Yol Ayrımı adlı eser Kemal Tahir’in ilk baskısı 1971 yılında yapılmış olan ve yazarın Esir Şehir üçlemesini oluşturan üçlemenin son romanı olmaktadır. Kemal Tahir ’in “Esir Şehir Üçlemesi” Esir Şehrin İnsanları , Esir Şehrin Mahpusu ve Yol Ayrımı adlı romanlardan oluşur.
Esir Şehir Üçlemesinin ilk romanı olan Esir Şehrin İnsanları 1918 yılı ve öncesinden başlayarak İstanbul’un işgali ve Anadolu da Milli Mücadelenin başlaması yıllarını anlatır. Esir Şehrin İnsanları ‘nda önceleri Padişah ve İstanbul hükümetini destekleyen Kamil Bey, yanlışını anlayarak Milli Mücadele hareketini desteklemeye başlar ve Anadolu’ya yardım ederken tutuklanır.
Serinin ikinci romanı olan “ Esir Şehrin Mahpusu” adlı roman ise 1921 başlarından Sakarya Savaşına kadar olan süreci, serinin üçüncü romanı olan “Yol Ayrımı “ ise Sakarya Savaşı ile Cumhuriyet’in ilanı ve sonrasını anlatır. Her üç romanının da esas kahramanı eski bir Osmanlı Paşası ve Türk aydını olan Kamil Bey’dir. Türkiye’nin üç dönemi Kamil Bey’in her üç dönemdeki yaşadıkları örtüştürülerek anlatılır
Esir Şehir Üçlemesi. Kurtuluş savaşını İstanbul, İstanbul’daki çevrelerden yapılan gözlemler ve İstanbul’daki hapishanelerinden alınan duyumlara dayanarak Anadolu'daki Milli Mücadeleye değinilmekte bu roman üçlemesinde esas konu Milli Mücadele olmakla birlikte Padişah, İstanbul Hükümeti yanlıları, Kuvay-ı Milliye, Mustafa Kemal ve işgalcilerin tutumlarını Kamil Bey’in hayatı üzerinden bizlere anlatmaktadır.
Bu roman üçlemesi Anadolu’da ölüm kalım savaşı verilirken İstanbul’dakilerin duyarsızlığı, büyük bir kemsin işgalciler ile çıkar ilişkileri kurmaları, bir çok kesimin Milli mücadeleye ihaneti, İstanbul Hükümetinin düştüğü gaflet , hatta ihanet vb Kamil Bey’in başına gelenler üzerinden yansıtılır.
Yol Ayrımı adlı romanın öncesi olan “ Esir Şehrin Mahpusu” adlı romanda hapse atılan Kamil Bey getirildiği Sultanahmet’teki tevkifhanede katiler, hırsızlar ve dolandırıcılarla aynı koğuşta çok zor günler geçirirken tek umudu Kurtuluş Savaşı’nın başarıya ulaşmasıdır. Lakin aksine bir şekilde Yunanlıların Anadolu’da ilerlediği ve yakında İstanbul’a da girecekleri haberleri gelmektedir. Kamil Bey, bir şekilde daha da iyi bir koğuşa geçmiş ama bu arada karısı Nermin’in de Fransızlarla işbirliği yaptığını daha da kötüsü Fransız subaylar ile kendisini aldattığını da öğrenip eşini boşamıştır.
Üçlemenin son romanı olan Yol Ayrımı adlı roman ise Sakarya Savaşından 8 yıl sonrasında başlar.
Milli Mücadele’nin başarıya ulaşmış, Cumhuriyet ilan edilmiş, inkılâplar gerçekleşmiş, romanın ana kahramanları üçlemenin merkez karakteri Kamil Bey’in yerine, Cumhuriyet gençlerini temsil eden Murat ve Kadir karakterleri gelmiştir.
Yol Ayrımı romanı yeni kurulan Cumhuriyet’in çok partili
hayata geçiş denemeleri sürecini 1930 yılındaki İstanbul ve Ankara’daki sosyal
ve politik ortamı ortaya koymaya odaklanan ve üçlemenin sonuncusu olan bir
romandır. Yol Ayrımı adlı roman
Cumhuriyet ilan edildikten sonra şahsi çıkarlar adına yapılan devletin gücünü
çıkarı haline getirmek isteyn, mevki , makam ve para hırsı ile ortaya çıkan
çatışmaları gerçek Kuvay ı milliyeciler ile çıkarcıların mücadelelerini konu
edinmektedir.
Kemal Tahir, Yol Ayrımı adlı romanında üçlemenin ilk romanında üzerinde durduğu
Kamil Bey, Ramiz Efendi, Binbaşı Arif Bey, Nermin ve Ayşe karakterlerinin
akıbetlerini bu ortam içinde anlatmıştır.
Kişileri:
Kâmil Bey: Üçlemenin başkahramanı
Gazeteci Murat: Gazeteci
genç
Selim Nuri : Şair
ve Murat’ın arkadaşı
Ayşe : Kamil
Bey’in kızı
Nermin: Kamil
Bey’in boşadığı eski karısı
Doktor Münir: Kamil
Bey’in arkadaşı
Kadir : Ayşe
ile evlenmek isteyen genç
Ramiz Bey : Kadir’in babası
Murat adlı genç Vakit gazetesinde çalışmaktadır. O günlerde çok partili hayata geçilmeye çalışıldığı için CHP ‘ye muhalif olan Serbest Cumhuriyet Fırkası adlı bir partinin kurulduğunu öğrenir. Bu haber çabuk yayılmış ve heyecan yaratmıştır. Gazeteci Murat’da bu konu hakkında haber toplamaya başlar.
Atatürk’ün Serbest Cumhuriyet Fırkası ‘nın kurdurmaya
başlaması ile birlikte Doktor Münir, Avukat Deli Celadet ve Ağaoğlu Ahmet gibi
eski İttihat ve Terakki Partisi üyeleri derhal bu parti ile ilgilenmeye
başlarlar. Serbest Fırkanın kurulması demek demokratikleşme yolunun açılması
demektir. Fakat bazıları için bu durum mevki, makam, itibar ve para kazanmak
için ortaya çıkmış bir fırsat gibi gözükür.
Gazeteci Murat ile şair arkadaşı Selim Nuri, “Kurtuluş” adlı edebiyat dergisinde
Serbest Cumhuriyet Fırkası konusunu tartışırlar. Selim Nuri, hemşerisi olan “saray şöförü”
Dadal Efendi ile gittiği bir toplantıda, Ramiz Efendi’nin oğlu Kadir ile
konuşur. Ramiz Efendi’nin oğlu Kadir, bu derginin Serbest Fırkayı desteklemesi
gerektiğini savunur.
Kâmil Bey ‘de hapse düştüğünden beridir göremediği kızı Ayşe’yi bulmak için uğraşmaktadır. Hapiste iken boşadığı eski eşi Nermin bir doktorla evlenmiştir. Nermin, kızı Ayşe’yi de yanına almış evlendiği bu doktor ile birlikte yaşamaktadır. . Kâmil Bey, eski eşi Nermin’i bularak kızı Ayşe ile görüşmek istediğini de söyler.
Serbest Fırka’nın İstanbul Teşkilatı başkanı avukat Deli Celadet’in yanında
staj yapan Ramiz Efendi‘nin oğlu Kadir, Deli Celadet’in baldızı Şükran Hanım’ı ayartmaya
çalışmaktadır. Eğer Şükran’ı ayartamaz
ise Kamil Bey’in kızı Ayşe ile evlenmeyi tasarlamaktadır.
Ramiz Efendi, annesinin ölümünden sonra kendisini içkiye
vermiştir. Ayşe ise babasının öldüğünü
zannetmektedir. Kamil Bey ise, kızı Ayşe ile yeniden bir araya gelmeyi
tasarlamaktadır. Ayşe, öz babası Kamil Bey’in ölmediğini öğrenecektir. Fakat
Ayşe’nin üvey babası çok zengin bir adam iken öz babası Kamil Bey, fakir bir
adamdır. Kamil Bey bu nedenle kızı Ayşe’nin kendisini tercih edip etmeyeceği
konusunda tereddüt etmektedir. Bu nedenle kızı Ayşe’yi kendisi ile yaşaması
için bir plan kurmuştur.
Kamil Bey’in planına uygun olarak Kadir ve Ayşe yakınlaşmaya başlar. Bu sırada dergiyi çıkarmak isteyen Selim
Nuri, basımevinde çalışan Behram Efendi’yle tartışır ve onu döver. Ancak polisler
onu yakalar Emniyetin ispiyoncusu olduğu anlaşılan Behram Efendi onu bir güzel döver.
Kamil Bey’in ölmediğini, kızı Ayşe’ye alıştıra alıştıra bildirmek
için arkadaşı Doktor Münir’i devreye sokar. Ayşe’ye babasının hayatta olduğu haber
verilir. Doktor Münir, Ayşe ile sohbet
eder. Ayşe, Kuvayımilliyecilere
hayrandır ve babasının da bu hareket içinde olduğunu öğrenince çok sevinir.
Selim Nuri, bu dayaktan sonra hayatını kaybeder. Bu sırada, Serbest Fırka,
tekrar dağılmaya başlamıştır. Gazeteci Murat
ise hastalığının son günlerinde Selim Nuri ile ilgilenen Şükran Hanım ile yakınlaşır.
Ayşe annesine ve üvey babasına Kuvay-yı
milliye karşıtı oldukları için kızgındır. Bu arada Ramiz Bey’in eşi Fatma da
ölmüş, oğlu Kadir’de Ayşe ile evlenmek
kararını vermiştir.
Şükran Hanım da Nermin’e Ayşe’nin yapacağı evlilik ve Kamil Bey ile yaşadıkları hakkında sohbet eder. Nermin yanlarından ayrıldıktan sonra Murat’ın Şükran Hanım’ı öper ve roman biter.
Yorum Yapmak için Kayıt Olun veya Giriş Yapın
Sevim Kınalı
4 years ago
Sevim Kınalı
4 years ago
Necibe Çetinkaya
4 years ago
Necibe Çetinkaya
4 years ago