EFDALÜ’L-VÜZERÂ ALEMÜ’L-ULEMÂ HAZRET-İ SADR-I AZAM RÂGIB PAŞA EFENDİMİZE
(Mefûlü Mefâîlü Mefâîlü Faûlün)
1 Kim ışk-ı Hudâvend ile âh-ı seher eyler
Her bir şererin meşal-i râh-ı eser eyler
2 Bir dil ki umûrun ede tefvîz Hudâya
Müşkillerini bî-taab âsân-ter eyler
3 Bir dil ki karîn olmaya tevfîke be-her-hâl
Tedbîrini üftâde-i çâh-ı hatar eyler
4 Sermâye-i tevfîki eger etmese der-dest
Sûdâger-i kâlâ-yı taakkul zarar eyler
5 Mir’ât-ı dilin âh-keşân-ı gam-ı dünyâ
Nâ-sâf-ı safâ-beste-i jeng-i keder eyler
6 Gûyâ-yı “Tevekkeltü Alallâh” olanlar
Her emrini merhûn-ı kazâ vü kader eyler
7 Bast eylemeyen rûyunu dergâh-ı rızâya
Ebvâb-ı makâsıdda özün der-be-der eyler
8 Tevcîh-i nigâh etmeyen ârâyiş-i dehre
Etvârını âzâde-i tan-ı beşer eyler
9 Sevdâ-yı alâyık dil-i âgâha yakışmaz
Mirât-ı dilin ehl-i nazar sâf-ter eyler
10 Me’mûl eder insânı dil-âzürde-i hırmân
Lâkin dili hengâm-ı ye’is kâm-ver eyler
11 Âmed-şüd-i şeh-râh-ı temennîde bu halkın
Menzil yerine varmadan ömrü güzer eyler
12 Hîç fâ’ide vermez ne kadar verziş ederse
Bîhûde yere vaktini âdem heder eyler
13 Melhûzu kimin oldu zuhûrâta muvâfık
Kim re’yini dil-hâhı gibi cilve-ger eyler
14 Kim perde-i tedbîre yaka şem-i hayâlin
Eşkâl zuhûrunda kazâ handeler eyler
15 İmdi bu dahi savn-ı hikem-perver-i Hak’dır
Kim her işi vâbeste-i sun-ı kader eyler
16 Ger kâr-ı cihân dest-i halâyıkda bulunsa
Gördükleri iş âlemi zîr ü zeber eyler
17 Bir şahsı Hudâ etmeye re’yinde murahhas
Zîrâ dem-i endîşede âdem neler eyler
18 Zâtında görür sûret-i noksân u kusûrun
Âyîne-i ahvâline her kim nazar eyler
19 Evzâ-ı Hudâ-dâdını terk eyleyen âdem
Dâ’im dilini nâvek-i hezle siper eyler
20 Bir ferde yakışmaz hele bu sâhte etvâr
Erbâb-ı hıred tavr-ı sefehden hazer eyler
21 Her kim ki ola vaz-ı sefîhaneye mâ’il
Te’dîb anı ol âsaf-ı vâlâ-siyer eyler
22 Ol âsaf-ı yektâ-rev-i vâdî-i kemâlât
Ser-kâfile-i fazla izin râh-ber eyler
23 Ol âsaf-ı Hâtem-meniş ü feyz-eser kim
Tâb-ı nazarı hâk-i siyeh-fâmı zer eyler
24 Hem-nâm-ı şehen-şâh-ı rüsul Hazret-i Râgıb
Dehri şeref-i zâtla pür-zîb ü fer eyler
25 Düstûr-ı felek-mertebe kim çerh-i cihân-gerd
Hûrşîd ü hilâli ana tîg u teber eyler
26 Vâlâ-sadır ol mertebe kim şân-ı refîi
Şehbâl-i hümâyı ana cârûb-ı der eyler
27 Pertev o kadar neyyir-i tabında ki gerdûn
Her zerre-i nâçîzini necm-i seher eyler
28 Bahş etmede sîm ü zer-i ihsanı felekde
Dest-i keremin matla-ı şems ü kamer eyler
Olmaga hemân nâmiye-bahşâ-yı isâbet
Hûrşîd-i felek re’yini nûr-ı basar eyler
30 Şerh olsa tefâsîl-i kemâlâtı yanında
Bu nüsha-i çerh-i felegi muhtasar eyler
31 Tarîf edemem vefret-i âsâr-ı hayâlin
Emvâcını ummân dahi ol kadar eyler
32 Yek-nokta-i ser-satr-ı kemâlâtı anılsa
Manâsı dili bahr-i muhît-i dürer eyler
33 Kim görse o incü gibi manzûme-i tabın
Târ-ı nigehin rişte-i dürr ü güher eyler
34 İcrâ-yı riyâz-ı sühan eylerse midâdın
Nahl-i kalemin mîve-feşân-ı eser eyler
35 Üslûb-ı hakîme o kadar kudreti var kim
Bîm-i seferi halet-i zevk-i hazar eyler
36 Devrinde safâ öyle ki âh etse bir âdem
Dûd-ı dilini ebr-i hevâ-yı zafer eyler
37 Neşr olsa eger gâliye-i hulku zemîne
Bu arsa-gehi nâfe-i pür-müşk-i ter eyler
38 Nâr-ı gazab ı olsa şerer-hîz-i sirâyet
Gülşenleri hep sahn-ı sakardan biter eyler
39 Her bir gül-i handânı eder âteş-i pür-sûz
Her katresini jâlelerin bir şerer eyler
40 Bir bir geçirip kuvvet-i bâzûsu kılıçdan
Düşmenlerini reh-rev-i semt-i sakar eyler
41 Pîrâye-dih-i mesned-i dîvânı olunca
Erbâb-ı emel cümle kazâ-yı vatar eyler
42 Ey âsaf-ı rûşen-nazarâ sâf-zamîrâ
Hâk-i kademin tecliye-i çeşm-i ter eyler
43 Sâyende evic-gîr-i merâm olmaga şimdi
Lutf u himemin murg-i dilim bâl ü per eyler
44 Kâsır iken evsâf-ı güzîninde zebânım
Şevk-i keremin kilki yine cilve-ger eyler
Bir böyle eser tarhına bezl etdi özün kim
Her beyti zemîn-i dil-i ârifde yer eyler
46 Ser-çeşme-i hayvân-edâ dense sezâdır
Zîrâ dil-i Nefî’yi dahi zinde-ter eyler
47 Tanzîrine tertîb-i makâl eylememişler
K’eylerse anı Haşmet-i muciz-eser eyler
48 Olsa farazâ Nefî’ye pey-revlik edenler
Takîd-i sühan etmede arz-ı hüner eyler
49 Söz müdür o kim nükte-şinâsân-ı maânî
Endîşe-i mefhûmun anın derd-i ser eyler
50 Lâkin kulunuz tavr-ı dil-ârâ-yı nazımda
Memdûhumu âsâr-ı dilim nâm-ver eyler
51 İnsâf edelim var mı nazîrim bu asırda
Kim nutkunu ben gibi dür-i muteber eyler
52 Gelsin bakalım var ise bir Rüstem-i manâ
Şemşîr-i zebânım anı bî-pâ vü ser eyler
53 Ol şâir-i şîrîn-sühanım lezzet-i nutkum
Şâh-ı kasab-ı hâmemi bir ney-şeker eyler
54 Ol şâir-i gencîne-dilim cevdet-i tabım
Nakdîne-i nutkum ile deryâyı pür eyler
55 Ressâm-ı nakş-bend-i füsûnum ki hayâlim
Ser-meşk-i dil-i Mânî’ye tarh-ı suver eyler
56 Bir bülbül-i âteş-nefes-i gülşen-i nazmım
Efgânını dil havsala-sûz-ı hacer eyler
57 Bir mihr-i cihân-tâb-ı edâdır dil-i pâkim
Sevdâ-yı gam-ı âlemi nûr-ı seher eyler
58 Bir perteve mâlik ki tabîat eserinden
Mihr-i felegi rû-be-reh-i bâhter eyler
59 Bâlâ-rev-i mirâc-ı edâyım ki hayâlim
Eflâki tefevvuk edip arşı güzer eyler
60 Geh nazm u gehî nesre zebânım ola der-kâr
Kand-i lebim elfâzını şîr ü şeker eyler
61 Tabımdan umar pertevi gerdûn önümde
Tâs-ı felegi kâse-i deryûze-ger eyler
62 Hem-bezm-i elest-i sühanım nutk-ı selîsim
Kim bâde-i hoş-ter gibi def-i keder eyler
63 Tahrîrin eder tuhfe-i cân âleme kilkim
Her noktasını düşmene dâg-ı ciger eyler
64 Heyhât benim gibi sühan-ver gele dehre
Kim nutkunu hem-kıymet-i dürr ü güher eyler
65 Bu kuvvet-i tab ile nedir fâ’ide Haşmet
Vâdî-i gamı serserî geşt ü güzer eyler
66 Çün ehl-i dilin vakti degil vakt-i behâyim
Kânûn-ı kühen zevki bu âlemde har eyler
67 Bâri edelim azm-i sefer Mekke’ye togru
Elbette Hudâ bizleri de kâm-ver eyler
68 Ger kendime kalsa gidemem himmetin ancak
Eylerse beni kâfile-bend-i sefer eyler
69 Âh-ı dilimi meşale-i râh ederim ben
Lâkin felegi havfım odur pür-şerer eyler
70 Çün zâtına vâbeste benim râh-rev olmam
Lütfun meded eylerse dile ser-te-ser eyler
71 Hoşnûd ola Hak senden inâyetlü efendim
Sen olmasan âlem bana her dem neler eyler
72 Ben şâirim ammâ ki efendim dil ü tabım
Sanma ki senin gayrine arz-ı hüner eyler
73 Vallâh tenezzül edemem âheri vasfa
Eylerse dahi dil anı nakş-ı dîger eyler
74 Haşmet yeter ıtnâb-ı sühan başla duâya
Encâm-ı sühanda anı her nükte-ver eyler
75 Tâ vakt-i sehergâh-ı haşır fark-ı cihânda
Bu gerdiş-i eflâk eserin hayr u şer eyler
76 Sadrında Hudâ devlet ile ede mü’ebbed
Âlem bu duâyı ana şâm u seher eyler
Dr. Mehmet Arslan-İ. Hakkı Aksoyak. Haşmet Külliyatı (Dîvân, Senedü’ş-şuara, Viladet-name, İntisabü’l-müluk),