İktisab Nedir
Osmanlıca yazılışı iktisab / iktisâb : اكتساب
İktisab Sözcüğünün kökeni
İktisab sözcüğünün kökeni Arapçadır. Edinmek, kazanmak anlamında kelimeler üretilen Arapça sülasi [ksb ] kökünden gelir. Bu nedenle edinmek kazanmak anlamlarına gelen kesb , kasb كسب "elde etti, kazandı" anlamındaki kasaba كسب
kelimeleri ile aynı kökten gelmektedir.
Sözlük Anlamları
Kazanma. Tahsil etme. Elde etme. Kazanmak. Tahsil etmek. Elde etmek. Çalışarak kazanma.)
İktisâb etmek: Kazanmak.
İktisâb eylemek: Kazanmak.
İlm kesbiyle pâye- rifat arzu yu muhal imiş ancak
Aşk imiş he ne var âlemde ilm kıl u kâl imiş ancak Fuzuli
Edebiyatta Söz Sanatı Olarak İktisab
Edebiyatta iktisab anlamla ilgili bir söz sanatıdır. Bİ şiirde veya yazıda söze veya yazıya ayet veya hadis ilave etmek, bir yazıyı uygun ayet ve hadis ile desteklemek veya bunlardan bir kısım parçalar almak iktisab sanatı yapmak demektir. ( bkz İKTİBAS NEDİR VE İKTİBAS SANATI )
Yazıyı veya fikri desteklemek hatta değer katmak amacıyla ayet ve hadis eklenirken, ayet ve hadis tam hali ile alınabileceği gibi bir kısmı ile de alınabilir.
Bi-bekadır bu menzi ley ahbab" Fettpkullahe y a ulul-elbab" Ahmed Paşa[1]
Zâlimlere bir gün dedirir kudret-i MevlâTallâhi lekad âserekellâhü aleynâ Ziya Paşa
(Allah’ın gücü kudreti zalimlere bir gün “Allah’a andolsun, hakikaten Allah seni bize üstün kılmış” dedirir.) Beytin ikinci mısraı Yusuf Suresinin 91. ayetinden alınmıştır. [2]
“Lâ Yüsel”e binlerce suâl olsa kurban
İnsan bu muâmmalara dehşetle nigehbân (Âkif)
Enbiya suresi “Allah’a yaptığı işlerden sual olunmaz”
Zâlimlere bir gün dedirir kudret-i Mevlâ
Tallâhi lekad âserekellâhü aleynâ
Ziya Paşa
Tallâhi lekad âserekellâhü aleynâ
( “Allah’a andolsun, hakikaten Allah seni bize üstün kılmış”.)
Arz ider âzâ-yı cismim hâk-i pây-i Ahmed’e
“ Yâ Şefi’al – müznibû işfa’ lenâ” yı Fuzuli [3]
İkinci dize Fuzuli'nindir.
KAYNAKÇA
[1]https://www.edebiyatvesanatakademisi.com/
[2] Açıklamalı Edebiyat Terimleri Sözlüğü/ Murat AKINCI
[3] Tahir’ül Mevlevi, Edebiyat Lüğati, Enderun Kitabevi, İs. Shf. 61
0
0
Yorum Yapmak için Kayıt Olun veya Giriş Yapın