Nakd Nedir  ( Nakid- Tenkid – Münekkid)

 

Osmanlıca yazılışı : Nakd :      ﻧﻘﺪ

Nakd  (naḳd)  Arapça kökenlidir. Arapça, kusur bulan, para olarak, nakit anlamlarında kelimeler türeten “ nkd” kökünden gelir. Bu nedenle nakd, sözcüğü tenkid, münekkid, nakit, nakdi, intikad sözcükleri ile aynı kökten gelmektedir.

Sözlüklerdeki anlamları: Kusurlu sözle kusursuz sözü ayırt etme, kusur bulma, tenkit,[1] eleştiri ; “paranın sağlamı ile sahtesini ayırt etmek “[2], para olarak, para halinde anlamlarına gelmektedir. Sözün kusurlusu ile kusursuzunu bulmak anlamlarından hareketle Nakd sözcüğü edebiyatta bir terim haline  de gelmiştir.  

 

Edebiyatta Nakd- Tenkid- Münekkid

Nakd sözcüğü eski edebiyatta nazmın – şiirin-  kusurlarını bildiren bir ilim dalı olarak görülmüş, şiir tenkidine nakd denmiştir. Bu nedenle münekkid sözcüğünü ise tenkid eden şeklinde anlamak gerekecektir.

Eski edebiyatçılar tenkidi sadece şiirde kusuru bulmak olarak anlamışlar,  meziyeti görmezlikten gelme, kusuru giderecek yolu da göstermeme şeklinde uygulamışlardır. Günümüzde ise tenkid ve eş anlamlısı olarak kullanılan eleştiri de sadece kusurlar değil meziyetle ve doğrular da gösterilir. Veya gösterilmelidir.

Bkz Münekkid Nedir

Eleştiri Tenkit Eleştirmen ve Özellikleri

 

KAYNAKÇA 

[1] http://www.lugatim.com/s/nakd

[2] Tahir’ül Mevlevi, Edebiyat Lüğati, Enderun, MEB, s. 113