Olay Yazılarında Kahraman Hasım Yardımcı Karakterler

Yunanca: Protagonist: Olay yazılarında ana karakter

Latince: antagonist: ( Düşman- hasım- rakip karakter )  kahramanın rakibi

False Protagonist:  Sahte başkahraman karakteri

Latin Dillerinde : Deuteragonist: İkinci mühim karakter

Roman öykü, tiyatro, film veya olaya dayalı kurgusal metinlerin ana kahramanlarina başkarakter de denilir. Başkarakter, olaya dayalı yazıların, filim ve tiyatro eserlerinin en önde gelen kişi veya kişileri. olmaktadır.

Kahraman, ana karakter, başkahraman , esas kız esas oğlan şekillerinde ifade edilen ana kişiler kurmaca metinlerde olayların merkezinde bulunurlar.

Kurmaca metinlerde olayların merkezinde yer alan ana kişiler kurmaca metnin her yonden üzerinde en çok durduğu karakterler olmaktadır. Ana karakterler fiziki özellikleri, duyguları, eylemleri, davranış biçimleri, psikolojik nitelikleri vb ile kurmaca metinlerdeki olaylara yön veren, olaylardan en çok etkilenen, duyguları, düşünceleri, davranışları, tavırları ile üzerlerinde en çok durulan kişilerdir.

Roman, hikâye, tiyatro, destan, halk hikâyeleri ve film gibi türlerde ana kahramanlar tek bir kişi olabileceği gibi birden fazla da olabilir. Zaten kurmaca metinlerin bir çoğunda birden fazla ana karakter vardır. Örneğin asıl aşk hikâyelerimizde Elif ile Mahmut, Kerem ile Aslı, Leyla ile Mecnun isimlerinden de belli olduğu gibi iki hatta daha fazla baş karakter olabilir.

Kimi ifadelerde kahraman ile karakter aynı anlamda imiş gibi kullanılır. Bu ifade pek doğru olmasa da maksadı ve işlevi açısından neticede ana karakter veya başkahramanlar kast edilir.

Kurmaca metinler genellikle kahraman veya kahramanlar ile onların rakipleri arasındaki çatışmalara dayanır. Çatışmayı oluşturan vakaların merkezinde olan baş kişiler genellikle olumlu kişilerdir. Fakat bas karakteri olumsuz olan kurmacalar da çoktur.

Kurmaca metin veya filmlerde başkarakterlerin zıddı karakterler ( kahramanın düşmanı veya anti kahraman) de ana karakterler arasında olabilir. Yine de kurmaca metinlerdeki en odak kişi ana- baş- esas karakter sayilir. Ana karakterin sevgilisi, başyardımcısı veya hasımlarını ikinci, üçüncü, dördüncü, karakter olarak sıralamak gerekir.

Başkarakterlerin yardımcısı, sevgilisi, düşmanları, hasımları, rakipleri vb kurmaca metinlerdeki karakter tablosunu oluşturur. Latin Dillerinde “deuteragonist” terimi ile ifade edilen ve Türkçeye ikinci mühim karakter olarak tercüme edebileceğimiz kavram ise başkarakterden sonraki en önemli karakteri ifade eden bir sözcüktür. Örneğin Elif İle Mahmut Hikâyemizde Mahmut ana karakter, Elif ise ikinci önemli karakterdir.

Köroğlu Hikâyemizde ise Köroğlu’dan sonraki en önemli karakterler Ayvaz, Demircioğlu ve sevgilisi Niğar’dır. Bolu Beyi ise Köroğlu’nun baş düşmanı veya rakibi olmaktadır.

Anti Kahraman ( Antagonist ) Hasım Rakip veya Salt Kötüler

Kurmaca metinlerde başkahramanların düşmanı olan genellikle de olumsuz yönleri öne çıkan karakterlerdir. Bu karakterler kahramana engel olan, kahraman ile zıt yönlerde bulunan, kahramanların düşmanı vb olan hasım veya rakiplerddir. Kurmaca metinlerdeki olaylar da kahraman ve anti karakterlerin çatışmaları ile ortaya çıkmaktadır.

Olay yazıları ve filmlerdeki kahramana karşıt olan karakter ve tiplemeleri de birkaç gruba ayırmak mümkündür.  Kahramanın rakipleri tamamen kötü veya şartlar gereği kahramana rakip ya sa düşman olmak zorunda kalmış tiplemeler olabilir. Bazı metinlerde cadı, eşkıya, ayyar, kâfir gibi tiplemeler daimi kötülerdir. Eski devre ait halk hikayeleri, masal , efsane ve bazı filmlerin daima kötü olan simgesel kötü tipleri vardir.   Örneğin Superman filminde Superman her zaman "iyi adam," Lex Luthor ise her zaman "kötü adam"dır.

Ancak ana kişi ile çatışan rakip, düşman veya hasım karakterler tamamen kötü kişiler olarak betimlenmez. Hüsrev ile Şirin Hikâyesinde, Ferhat da Hüsrev de iyi bir karakterdir ama ikisi de Şirin’i sevdikleri için rakip olmak zorunda kalmışlardır.

Olay yazılarında tamamen kötü olan karakter veya tiplemelere Batı edebiyatında villain, Türkçede ise kötü karakter adı verilir. Örneğin Türk Halk Masalları ve Halk Hikâyeleri tamamen iyiler ile tamamen kötü tip veya karakterlerin çatışması şeklinde kurgulanır. Başkahramanın tarafındakiler tamamen iyi rakipleri ise tamamen kötüdür.

Modern kurmaca metinlerde bu kadar keskin bir ayrım yapılmamaktadır

Sahte Kahraman ( False Protagonist )

Kimi kurmaca metinlerde veya filmlerde ana kahraman; abartılmış, şişirilmiş, gösterildiğinden farklı olan ( korkak biri iken cesur, alelade biri iken doğaüstü güçleri varmış gibi gösterilen karakterlerden oluşabilir. İngiliz edebiyatında bu kavram  "False Protagonist"  terimi ile ifade edilir. Örneğin Cervantes’inDon Kişot  adlı romanında kendisin kahraman bir şövalye zanneden bir divane romanın başkişisidir.

Nitekim Batı edebiyatında kahraman olmadığı halde kahraman gösterilen veya kendisini kahraman zanneden birçok Şapşal Gazi türünde ana karakterlerin olduğu roman, öykü, tiyatro ve filmler bulunmaktadır.

Baş Düşman Karakter (Archenemy)

Kurmaca metinlerde - iyi veya kötü – kahramanın baş rakibi veya hasmına baş düşman adı verilir. Bu ifadenin batı dillerindeki karışlığı ise  “archenemy”  sözcüğüdür.