geçer. Yümnü yazılarını yazıp tamamlar ve bu yazıları bir kitap haline getirtir.  Kitap da basılır.

Fakat Yümnü’nün delil ve belge olarak sakladığı mektuplar,  rakip gazeteci tarafından Yümnü’nün evinden çaldırılır.

Üstelik bu rakip gazeteci Yümnü’yü mahkemeye verir. Elindeki belgeleri çaldırmış olan Yümnü , zor durumda kalmıştır.

Yümnü, iftira suçundan tutuklanacaktır. Gazeteci Semih ve Yümnü’nün yakınlarının yine tekbir seçeneği kalmıştır. Yümnü yeniden bunak ilan edilip Darüaceze’ye gönderilmek zorundadır.

 

Kaynak: Haldun Taner Bütün Oyunları-4/Bilgi Yayınevi

HALDUN TANER TÜM ESERLERİ İÇİN TIKLAYIN