Meclis Gam ve Esrar

Gam kelimesinin sözlük anlamları :  : keder, tasa, kaygı dert şeklindedir. Def-i gamm kelimesi ise kederini giderme anlamına gelmektedir. Mecazi olarak gam sözcüğü eski dilde esrar veya sevgilinin yanağındaki gamze için de kullanılmıştır. [1]

Eski devrilerde “gam” sözcüğü esrar kelimesi yerine de kullanılmış; “gam çekmek” tabiri eski dilde esrar içmek manasına da gelmiştir. Bu nedenle meclis-i gam sözcüğü “esrar meclisi - esrarkeş meclisi “ anlamını da ifade eder. ( bkz Esrar ve Divan Şiirinde Gam Çekmek---Gam Nedir Şiirimizde Gam ve Gam Çekmek ) Hatta meclis-i gam sözcüğü esrar içenlerin kahvehanesi veya esrar içenlerin tekkesi anlamlarına da gelecek şekilde kullanılmıştır. [2]

Divan şiirinde topluca içki ve esrar içildiğine dair pek çok işaret ve ifadeler bulunur.

Mahrûm-ı harîm, harem-i vuslatız amma

Biz mahrem-i esrâr-ı gam u der ü melâliz   Bosnalı Ali

 

Kalbimiz bâde ile matla’ul – envâr olsun

Nice bir mahzen-i esrâr-ı gam endûz idelim   Nefî

 

mahzen-i esrâr, sözcük anlamı ile esrar mahzeni, kast edilen anlamı ile  bu beyitte kabak çekmek, esrar içmek anlamındadır.

 

Devr-i meclis bana girdâb-ı belâdır sensiz

Mey-i zehrâb-ı sitem sâgâr-ı gerdânı bile      Neşati


[1] /post/gam-nedir-siirimizde-gam-ve-gam-cekmek/100721

[2] A.T. Onay, Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar, MEB, 1996, s. 216-217