Tekrir Nedir Tekrir Söz Sanatı


Osmanlıca yazılışı : تكریر


Tekrir Kökeni Sözlük Anlamları

Tekrir sözcüğü Arapça kökenlidir ve geri gelme, yineleme anlamlarında sözcükler üretilen [ krr ]كرّ kökünden gelmektedir.[1] Bu nedenle defa anlamındaki kerre, tekrar, defa" anlamındaki karrat كرّة  yinelenmiş anlamındaki mükerer; yenilenen, tekrar edilen anlamındaki mütekerrir; tekrar eden anlamındaki tekerrür ve aynı anlamları içeren tekrar sözcükleri ile aynı kökene dayanır.

Tekrir sözcüğü sözlüklerde” Tekrarlama. Tekrar etme, bir daha yapma, söyleme, tekrarlama.” Anlamları ile tarif edilir Edebiyata ise bir söz sanatı terimi olarak   “sözün etkisini güçlendirmek için sözcük ya da söz grubunu yineleme şeklinde yapılan “ söz sanatı manasındadır.  ( bkz Tekrar Nedir - YİNELEME - TEKRİR SANATI - NEDİR )

Tekrir Söz Sanatı ve Örnekleri

Şiirde veya nesirde bir sözcüğü ifadeyi ibareyi vb edebi bir sanat maksadı ile tekrar etmeye tekrir söz sanatı denir. Tekrir sanatı bir duyguyu bir düşünceyi ifade veya kavramı zihne iyice yerleştirmek amacı ile yapılır. Böylece anlam kuvvetlendirilmiş, pekiştirilmiş, ifadeye hareket ve heyecan katılmış olur.

Tekrir sanatı ahengi kuvvetlendirmek ahenk sağlamak amacı ile de kullanılabilir. Tekrir sanatı ve tekrir daha ziyade şiirlerde, atasözlerinde ve deyimlerde karşımıza çıkmaktadır.


  • Dilerse gönlümü giryan eden dost
  • Dilerse bağrımı biryân eden dost
  • Dilerse hâk ile yeksân eden dost
  • Dilerse lütf ile ihsân eden dost Ümmi Sinan 

  • Ağam kim, paşam kim beyim kim
  • Niğar kim kim kim kim
  • Kiziroğlu Mustafa Bey
  • Bir beyin oğlu ….zor beyin oğlu  
  •   
  • Bir atı var ala paça peh peh peh!
  • Koyvermez ki kırat geçe hey hey hey ! Murat Çobanoğlu 

  • Sen gecenin gündüzün dışında
  • Sen kalbin atışında kanın akışında
  • Sen Şehrazat bir lamba bir hükümdar bakışında
  • Bir ölüm kuşunun feryadını duyarsın Sezai Karakoç – Şehrazat

  • Lalelim Laleli’den geçer lale elinde
  • Laleli’den geçilir
  • Lalelimden geçilmez   Edip Ayel

  • Gözler, gözleri gözler; gözlerim gözler o güzel gözlerini.

  • Ağla çoban ağla, ovan kalmadı
  • Gözyaşı dök bülbül yuvan kalmadı” -M. E. Yurdakul.

  • Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik
  • Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik Yahya Kemal 

KAYNAKÇA

[1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/tekrar